Να φατσοβιβλίο κανείς ή να μην;

Λίγο γιατί ήρθε η ώρα του, λίγο κάτω από το βάρος διαρροών, αποκαλύψεων  και θεωριών συνομωσίας, ο κύριος φατσοβιβλίο, κατά κόσμο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, μπήκε στο Αμερικανικό κοινοβούλιο για να απαντήσει σε σειρά από …κρίσιμες ερωτήσεις. Τώρα στην κοιτίδα του καπιταλισμού και στη χώρα που η ωμότητα μπροστά στο κέρδος έχει θεοποιηθεί και θεσμοποιηθεί, πολλές από τις ερωτήσεις θύμιζαν γλείψιμο με μόνο τους προβληματισμό αν το φατσοβιβλίο έχει δημιουργήσει μονοπώλιο και αν υπάρχει πίτα για να φάνε κι άλλοι …αλλά ας το παραβλέψουμε περνώντας στο ζουμί.

Παρ’ όλη την έμφαση που δόθηκε από τα ΜΜΕ στην άγνοια περί κοινωνικών δικτύων γενικά και ιντερνέτ ειδικά των ερωτώντων αμερικανών γερουσιαστών και βουλευτών, ανάμεσα στις πολλές υπήρξαν και μερικές ερωτήσεις που είχαν την δικιά τους πολύ μεγάλη σημασία και ίσως και να ήταν το ζουμί της ιστορίας. Ο γερουσιαστής Κένεντι (ναι, της γνωστής οικογενείας) αφού έδωσε δυο παραδείγματα από τους πολλούς όρους που πρέπει να αποδεχτεί όποιος θέλει να αποκτήσει σελίδα στο φατσοβιβλίο και τονίζοντας ότι αν και νομικός με πείρα ο ίδιος λίγα καταλάβαινε από αυτά που έλεγαν αυτοί οι όροι, ρώτησε τον κύριο φατσοβιβλίο γιατί αυτοί που τους γράψανε δεν τους έγραψαν πιο απλά και πιο κατανοητά ώστε ο «πελάτης» να ξέρει σε τι μπλέκει.

Η ωμότητα της απάντησης είναι τόσο ανατριχιαστική που αρνείσαι ακόμα και σαν ακροατής με ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το αντικείμενο, να την αποδεχτείς. Ο κύριος φατσοβιβλίο λοιπόν αφού ψέλλισε κάτι περί εντολής σε συνεργάτες του να κάνουν τα κείμενα πιο κατανοητά απάντησε επί της ουσίας λέγοντας …κανένας δεν διαβάζει τους όρους.

Τώρα εγώ που γράφω αυτό το κείμενο δεν έχω διαβάσει ΠΟΤΕ τους όρους του φατσοβιβλίου. Ούτε του τουΐτερ, ούτε του μπλογκ που έχω, των MS Windows  ή ακόμα και του  τηλεφώνου που χρησιμοποιώ και φαντάζομαι ότι το ξέρετε ότι ακόμα και το τηλέφωνο που χρησιμοποιείτε έχει κάποιους όρους που με την αγορά του υποτίθεται ότι αποδέχεστε. Ούτε ξέρω κανέναν από τους γνωστούς μου, έστω χρήστες του φατσοβιβλίου, να έχει ποτέ ενδιαφερθεί να διαβάσει τους όρους. Για να πω την αλήθεια τον μόνο άνθρωπο που ξέρω να έχει διαβάσει κάτι τέτοιο είναι ένας Ισπανός που δούλευε στην Νοκια στη Φιλανδία και μετάφραζε τους όρους χρήσης των τηλεφώνων στα Ισπανικά. Αυτή ήταν η δουλειά του.

ovi_greece_0418_005e.gifΟ λόγος που δεν το κάνουμε είναι γιατί τις περισσότερες φορές η γλώσσα είναι βαρετή. Και νομικίστικη, πράγμα που την κάνει ακόμα πιο βαρετή και βέβαια το «σίγα μωρέ, τι να μου λέει τώρα, θα μου πάρει το σπίτι ή την γυναίκα;» Η πλάκα ξέρετε ποια είναι; Ότι και να έγραφε ότι θα μας πάρει το σπίτι ή την γυναίκα …δεν θα το ξέραμε. Έτσι λοιπόν ο κύριος φατσοβιβλίο ξέροντας αυτό ακριβώς βάζει στους όρους ό,τι θέλει με τέτοιο τρόπο ώστε να απαλλάσσεται από οποιεσδήποτε ευθύνες και παράλληλα να ανοίγει τρύπα ματάκια στην κρεβατοκάμαρα μας.

