Οι πολλές πλευρές του χαρτζιλικιού

Τα παιδιά όλου του κόσμου έχουν αυτή την περίεργη ιδέα ότι τα λεφτά φυτρώνουν σε κάποια μυστικά δέντρα ή θάμνους που μόνο οι μεγάλοι ξέρουν την ύπαρξή τους και αυτό μπορεί να μην ανταποκρίνεται ακριβώς στην πραγματικότητα αλλά όλοι ξέρουμε ότι τα παιδιά πιστεύουν ότι το πορτοφόλι μας πότε δεν αδειάζει και ότι υπάρχει μια συνεχής ροή χρήματος. Συν ότι μας βλέπουν σαν ένα ταμείο σε σουπερμάρκετ που το μόνο που έχουν να κάνουν είναι να απλώσουν μπροστά μας αυτά που θέλουν και ως δια μαγείας θα γίνουν δικά τους, για να μην πω ότι πολλά πιστεύουν ότι η πλαστική κάρτα που πολλοί χρησιμοποιούμε στις συναλλαγές μας είναι κάτι μαγικό που …γεννάει λεφτά και πληρώνει τα πάντα και τους πάντες.

Και ξέρετε ποια είναι η μεγάλη ειρωνεία; Πως ό,τι και να κάνετε αυτή η εικόνα που έχουν φτιάξει τα παιδιά σας για το χρήμα δεν αλλάζει, αδιάφορο του πόσες φορές μέσα σε κάποιο μαγαζί ή μπροστά σε κάποια βιτρίνα τους είπατε όχι. Έτσι η μεγάλη ερώτηση που ακολουθεί είναι πώς διδάσκεις στο παιδί την αξία του χρήματος. Είναι το χαρτζιλίκι μια απάντηση;

Ovi_greece_0717_019a.gifΤο χαρτζιλίκι σαν μέθοδος δεν είναι κάτι καινούργιο στη γνωριμία του παιδιού με το χρήμα και είμαι σίγουρη ότι κάποιοι από εσάς το έχετε ήδη ζήσει με τους γονείς σας.

Για το θέμα χαρτζιλίκι υπάρχουν δυο σχολές σκέψης. Η μια θέλει το παιδί να κάνει κάποιες συγκεκριμένες δουλειές μέσα στο σπίτι κατά τη διάρκεια της βδομάδας και στο τέλος να “πληρώνεται”. Τώρα αν δει κάτι που θέλει να το αγοράσει και δεν του φτάνουν τα λεφτά θα πρέπει να “αποταμιεύσει” το ποσό. Θεωρητικά με ένα σμπάρο δυο τρυγόνια. Εδώ υπάρχει ένα μικρο πρόβλημα που πιθανώς να έχουν παρατηρήσει πολλοί γονείς, μετά από λίγο καιρό και στην ανάγκη του παιδιού να “αποκτήσει” σύντομα αυτό που επιθυμεί, το καθετί θα γίνεται θέμα χρηματικής συναλλαγής και η πιο συχνή κουβέντα που θα ακούγεται θα είναι: τι μου δίνεις για να το κάνω.

Η δεύτερη σχολή θέλει το παιδί να έχει ορισμένες “υποχρεώσεις” στο σπίτι και στο τέλος της βδομάδας αδιάφορα πόσες ήταν και πόσες έγιναν να παίρνει ένα σταθερό μικρό χαρτζιλίκι, αλλά όταν δει κάτι που θα θελήσει ανάλογα με τις δυνατότητες και το ποσό, να το αγοράζει η οικογένεια χωρίς περαιτέρω διαπραγματεύσεις.

Για να πω την αλήθεια καταλάβαινα περισσότερο την πρώτη θέση παρ’ όλες τις τυχόν αμφιβολίες για το: τι μου δίνεις για να το κάνω, και το δοκίμασα.

Στα τεσσεράμισι της χρόνια και έχοντας – προς μεγάλη μου έκπληξη για το αποτέλεσμα – παρακολουθήσει μια σειρά κινουμένων σχεδίων στην τηλεόραση αποφάσισε κάθε πρωί να φτιάχνει μόνη της το κρεβάτι της. Δεν ήταν τέλειο αλλά προσπαθούσε και με τον καιρό βελτιωνόταν. Έτσι κάποια στιγμή αποφάσισα ότι ήρθε η ώρα να μιλήσουμε για …χαρτζιλίκι. 50 λεπτά στο τέλος της βδομάδας και αφού κάθε πρωί έφτιαχνε το κρεβάτι της, θα μάζευε τα ρούχα της στη ντουλάπα της, θα μάζευε τα παιχνίδια κάθε βράδυ στο κουτί τους κι αν χρειαζόταν θα βοηθούσε και στις δουλειές του σπιτιού. Την πρώτη βδομάδα όλα δουλεύανε ρολόι και ενθουσιασμένη εγώ στο τέλος της βδομάδας αφού της έδωσα το κέρμα την αγκάλιασα και μετά τελείως “υπηρεσιακά” της έδωσα το χέρι μου και την συγχάρηκα για την άψογη δουλειά που έκανε και μάλιστα της έδωσα και συγχαρητήρια που εθελοντικά βοήθησε και στο μάζεμα στο μπαλκόνι και δίπλωμα της μπουγάδας την προηγουμένη.

