Γιατί οι γονείς δεν διαβάζουν

Κάτι που όλοι μας έχουμε ακούσει και πιθανώς να έχουμε επαναλάβει, είναι ότι οι ηλεκτρονικές συσκευές, ταμπλέτες, DVD, κινητά τηλέφωνα κλπ. κρατάνε τα παιδιά μακριά από τα βιβλία και μάλιστα κάποιοι πιστεύουν ότι μεγαλώνουμε μια γενιά που δεν καταλαβαίνει την αξία της λογοτεχνίας. Κι έτσι για άλλη μια φορά, σε όλη την ανθρώπινη ιστορία, έχουμε πόλεμο μεταξύ του παλιού και του νέου.

Ovi_greece_0917_012d.gifΊσως μάλιστα αυτή η μάχη που έχει φουντώσει τώρα με τα κινητά και τις ταμπλέτες να μην είναι καινούργια, αλλά η συνέχεια αυτής που ξεκίνησε στα μέσα του 20ου αιώνα και θέλει την οθόνη εχθρό του χαρτιού. Σε αυτή τη μάχη κατά περιόδους συμβάλλουν και διάφορες έρευνες, όπως αυτή που βγήκε πριν από δυο χρόνια και έδειχνε ότι σε δυο δεκαετίες το ποσοστό των 13χρονων που διαβάσανε ένα βιβλίο το μήνα, μειώθηκε από 70% στο 53% και τα πράγματα χειροτερεύουν με τους 17χρονους, όπου το ποσοστό αυτών που δεν διαβάζουν, από το 9%, ανέβηκε στο τρομακτικό 27%.

Τα στοιχεία είναι πραγματικά τρομακτικά αλλά κανένα από αυτά δεν εξηγεί τι έχει να κάνει το γεγονός ότι οι νέοι σταμάτησαν να διαβάζουν με την τεχνολογία. Απεναντίας και όπως το βλέπω εγώ, σήμερα οι νέοι διαβάζουν πολύ περισσότερο από ότι οι παλαιότεροι και αυτό γιατί η σύγχρονη κουλτούρα βασίζεται περισσότερο στο κείμενο από οποιαδήποτε άλλη περίοδο της ιστορίας. Και το κείμενο από μόνο του …δεν είναι εύκολα μετρήσιμο. Όσο κι αν ακουστεί γελοίο σαν παράδειγμα, σκεφτείτε οι παλαιότεροι πόσες φορές κοιτάξατε την εγκυκλοπαίδεια σας όταν είχατε κάποια απορία και συγκρίνετέ το με το πόσες φορές ψάξατε για πληροφορίες στο Google ή στην Wikipedia.

Ξέρετε πόσοι άνθρωποι από αυτούς που θεωρούνται ότι διαβάζουν, στην πραγματικότητα το μόνο που κάνουν είναι να διαβάσουν περιλήψεις της υπόθεσης από το οπισθόφυλλο ή προσπαθούν να καταλάβουν τι συνέβει σε ένα βιβλίο από «κριτικές» και παρουσιάσεις που διαβάζουν σε περιοδικά ή σε ομάδες του Facebook; Εδώ έχουν κυκλοφορήσει ακόμα και βιβλία με την …περίληψη βιβλίων. Ουσιαστικά κάποιοι λένε ότι διαβάζουν. Ξέρετε πόσοι υποτίθεται ότι διαβάζουν και αν τους ρωτήσεις τι έχουν διαβάσει θα σου απαντήσουν Λουντέμη γιατί αυτό το όνομα ξέρουν, χωρίς να έχουν διαβάσει τίποτα περισσότερο από αθλητικές εφημερίδες ή άρλεκιν τα τελευταία είκοσι χρόνια; Και ξέρετε ποιο είναι το πιο τρομακτικό; Ότι αυτοί οι ίδιοι είναι αυτοί που “κρίνουν” τους άλλους για το αν διαβάζουν ή δεν διαβάζουν.