Εδώ όμως θα μου επιτρέψετε μια αλλαγή δρόμου γιατί υπάρχει κάτι ακόμα πιο σοβαρό στη σχέση μας με το συγκεκριμένο «εργαλείο» άλλα και γενικότερα με τα ιντερνετικά κοινωνικά δίκτυα που αρνούμαστε να καταλάβουμε όσο κι αν η εξήγηση είναι λογική και συχνά επαναλαμβανομένη. Μάλλον θα το θέσω διαφορετικά, αν το φατσοβιβλίο είναι δωρεάν τότε πως είναι δυνατόν ο ιδιοκτήτης του, ο Μαρκ Ζάκερμπεργκ, να είναι ένας από τους δέκα πλουσιότερους ανθρώπους στον κόσμο με ετήσια εισοδήματα δισεκατομμυρίων; Εδώ μιλάμε ότι οι ετήσιες καταθέσεις του στον προσωπικό του λογαριασμό, ισοδυναμούν με τον προϋπολογισμό ευρωπαϊκών χωρών. Αυτό με το τσάμπα;

Εκεί είναι το μεγάλο κουτόχορτο. Το τεράστιο κουτόχορτο και τελικά δεν χρειάζεται να διαβάσουμε τους όρους για να καταλάβουμε τα πώς και τα γιατί κάνουν τον κύριο Ζάκερμπεργκ ζάπλουτο και το γεγονός ότι όταν ο κύριος Φατσοβιβλίο πουλάει τα στοιχεία μας, τις προτιμήσεις μας, τα γούστα μας, τις επιθυμίες μας  ακόμα και τις σκέψεις μας σε εταιρίες που πουλάνε πραγματικά προϊόντα και υπηρεσίες, εμείς είμαστε αυτοί που του δώσαμε την άδεια να το κάνει …μην διαβάζοντας και αδιαφορώντας για τους όρους προς χάρην του …τσάμπα.

Εκεί ακριβώς όμως, κρύβεται και η αχίλλειος πτέρνα της κομπίνας του Ζάκερμπεργκ και του φατσοβιβλίου του. Έλεγχε την πληροφορία που παρέχεις μέσα από το φατσοβιβλίο. Είναι τόσο απλό. Αφού ξέρεις κάπου μέσα σου ότι βάζεις στο φατσοβιβλίο αυτομάτως (και λόγω του τσάμπα) γίνεται και συνιδιοκτησία του Ζάκερμπεργκ γιατί το κάνεις; Και γιατί μπαίνεις και σε όλα τα κολπάκια της κομπίνας; Στο κυνηγητό για λάικ; Στο κυνηγητό του να μοιράζεσαι το κάθε σκουπίδι που έχει φωτογραφία με ένα γατάκι ή μια χαζογκόμενα που και καλά πετάει εξυπναδούλα; Και όχι ΔΕΝ υπάρχουν δικαιολογίες πια, εγώ δεν ανακάλυψα τον τροχό κι εσείς δεν τα διαβάζετε αυτά για πρώτη φορά. Εδώ ακόμα κι αυτός ο άσχετος, ο Κλουζώ της δίωξης διαδικτυακού εγκλήματος (δεν θυμάμαι το όνομα του αλλά το άσχετος τον καλύπτει) που τον φάγανε (επιτέλους) πριν από λίγο καιρό, είχε μιλήσει γι αυτά τα πράγματα. Ειχε μάλιστα τονίσει οτι αυτο το κυνηγητό των «μ’αρέσει» είναι παγίδα που κάποιοι κερδίζουν, ποτέ αυτοί που βάζουν τα «μ’αρέσει», αυτοί είναι τα θύματα. Οπότε αν παρ’ όλες τις προειδοποιήσεις εσύ συνεχίζεις, ο Ζάκερμπεργκ σου φταίει;

Τον τελευταίο καιρό ένας αξιοσημείωτος αριθμός χρηστών του φατσοβιβλίου έχει αποχωρήσει. Ανάμεσα τους φίλοι και συνεργάτες και μάλιστα κάποιοι συνεργάτες με την αποχώρηση τους δημιούργησαν και προβλήματα στην πολιτική  προώθησης περιοδικών. Και πάντα μιλώντας για μένα δεν μπορώ να πω ότι συμφωνώ.

