Ροζάριο Καστελάνος

Στις 7 Αυγούστου του 1974, πεθαίνει από ηλεκτροπληξία στο Τελ Αβίβ, η μεξικανή ποιήτρια, δοκιμιογράφος και συγγραφέας, Ροζάριο Καστελάνος (Rosario Castellanos Figueroa).

Γεννημένη στην πόλη του Μεξικού, στις 25 Μαϊου του 1925, ανατράφηκε στο  Comitán, αγροτική περιοχή, όπου βρίσκονταν τα κτήματα των δικών της. Μαζί με άλλους εκπροσώπους της γενιάς του ’50 – τους κατεξοχήν μεταπολεμικούς ποιητές και συγγραφείς – αποτέλεσε μια από τις σημαντικότερες λογοτεχνικές φωνές στο Μεξικό του 20ου αιώνα.

Ovi_greece_0816_010aΗ Ροζάριο Καστελάνος, από νεαρή κοπέλα ακόμα, υπήρξε εσωστρεφής και σχεδόν αποξενωμένη από την οικογένειά της. Σύμφωνα με δική της μαρτυρία, αυτή η απόσταση από τους δικούς της δημιουργήθηκε κάποια στιγμή που μία μάντισσα προέβλεψε, ότι ένα από τα δύο παιδιά των γονιών της θα πέθαινε σε νεαρή ηλικία. Τότε η μητέρα της, αυθόρμητα και χωρίς δεύτερη σκέψη, αναφώνησε, “όχι το αγόρι!”. Το γεγονός αυτό δημιούργησε μεταξύ τους μια ρωγμή, που στη συνέχεια έγινε χάσμα, αποτελώντας όμως ταυτόχρονα αρωγό για τις μετέπειτα επιλογές της ίδιας, τόσο σε σχέση με το λογοτεχνικό της μέλλον, όσο και σε σχέση με τον αθλητισμό.

Η Καστελάνος υπήρξε δεινή τενίστρια, καθώς και παίκτρια του γκολφ. Σε ένα μεγάλο μέρος της ποίησής της υπάρχουν αναφορές στο γκολφ και το τένις, υποδηλώνοντας το πάθος της για τη ζωή. Επηρεασμένη από τον César Vallejo και άλλους, ένας τεράστιος όγκος των γραπτών της άπτεται θεμάτων γύρω από τον πολιτισμό, την καταπίεση του γυναικείου φύλου και τη φεμινιστική θεωρία, με ηχηρό αντίκτυπο ακόμα και σήμερα. Ουσιαστικά, υπήρξε μία από τις σημαντικότερες εκπροσώπους, που εισήγαγε στο Μεξικό βιβλιογραφία για τις γυναίκες.

Το 1941, σε ηλικία μόλις 16 ετών και έχοντας μετακομίσει με την οικογένειά της, έναν χρόνο πριν, στην πόλη του Μεξικού μετά από την αγροτική μεταρρύθμιση της κυβέρνησης του Καρντένας, πέθαναν και οι δύο γονείς της και αναγκάστηκε να φροντίσει μόνη της για την επιβίωσή της. Σύντομα προσχώρησε σε μια ομάδα διανοουμένων του Μεξικού και της Κεντρικής Αμερικής και η επαφή της με το γράψιμο υπήρξε το λιμάνι της. Αργότερα, σπούδασε Φιλοσοφία και Φιλολογία στο Εθνικό Αυτόνομο Πανεπιστήμιο του Μεξικού, όπου και δίδαξε μετά από χρόνια.

Υπήρξε μέλος του Εθνικού Ινστιτούτου Γηγενών, όπου έγραφε σενάρια για κουκλοθέατρο, για παραστάσεις που οργανώνονταν σε φτωχές περιοχές, με σκοπό την προώθηση της παιδείας. Για την ειρωνεία της τύχης, το Ινστιτούτο είχε ιδρυθεί από τον Πρόεδρο Καρντένας, κάτω από το καθεστώς του οποίου η οικογένειά της είχε χάσει τη γη της. Αρθρογραφούσε επίσης σε εβδομαδιαία στήλη της εφημερίδας Excelsior. Αργότερα, με την αναγνώριση του λογοτεχνικού της έργου, κατέκτησε διάφορες κυβερνητικές θέσεις, μεταξύ αυτών και ως πρέσβειρα στο Ισραήλ, το 1971, όπου τρία χρόνια αργότερα έχασε τη ζωή της.

Η Καστελάνος, σε όλη τη διάρκεια της σταδιοδρομίας της, έγραψε ποίηση, δοκίμια και τρία μυθιστορήματα. Το ημι-αυτοβιογραφικό της έργο, με τίτλο Balún Canán and Oficio de tinieblas (The Book of Lamentations) απεικονίζει την εξέγερση των αυτοχθόνων, περιγράφοντας την ιστορία των γεγονότων που συνέβησαν κατά τον 19ο αιώνα. Το έργο της με τίτλο Cartas a Ricardo είναι μια συλλογή από επιστολές της προς τον σύζυγό της, Ricardo Guerra, που δόθηκε στη δημοσιότητα μετά το θάνατό της.

Αγαπημένες της συγγραφείς υπήρξαν οι, Gabriela Mistral, Emily Dickinson, Simone de Beauvoir, Virginia Woolf και Simone Weil.

Ο θάνατός της από ηλεκτροπληξία κατά άλλους αποδίδεται σε ατύχημα και κατά άλλους, σε αυτοκτονία. Η Μεξικανή συγγραφέας Martha Cerda, για παράδειγμα, έγραψε στη δημοσιογράφο Lucina Kathmann, “Πιστεύω ότι αυτοκτόνησε, αν και εδώ και αρκετό καιρό, αισθανόταν ήδη νεκρή”. Ωστόσο, ουδέποτε επιβεβαιώθηκε η εκδοχή της αυτοκτονίας.

Στην πόλη του Μεξικού, στο δήμο Cuajimalpa de Morelos, ένα πάρκο φέρει το όνομά της προς τιμήν της.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s