Λοιπόν, το πρόβλημα δεν είναι αν τα παιδιά διαβάζουν ή δεν διαβάζουν λογοτεχνία, το πρόβλημα είναι ότι γενικότερα ζούμε σε μια κοινωνία που δεν διαβάζει. Ή καλύτερα σε μια κοινωνία που προτιμά να διαβάσει περιοδικά και εφημερίδες, κουτσομπολίστικα σάιτ και ψευτοενημερωτικές σελίδες ή ανόητα μπλογκ «κριτικής» βιβλίου, αντί να διαβάσει ένα βιβλίο ακόμα και στην …ψηφιακή του μορφή! Και υπάρχει και το χειρότερο, ότι έχουμε πια ειδικεύσει το διάβασμά μας. Έχουμε περιορίσει το πραγματικό διάβασμα μας σε αυτά που θα φανούν “χρήσιμα”. Διαβάζουμε ολόκληρες αναλύσεις για το χρηματιστήριο ή βιβλία μικροοικονομίας και δεν έχουμε διαβάσει Καζαντζάκη. Πότε είναι η τελευταία φορά που διαβάσατε ένα βιβλίο περί τέχνης;

Τα παιδιά δεν διαβάζουν γιατί δεν διαβάζουν οι άνθρωποι του περιβάλλοντός τους και ειδικά οι γονείς τους. Τα παιδιά που δεν διαβάζουν δεν είναι γιατί έχουν ταμπλέτα ή κινητό, αλλά γιατί ζουν σε ένα περιβάλλον που δεν υπάρχουν βιβλία και δεν υπάρχει άνεση με τα βιβλία. Ενώ αντίστοιχα υπάρχει άνεση με την τηλεόραση που είναι ανοιχτή από την ώρα που θα ξυπνήσουν μέχρι την ώρα που θα πάνε για ύπνο με έναν από τους γονιούς ή και τους δυο μόνιμα μπροστά της. Το άνοιγμα της τηλεόρασης το πρωί, πριν πάει το παιδί στο σχολείο έχει γίνει μηχανική κίνηση και αυτήν μαθαίνει το παιδί. Το βιβλίο είναι …για τους άλλους, τους έξω από εδώ.

Φυσικά και χρειάζονται περιορισμοί στα παιδιά στη χρήση ηλεκτρονικών συσκευών, αλλά έχετε σκεφτεί ποτέ μήπως αυτές ακριβώς οι ηλεκτρονικές συσκευές αντί για τον “εχθρό” από άγνοια μπορεί να μετατραπούν στον σύμμαχο στη γνώση; Θυμηθείτε τι έγραψα παραπάνω για την χρήση του Google και της Wikipedia, προσθέστε σε αυτό την ανάγνωση ψηφιακών βιβλίων ή ακόμα και ντοκιμαντέρ για την φύση ή την ιστορία στο YouTube και καταλάβετε ότι η ανάγνωση έχει εξελιχτεί, έχει γίνει πιο τρισδιάστατη. Στο μικρό παιδί θέλετε το βιβλίο που θα διαβάσει να έχει εικόνες, όμορφες πολύχρωμες. Γιατί όχι και βίντεο;

Αλλά το σημαντικο είναι ότι ένα παιδί δεν θα διαβάσει αν το περιβάλλον του δεν διαβάζει. Μόνο οι γονείς μπορούν να ενθαρρύνουν ένα παιδί να διαβάσει ένα βιβλίο και αυτό θα το καταφέρουν μόνο με το να γίνουν οι ίδιοι το παράδειγμα. Και για να γίνουν παράδειγμα οι γονείς πρέπει όχι απλά να διαβάζουν για τους δει το παιδί, αλλά να νιώθουν και άνετα με το βιβλίο, να θέλουν να διαβάσουν.

Τέλος, κάτι για τους υπερασπιστές του χαρτιού στον πόλεμο με την οθόνη, μελέτες αποδεικνύουν ότι από τη στιγμή που εκδοτικοί και αναγνώστες ανακάλυψαν τα ψηφιακά βιβλία, οι πωλήσεις ηλεκτρονικών βιβλίων έχουν ξεπεράσει κατά πολύ τις πωλήσεις παραδοσιακών βιβλίων.

Άρα …άρα ποιος φταίει αν σήμερα τα παιδιά δεν διαβάζουν;

Θόδωρος Νάσος

********************************************

To κείμενο του Θόδωρου Νάσου,
συμπεριλαμβάνεται στο 9ο τεύχος του ArsOvi
που μπορείτε να βρείτε, πάντα ΔΩΡΕΑΝ, ΕΔΩ!

Ovi_greece_0917_002a

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s