Το φατσοβιβλίο πραγματικά έκλεισε ένα κενό στην σύγχρονη επικοινωνία και μάλιστα αυτό που το έκανε πολύτιμο ήταν η αμεσότητα που προσφέρει. Εγώ δεν ζω στην Ελλάδα αλλά θέλω να ξέρω τι κάνουν συγγενείς, φίλοι και γνωστοί. Πριν από το διαδίκτυο και να σας το περιγράψω δεν θα το καταλάβετε. Οι επικοινωνίες, κυρίως λόγω κόστους, ήταν σύντομες και βέβαια δεν είχες χρόνο να ρωτήσεις τι κάνει ο Γιώργος ο παιδικός σου φίλος τον συγγενή που κατά πάσα πιθανότητα δεν τον ήξερε καν. Μάθαινες ότι φίλοι σου είχαν παντρευτεί και είχαν αποκτήσει παιδιά όταν τα παιδιά τους είχαν πια γίνει …δεκαέξι χρονών και έτυχε εσύ να έρθεις Ελλάδα και να τους συναντήσεις. Και μην νομίσετε ούτε για στιγμή ότι υπερβάλω, μιλάω από προσωπική πείρα.

Σήμερα …πριν από λίγο καιρό είδα ζωντανά την βάφτιση εγγονού στενής φίλης και μου φαίνεται δύσκολο να το πιστέψω ακόμα και τώρα που το αναφέρω και το έχω ζήσει κι αυτό. Η γιαγιά μου έπρεπε να περιμένει κάθε δεύτερο Σαββάτο και στον ΟΤΕ του Βύρωνα για να ακούσει τη φωνή μου για δυο λεπτά πριν από τριάντα χρόνια. Η επανάσταση που φέρανε τα κοινωνικά δίκτυα στην επικοινωνία, από το φατσοβιβλίο μέχρι τα μπλογκ και το Skype είναι πέρα από συγκλονιστική και ναι σε κάποιο ποσοστό ανάλογη της ανακάλυψης του τροχού. Και ναι όλο αυτό έγινε ….τσάμπα.

Αλλά επειδή ακριβώς δεν είναι τσάμπα γιατί δεν παίξαμε το παιχνίδι ισότιμα; Να εκμεταλλευτούμε τον κύριο Ζάκερμπεργκ  όσο ακριβώς μας εκμεταλλεύεται κι εκείνος. Να παίρνουμε από τον κύριο Ζάκερμπεργκ  και τον κάθε κύριο φατσοβιβλίο όσα μας βολεύουν, δίνοντας τους αντίστοιχα ελεγχόμενα όσα εμείς κρίνουμε ότι είναι αρκετά γι αυτόν.

Το θέμα είναι τεράστιο και εδώ εγώ πιάνω την πολλή αρχή του μίτου και φυσικά πολλοί θα γράψουν και πιθανώς κι εγώ να συμπληρώσω αλλά υπάρχει κάτι στη σχέση μας με το φατσοβιβλίο και το κάθε φατσοβιβλίο που πρέπει να καταλάβουμε, τίποτα δεν είναι τσάμπα. Αυτό ίσως να πρέπει και να είναι η αρχή της κάθε συζήτησης.

Θάνος Καλαμίδας

ΥΓ. Κάτι συμπληρωματικά που φαντάζομαι το έχουν ζήσει όλοι οι γονείς σε όλο τον «πολιτισμένο» και ειδικά καπιταλιστικό δυτικό κόσμο. Λίγες μόλις μέρες μετά την γέννηση της κόρης μου – κι εδώ μιλώ για Φιλανδία – το ταχυδρομείο μας γέμισε με γράμματα και διαφημιστικά από εταιρίες που πουλούσαν από πάνες, μπιμπερό, μέχρι παιδικά κρεβατάκια, καρότσια και φυσικά ρούχα. Πού βρήκαν την διεύθυνση και το γεγονός ότι είχαμε μωρό στο σπίτι; Μα φυσικά στο μαιευτήριο, το μαιευτήριο είχε «πουλήσει» τα στοιχεία μας με κάθε λεπτομέρεια ακόμα και το φύλο του μωρού κι εσείς τώρα αναρωτιέστε για το …τσάμπα φατσοβιβλίο;

ΥΓ. Κατά τη διάρκεια της «ανάκρισης» στο Καπιτώλιο ο κύριος Ζάκερμπεργκ  ανακοινώσε την έναρξη φατσοβιβλίου για …εξάχρονα. Μιλάμε για παιδιά που δεν ξέρουν ακόμα να γράψουν και να διαβάσουν το όνομά τους. ΑΥΤΟ ΕΜΕΝΑ ΜΕ ΣΟΚΑΡΕΙ ΚΑΙ ΕΙΜΑΙ ΕΝΑΝΤΙΟΝ.

Advertisements

2 σκέψεις σχετικά με το “Να φατσοβιβλίο κανείς ή να μην;

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s