Για ένα μήνα αυτό εξελίχτηκε σε κάτι σαν ιεροτελεστία που η προσμονή φαινόταν ακόμα και στο πρόσωπό της την ώρα του σαββατιάτικου πρωινού που περίμενε την ώρα της αγκαλιάς και των συγχαρητηρίων. Έτυχε κιόλας εκείνο τον καιρό να μην υπάρξει και κάτι να της γυαλίσει στο μάτι άρα δεν υπήρξε και κανένα θέλω. Όσο για τα κέρματα που τώρα πια ήταν τέσσερα, σύνολο δυο ευρώ, ήταν σε ένα μικρο πορτοφολάκι που κουβαλούσε συνέχεια μαζί της και που κατά περιόδους έβγαζε τα κέρματα, έκανε πως τα μετρούσε, τα έβαζε στη σειρά, το ένα πάνω στο άλλο και γενικά φαινόταν λίγο αστεία, σαν μικρός Σκρουτζ Μακ Ντακ.

Την έκτη βδομάδα όμως με περίμενε μια έκπληξη στο τραπέζι της κουζίνας. Το πορτοφολάκι ήταν εκεί και τα κέρματα σκόρπια με ένα από αυτά να έχει πέσει στο πάτωμα. Αποφάσισα να τα αφήσω έτσι και να δω τι θα κάνει το πρωί που θα ξυπνήσει. Το πρωί ήρθε, η κόρη μου είδε το πορτοφολάκι, τελείως αδιάφορα μάζεψε τα κέρματα αφήνοντας αυτό που ήταν στο πάτωμα εκεί παρατημένο, το πήγε στο δωμάτιο της και …αυτό ήταν.

Το Σάββατο έτυχε κάτι που δεν ήταν ηθελημένο και όταν το ανακάλυψα ετοιμαζόμουν για δικαιολογίες που θα μπορούσαν να γίνουν πιστευτές σε ένα τετράχρονο. Δεν είχα καθόλου ψιλά στο πορτοφόλι μου. Για κάποιο λόγο το προηγούμενο βράδυ είχα δώσει τα τελευταία μου ψιλά και στο πορτοφόλι μου υπήρχαν μόνο χαρτονομίσματα. Η κόρη μου ήρθε για πρωινό, τελείωσε γρήγορα και μετά στάθηκε μπροστά μου περιμένοντας το σαββατιάτικο χαρτζιλίκι. Εγώ δειλιάζοντας την αγκάλιασα και ακολουθώντας την διαδικασία της έδωσα το χέρι μου, της έδωσα συγχαρητήρια για την άψογη δουλειά που είχε κάνει όλη την βδομάδα συμπληρώνοντας πόσο μου άρεσε που με βοήθησε να στρώσω το τραπέζι την προηγουμένη το βράδυ και μετά την ξαναγκάλιασα ψιθυρίζοντας με ελαφρά κλαψιάρικη φωνή ότι το κέρμα της θα της έδινα όταν θα πηγαίναμε στο σουπερμάρκετ γιατί τώρα δεν είχα καθόλου ψιλά στο πορτοφόλι μου.

Η κόρη μου με αγκάλιασε πιο σφιχτά και μου είπε: δεν πειράζει, την άλλη φορά.

Το πείραμά μου με την κόρη μου στέφτηκε με απόλυτη επιτυχία για τελείως διαφορετικούς λόγους από αυτούς που το είχαν προκαλέσει και η κόρη μου εκείνη την ήμερα μου έδωσε ένα μοναδικό μάθημα που θα μου μείνει αξέχαστο. Για τα παιδιά τα λεφτά δεν έχουν καμιά αξία απολύτως και τελικά ίσως εμείς να είμαστε αυτοί που τα υποχρεώνουμε να μπουν στον κόσμο των υλικών αξιών με την πίεση να “καταλάβουν” ότι τα λεφτά δεν φυτρώνουν σε κάποιο δέντρο. Αυτό που είχε σημασία για την κόρη μου και το πιθανότερο για τα περισσότερα παιδιά, ήταν η αναγνώριση του τι έκανε, το μπράβο και η αγκαλιά. Αυτή ήταν η αμοιβή της και αυτό αποζητούσε, το κέρμα ήταν απλά το …αναγκαίο κακό.

Από τότε εφάρμοσα μια άλλη πολιτική. Εκείνη συνεχίζει να στρώνει το κρεβάτι της και να μαζεύει το δωμάτιό της που έτσι κι αλλιώς έχει εξελιχτεί σε μια υποσυνείδητη συνήθεια κι εγώ όταν βλέπει κάτι που θέλει και μετά από μια γρήγορη συζήτηση κι αν δεν είναι υπερβολικό ή την ίδια περίοδο έχει πάρει κάτι άλλο παρόμοιο, προχωράμε στην αγορά αν συμφωνήσουμε. Αν πρόκειται για βιβλίο ή κάτι που εγώ θεωρώ “εκπαιδευτικό” δεν υπάρχει καμιά απολύτως συζήτηση, απλά το αγοράζω.

Σοφία Παπαντωνίου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s