Ανθρωποφάγα σύνορα

Ποτέ δεν κατάφερα- με το φτωχό μυαλό μου και τα όσα λίγα ξέρω- να εξηγήσω αυτή την ανθρωποφοβία του ανθρώπου. Όχι, δεν είναι ξενοφοβία, ούτε ισλαμοφοβία. Ανθρωποφοβία είναι, η οποία πάντοτε οδηγεί στην …ανθρωποφαγία.

Ακούω, ακούω τα όσα λένε πολιτικοί και μητροπολίτες και αρχηγοί, διαβάζω και βλέπω. Αλλά όσα κι αν λένε, όσο πειστικά κι αν το κάνουν, υπάρχει κάτι για το οποίο δεν μπορούν να με πείσουν, ποτέ. Όσο πειστικά κι αν το κάνουν, όσο χαρισματικοί στο λέγειν κι αν είναι: Να φοβάμαι (κι αυτός ο φόβος μπορεί να ειπωθεί και ως μίσος ή ως απόρριψη) τους ανθρώπους. Κανείς δεν μπορεί να με πείσει αυτοί οι άνθρωποι, οι πρόσφυγες, οι μετανάστες, οι ξένοι, οι αλλόθρησκοι, που ακούν την ίδια μουσική, χορεύουν, αγαπούν και αγαπιούνται, πεινάνε ή διψούν, φοβούνται το άγνωστο, την αρρώστια, το θάνατο, επικοινωνούν, πως είναι κάτι διαφορετικό (κι επικίνδυνο;) για μένα. Το μόνο πράγμα που χωρίζει τους ανθρώπους, είναι τα σύνορα. Αδιαπέραστα σύνορα, που κάποιοι έχουν φροντίσει να τα κάνουν έτσι.

ovi_greece_1018_001n.gifΓεωγραφικά σύνορα, ανάμεσα στις χώρες, αλλά πολλές φορές ακόμα και μέσα στην ίδια πόλη: Βερολίνο, Λευκωσία, Μπέλφαστ. Χαραγμένα, αδιαπέραστα σύνορα, πάντα κατά το δοκούν. Φυλετικά σύνορα, ανάμεσα στους ανθρώπους: Μαύροι και λευκοί, φυλές, ράτσες. Οι από δω και οι από κει. Όπου δεν υπάρχει τραβηγμένη γραμμή σε κάποιο χάρτη, φτιάχνουμε σύνορα τραβώντας γραμμές στους ίδιους τους ανθρώπους. Ψάχνουμε να χωρίσουμε τους ανθρώπους. Κοιτάμε το χρώμα του δέρματός τους, το σχήμα των ματιών τους, τα ρούχα τους, τις συνήθειές τους. Λες και σε έναν ολόκληρο πλανήτη, θα ήταν ποτέ δυνατόν όλοι οι άνθρωποι να είναι ίδιοι.

Τα σύνορα ξεκινούν από την έμφυτη ανάγκη επιβίωσης όλων των οργανισμών. Το σύνορο είναι βιότοπος. Τα ζώα έχουν εκπληκτική αίσθηση των συνόρων. Χωρίς πυξίδα και χάρτες. Μόνο με το ένστικτο. Εμείς, αντί για το τιποτένιο ένστικτο, έχουμε το μυαλό. Το ίδιο μυαλό που το ζωτικό χώρο τον εξέλιξε σε φτιαχτά όρια, γραμμές σε χάρτες, σε «εγώ» κι «εσύ», το ίδιο μυαλό που δικαιολογεί τις σφαγές, τις εκτοπίσεις, τους ξεριζωμούς. Κι όπου, όταν μας βολεύει, ονομάζουμε τα αδικαιολόγητα παγκοσμιοποίηση. Ή προστασία του ζωτικού χώρου. Ή προστασία των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Όπως τα σύνορα εκμεταλλεύονται την ανάγκη του ζωτικού χώρου, η θρησκεία εκμεταλλεύεται την ανάγκη του ανθρώπου να πιστεύει σε κάτι παντοδύναμο, ικανό να ελέγξει όσα ο ίδιος δεν μπορεί. Οι ανάγκες των ανθρώπων γίνονται πηγή τυφλών συναισθημάτων. Του πατριωτισμού, του εθνικισμού, της ξενοφοβίας. Ανθρωποφοβία.

Όπου χρειάζεται χειραγώγηση των φτωχών- στο πνεύμα και όχι μόνο, επιστρατεύουμε τη θρησκεία.

Λένε πως η θρησκεία είναι φιλοσοφία, μάλιστα μέχρι τον Ντεκάρτ η φιλοσοφία ταυτιζόταν με τη θρησκεία. Μα η φιλοσοφία είναι προϊόν του ελεύθερου (συλ)λογισμού, ενώ η θρησκεία είναι η επιβολή του λογισμού των άλλων. Μοναδικός στόχος πάντα, είναι αυτός ο λογισμός να γίνει τυφλή πίστη και υποταγή, παραλογισμός, φανατισμός, ανθρωποφοβία. Ανθρωποφαγία. Πάλι γυρίσαμε στις ίδιες λέξεις.

Στο «μαργαριτάρι» του Τζον Στάινμπεκ, ο Κίνο, που μόλις βρήκε στον πάτο της θάλασσας το μεγαλύτερο μαργαριτάρι που έχει βρεθεί ποτέ, κοιτάζει το εύρημά του κι ονειρεύεται όλα όσα θέλει να κάνει. «Θέλω την ευκαιρία μου» λέει, κι ονειρεύεται το γιο του στο σχολείο να διαβάζει βιβλία και να γράφει γράμματα. Κοιτάζει τους γύρω του με καχυποψία και φόβο που άλλοτε γίνεται μίσος. Όλοι θέλουν το κακό του σκέφτεται, όλοι θέλουν να τον κλέψουν. Ο γιατρός, ο παπάς, οι έμποροι, οι γείτονες. «Ξέρω πως μου λένε ψέματα», λέει, «αλλά δεν ξέρω γράμματα. Δεν ξέρω να διαβάζω». Ο γιατρός κι ο παπάς έχουν διαβάσει πολλά βιβλία και ξέρουν να μιλούν όπως χρειάζεται. Πώς θα μπορούσε ο ίδιος να αναμετρηθεί μαζί τους, βασισμένος μόνο στο ένστικτο, που του λέει πως τον κοροϊδεύουν? Ο γιος του που θα μορφωθεί και θα ξέρει, θα  μπορεί. Αυτό ονειρεύεται.

Κι ύστερα ο Καζαντζάκης, στο «ο Χριστός ξανασταυρώνεται», γράφει για τον αγαθό Μανολιό, που έχει ζήσει όλη του τη ζωή δίπλα σε έναν μοναχό: «Άφησέ τον γέροντα, να βγει στον κόσμο, να κάμει παιδιά. Άφησέ τον να ζήσει».

Όσο πιο θρήσκος είναι κανείς, τόσο περισσότερα κρύβει. Και συνήθως αυτά που κρύβει είναι οι μισητές πλευρές του ίδιου του χαρακτήρα του. Πλευρές για τις οποίες ντρέπεται, μισητές για τον ίδιο πάνω απ’ όλα.

Κατερίνα Χαρίση

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s