Το Μουσείο του Λούβρου

“Εμβληματικό εργοτάξιο με συνεχή οικοδομική δραστηριότητα στο πέρασμα των αιώνων, από τον Φραγκίσκο Α’ μέχρι τον Ναπολέοντα και τον Μιτεράν, από τον θρυλικό Τετράγωνο Περίβολο μέχρι τη φουτουριστική πυραμίδα του Πέι”, το Μουσείο του Λούβρου (Musée du Louvre) έκανε την επίσημη έναρξή του στο Παρίσι, στις 10 Αυγούστου του 1793.  

Ορόσημο για τη μετατροπή του Λούβρου σε μουσείο, από οτιδήποτε είχε υπάρξει στο παρελθόν, υπήρξε η Γαλλική Επανάσταση. Η ιστορία του συνδέεται με ολόκληρη την ιστορία της Γαλλίας, με τα πολιτικά γεγονότα της χώρας και με τις μεταρρυθμίσεις που την επηρέασαν. Το κτίριο που φιλοξενεί το σημερινό μουσείο δημιουργήθηκε στα τέλη του 7ου αιώνα, ταυτόχρονα με την εδραίωση του κράτους “χάρη στους ‘χριστιανικότατους’ βασιλείς του”. Βρίσκεται στο κέντρο του Παρισιού, στις όχθες του Σηκουάνα, σε μια έκταση 60.600 τμ.

Αρχικά, το κτίριο υπήρξε αμυντικό φρούριο, με διάφορες εκδοχές ως προς την τότε ονομασία του. Το 1190, ο βασιλιάς Φίλιππος Αύγουστος ζήτησε την οικοδόμηση ενός μεγάλου οχυρού, αναδιαμορφώνοντας αρχιτεκτονικά το υπάρχον κτίσμα, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί ως ανάκτορο. Το παλιό μεσαιωνικό κτίσμα μεγάλωσε σταδιακά, υφιστάμενο σοβαρές μετατροπές κατά τον 16ο αιώνα, περίοδο της βασιλείας του Φραγκίσκου Α’, που αποφάσισε την κατεδάφιση του πύργου και την ανοικοδόμηση του κάστρου. Ουσιαστικά, επί των ημερών του, άρχισαν αν συγκεντρώνονται στον χώρο και τα πρώτα έργα υπό μορφήν συλλογής.

Ο Φραγκίσκος ήταν εκείνος που απέκτησε τη Τζοκόντα του Λεονάρντο ντα Βίντσι, το 1519, όπως και την Ωραία Κηπουρό και την Αγία Οικογένεια, του Ραφαήλ. Επί των ημερών του αποκτήθηκε και η προσωπογραφία του, έργο του Τιτσιάνο, όπως και ο Ευαγγελισμός του Φρα Μπαρτολομέο. Ο Φραγκίσκος επίσης επέκτεινε σημαντικά τις πτέρυγες του χώρου για να προβάλλεται πιο λαμπρά η “βασιλική συλλογή”, ενώ το 1549, δημιουργήθηκε μια μεγάλη αίθουσα εορτασμών, που σήμερα είναι η “Αίθουσα των Καρυάτιδων” (αίθουσα με πιστά αντίγραφα των Καρυάτιδων και διαφόρων άλλων πρωτοτύπων έργων της αρχαιότητας).

Παράλληλα, στο πέρασμα των αιώνων, όλοι οι βασιλιάδες της Γαλλίας φρόντιζαν να αποκτούν διάφορα πολύτιμα αντικείμενα, είτε ως λάφυρα πολέμου, είτε από προσωπικές αγορές ή δωρεές που τους γίνονταν, ενισχύοντας διαρκώς τη “βασιλική συλλογή”, που υπήρξε και ο πυρήνας, για τον χώρο που μεταγενέστερα θα μετατρεπόταν σε μουσείο.

Ovi_greece_0816_030a

Οι συλλογές του Λούβρου, κυρίως πίνακες ζωγραφικής, άρχισαν να αυξάνονται πολύ γύρω στο 1600, επί Ερρίκου Δ’. Εκείνη την εποχή, ο χώρος έφτασε να αριθμεί τα 200 ξεχωριστά έργα. Στη Μαρία των Μεδίκων, σύζυγο του Ερρίκου Δ’, οφείλεται και η δημιουργία της “Αίθουσας των Πινάκων”, το 1602, σημερινής “Στοάς του Απόλλωνα”.

Κατά την περίοδο του Λουδοβίκου ΙΓ΄, ο καρδινάλιος Ρισελιέ, έχοντας αποκτήσει μια μεγάλη προσωπική συλλογή έργων τέχνης, την κληροδότησε μετά το θάνατό του, το 1642, στον βασιλιά της Γαλλίας, αυξάνοντας κατά πολύ τα έργα της “βασιλικής συλλογής”. Λίγα χρόνια αργότερα, το 1625, στη συλλογή προστέθηκαν 24 πίνακες του Ρούμπενς, με θέμα τη ζωή της Μαρίας των Μεδίκων.

