Γιατί προτιμώ ένα βιβλίο μου να μην εκδοθεί ποτέ, από το να θεωρείται «Βιβλίο Παραλίας»

Κάθε χρόνο το Μάιο ή Ιούνιο, οι βιβλιοπώλες ετοιμάζουν τη νέα τους καλοκαιρινή βιτρίνα. Έχει περάσει η περίοδος των γιορτών – εκεί που τα βιβλία λειτουργούν ως δώρα και στις καλύτερες εκδόσεις τους, συχνά και με κάποιο δώρο μαζί – και έτσι τα μαγαζιά είναι έτοιμα να πουλήσουν ξανά, ειδικά σε σημεία πώλησης όπως είναι τα αεροδρόμια, όπου ο κόσμος πραγματικά θέλει να αγοράσει φθηνό χαρτί για να το ταλαιπωρήσει στο ταξίδι και αργότερα στις διακοπές του. Το «Βιβλίο Παραλίας» ετοιμάζεται και φέτος. Δυστυχώς, ενώ πουλάει τρελά, δεν είναι και το πιο κολακευτικό για έναν συγγραφέα.

Πολύ περισσότερο αν μιλάμε για γυναίκες συγγραφείς.

Ovi_greece_0717_027e.gifΚατά παράδοση λοιπόν, το βιβλίο παραλίας είναι η κατηγορία των ελαφρών, γυναικείων, γλυκανάλατων αναγνωσμάτων κυρίως από γυναίκες συγγραφείς (και απευθύνονται επί το πλείστον σε γυναίκες), με τα απαραίτητα ιδρωμένα κορμιά στο σεληνόφως για να ολοκληρωθεί το πετυχημένο σκηνικό. Μιλάμε για τα καυτά page turners που σε βάζουν αμέσως σε κλίμα διακοπών, ή ανάλαφρες ιστορίες γυναικών που ξεπερνούν κάποιο μεγάλο εμπόδιο στη ζωή τους. Ή μπορεί και να είναι ιστορίες γυναικείων χαρακτήρων που διαλευκάνουν φόνους.

Και είτε μιλάμε για ευφυέστατα, καλογραμμένα βιβλία (η αυτοβιογραφία της Mindy Kaling υπήρχε στα ράφια ως πρόταση βιβλίου παραλίας, προφανώς γιατί τους περίσσεψαν πολλά απούλητα αντίτυπα, έτσι θεωρούν ότι ένα ροζουλί εξώφυλλο θα το κάνει πιο …summer friendly), είτε μιλάμε για κάτι καθαρά εμπορικό (είδα πάρα πολλές γυναίκες να διαβάζουν τις Υπηρέτριες πέρσι το καλοκαίρι), όλα μπαίνουν στο ίδιο τσουβάλι (Το κορίτσι στη Φωλιά της Σφήκας ήταν πολύ δημοφιλές το 2010). Το βιβλίο παραλίας είναι ο τέλειος συνδυασμός χαλάρωσης και βιβλίων από και προς γυναίκες. Γιατί; Γιατί στην παραλία δε διαβάζεις στα σοβαρά. Δε θα παρασυρθείς από τον Wallace ή τον Gladwell και λοιπούς σοβαρούς ή λιγότερο σοβαρούς εμπορικούς συγγραφείς (άντρες) όπως ο Κλάνσυ. Η παραλία είναι το μέρος για να αράξεις και να σε διασκεδάσουν ανόητες γυναίκες και οι ανόητοι, γυναικείοι μπελάδες τους, ή να διαβάσεις εντελώς ασήμαντα πράγματα, όπως τα ζώα ή το φαγητό.

Κατά κάποιον τρόπο, το βιβλίο παραλίας είναι λιγάκι ντροπιαστικό, άσχετα με το τι διαβάζει κανείς. Μπορεί να απλωθείς στον ήλιο κρατώντας μια Εβάνοβιτς ή μια Inga Muscio (δεν κάνω πλάκα), αλλά όταν κάποιος ρωτάει «Τι διαβάζεις;» και βρίσκεσαι στην παραλία (ή κάτι παρόμοιο, πισίνα), πρέπει, ως γυναίκα, να χαχανίσεις και να δείξεις το εξώφυλλο χωρίς να μαρτυρήσεις τον τίτλο. Θα μπορούσε να είναι κάτι από τη σειρά Twilight. Ή από Χάρι Πόττερ. Ή το Άγρια της Cheryl Strayed. Δεν έχει σημασία, ΔΕΝ μπορείς να είσαι περήφανος γι αυτό που διαβάζεις στις διακοπές σου.