Μεταξύ 1750 και 1770, η συλλογή συνέχισε να συγκεντρώνει διάφορα αριστουργήματα, οπότε ο κόμης De Angiviller, υπεύθυνος τότε της «Βασιλικής Αίθουσας Πινάκων», έπεισε τον Λουδοβίκο ΙΕ’ ότι η συλλογή θα έπρεπε πια να αξιοποιηθεί υπέρ του κράτους. Η πρότασή του βρήκε περισσότερη ανταπόκριση επί βασιλείας Λουδοβίκου ΙΣΤ΄ και τότε ξεκίνησαν οι πρώτες διοργανώσεις εκθέσεων. Εκείνη την περίοδο, η συλλογή εμπλουτίστηκε με 250 έργα Φλαμανδών και Ολλανδών δημιουργών.

Το κτιριακό συγκρότημα αποφασίστηκε να μετατραπεί οριστικά σε μουσείο, από τη Γαλλική Επανάσταση και μετά. Αρχικά ονομάστηκε «Κεντρικό Μουσείο των Τεχνών», στη συνέχεια «Μουσείο της Δημοκρατίας» και αργότερα «Γαλλικό Μουσείο», οπότε και άνοιξε επίσημα τις πύλες του, τον Αύγουστο του 1793.

Το 1803, διέθετε 19 αίθουσες και είχε μετονομαστεί σε «Μουσείο Ναπολέοντα», όμως μετά από την ήττα του στρατάρχη στο Βατερλό, το 1815, οι περισσότεροι λαοί που είχαν χάσει έργα τέχνης, απαίτησαν να τους επιστραφούν, πολλοί από αυτούς μάλιστα χρησιμοποιώντας μέχρι και διπλωματικά μέσα. Παρ’ όλους τους ελιγμούς των υπευθύνων του μουσείου, το Λούβρο αναγκάστηκε να επιστρέψει αρκετά από τα έργα στους αρχικούς τους κατόχους. Εκείνη την περίοδο μετονομάστηκε για άλλη μια φορά, σε «Βασιλικό Μουσείο».

Από το 1824 και μετά, άρχισαν να εγκαινιάζονται νέες θεματικές αίθουσες, όπως το Τμήμα Γλυπτικής, όπου και εκτίθενται οι «Σκλάβοι» του Μιχαήλ Αγγέλου και η Ασυρριακή Αίθουσα,  που μετέπειτα αποτέλεσε τον πυρήνα του τμήματος Ανατολικής Τέχνης. Το 1850, το μουσείο διέθετε πλέον 44 αίθουσες. Το 1870, με την ανακήρυξη της Γ’ Δημοκρατίας, περιήλθε εξολοκλήρου στο κράτος και μετονομάστηκε σε «Εθνικό Μουσείο του Λούβρου».

Κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, το Λούβρο έκλεισε και ξανάνοιξε μετά το 1918, οπότε προστέθηκε και η πτέρυγα έργων Ισλαμικής Τέχνης, το 1922. Κατά το ξέσπασμα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου, εκκενώθηκε για μία ακόμα φορά με σκοπό την προστασία των συλλογών του. Λέγεται, πως η Τζοκόντα πέρασε 4 χρόνια μέσα σε ένα φορτηγό, που μετακινείτο διαρκώς. Γενικά, όλα τα πολύτιμα εκθέματα πακεταρίστηκαν και φορτώθηκαν σε εκατοντάδες φορτηγά, που κατευθύνθηκαν προς διάφορους μυστικούς προορισμούς, με εξαίρεση τα πολύ μεγάλα έργα που δεν γινόταν να μετακινηθούν και παρέμειναν στον χώρο του μουσείου. Η επάνοδος των υπολοίπων έργων άρχισε με τη λήξη του πολέμου.

Έκτοτε η συλλογή του μουσείου αυξανόταν διαρκώς και το 1986, δημιουργήθηκε ζήτημα έλλειψης χώρου. Για την αντιμετώπισή της, πολλά εκθέματα μεταφέρθηκαν στο νεόδμητο Μουσείο Ορσέ (Musée d’ Orsay). Το 1997, ξεκίνησε η δεύτερη φάση αναδιοργάνωσης του Λούβρου, με άνοιγμα νέων χώρων.

Το σημερινό Λούβρο διαθέτει τις εξής τέσσερις πτέρυγες: Denon, Richelieu, Sully και Napoléon. Μεταξύ των αριστουργημάτων του μουσείου, περιλαμβάνονται η Αφροδίτη της Μήλου και η Νίκη της Σαμοθράκης. Σύμφωνα με τη σημερινή διάταξη, οι συλλογές του μουσείου περιλαμβάνουν: Τμήμα Ανατολικών Αρχαιοτήτων, Τμήμα Αιγυπτιακής Τέχνης, Τμήμα Ελληνικών Αρχαιοτήτων, Τμήμα Ετρουσκικών και Ρωμαϊκών έργων, Τμήμα Γλυπτικής, Τμήμα Ισλαμικής τέχνης, Τμήμα Καλλιτεχνικών Αντικειμένων, Τμήμα πινάκων ζωγραφικής, Τμήμα Χαρακτικής και Σχεδίων.

 

Πηγή:

Μεγάλα Μουσεία, Παρίσι, Λούβρο, επιμ. Δ. Στεφανοπούλου, μτφρ. Μεταφραστικό Κέντρο Πειραιά, εκδ. Πήγασος Εκδοτική Α.Ε.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s