Οι γυναίκες συγγραφείς και οι κριτικοί έχουν ήδη μιλήσει για τις διαφορές ανάμεσα στα βιβλία που έχουν γραφτεί από γυναίκες και για γυναίκες, και στα βιβλία που έχουν γραφτεί από άντρες, και σχεδόν πάντα όταν ακούμε για γυναικείο βιβλίο στο μυαλό μας έρχονται τα βιβλία παραλίας. Για παράδειγμα, η Jodi Picoult, συγγραφέας με τεράστια επιτυχία, δεν ανήκει καν σε κάποια λογοτεχνική κατηγορία (έστω στη …σκέτη λογοτεχνία), αλλά πάντα μα πάντα αναφέρεται ως συγγραφέας βιβλίων παραλίας.

Για την ακρίβεια τα περισσότερα βιβλία γραμμένα από και προς γυναίκες ανήκουν σε αυτή την κατηγορία. Κάποια από αυτά είναι καλά. Κάποια σε βάζουν σε σκέψεις. Κάποια είναι πολύ καλογραμμένα. Κάποια είναι φρικτά (ναι, σε σένα μιλάω Ελ Τζέιμς). Αλλά ό,τι και να ‘ναι, μόλις μπει ο Ιούνιος, όλα μπαίνουν στον ίδιο μύλο και αλέθονται: Βιβλία Παραλίας. Και αυτό ΔΕΝ βοηθάει καθόλου την εξέλιξη μιας συγγραφέως.

Τώρα τελευταία, καθώς οι κριτικοί προσπαθούν να διαχωρίσουν την καλή λογοτεχνία από τη μάπα, και καθώς το διαδίκτυο έχει γίνει η πρώτη επιλογή των αναγνωστών για να αποφασίσουν τι θα διαλέξουν αντί να απευθυνθούν κατευθείαν στο βιβλιοπώλη τους, το βιβλίο παραλίας ως κατηγορία έχει επεκταθεί λιγάκι και συμπεριλαμβάνει περισσότερο ενδιαφέρουσα λογοτεχνία και πιο …βαριά λογοτεχνία, αλλά και περισσότερη λογοτεχνία γραμμένη από άντρες. Όμως και με αυτές τις λίστες, πάντα υπάρχει κάποιο τέχνασμα.

Ας πούμε πάρτε τη λίστα του Flavorwire. Θα βρείτε πολύ ενδιαφέροντα ονόματα μέσα, από Ρούσντι, Βιρτζίνια Γουλφ, Τζον Γουότερς, αλλά δεν είναι ακριβώς η λίστα των βιβλίων που θα πάρεις μαζί σου στην παραλία. Μετά, η άλλη λίστα του Slate, είναι επίσης λίγο διαφορετική, γιατί φτιάχτηκε από συγγραφείς και όχι μπλόγκερς ή βιβλιοπώλες.

Οπότε εκεί μέσα θα βρείτε και πολλά βιβλία από άντρες συγγραφείς, που οκ, δεν είναι και Franzen, αλλά και δεν είναι τέσσερεις κοπέλες από τα Χάμπτονς που συγκατοικούν και κάνουν πάρτι κάθε σαββατοκύριακο. Κάπως έτσι αξιόπιστα σάιτς αντιμετωπίζουν μια αναξιόπιστη τακτική. Αποστασιοποιούνται από την κατηγορία (εξακολουθούν να είναι βιβλία παραλίας αλλά ακόμα καλύτερα!) ενώ την εμπορεύονται.

Σα νέα γυναίκα συγγραφέας, η ιδέα να καταφέρω να εκδοθούν τα βιβλία μου και να φιγουράρουν στις βιτρίνες και να πωλούνται στα αεροδρόμια είναι όνειρο, αλλά όχι αν πρόκειται να ριχτούν στο ίδιο τσουβάλι με ένα σωρό άλλα βιβλία άλλου είδους και που απευθύνονται σε άλλο κοινό, χωρίς τίποτα κοινό πέραν του γεγονότος ότι έχουν γραφτεί από γυναίκες και συνεπώς ανήκουν στην κατηγορία των βιβλίων παραλίας.

Χάννα Όλσεν

********************************************

To κείμενο της Όλσεν,
συμπεριλαμβάνεται στο έβδομο τεύχος του ArsOvi
που μπορείτε να βρείτε, πάντα ΔΩΡΕΑΝ, ΕΔΩ!

Ovi_greece_0717_007a

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Γιατί προτιμώ ένα βιβλίο μου να μην εκδοθεί ποτέ, από το να θεωρείται «Βιβλίο Παραλίας»

  1. Λιγο υπερβολικο το βρισκω ολο αυτο. Κυριως γιατι η αναγνωση ή το γραψιμο μου να λογοκρινεται απο το πως θα το βαφτισουν οι αλλοι. Δηλαδη αμα αποφασισουν οτι η μεταμορφωση ειναι οτι πρεπει για παραλια δεν θα το διαβασω;

    Μου αρέσει!

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s