Έξοδος 1947

Το Exodus 1947 (Έξοδος 1947) ήταν το πλοίο που ξεκίνησε στις 11 Ιουλίου του 1947 από τη Γαλλία, για να μεταφέρει 4.515 επιβάτες εβραϊκής καταγωγής στην Παλαιστίνη, οι περισσότεροι εκ των οποίων υπήρξαν επιζώντες του Ολοκαυτώματος και των ναζιστικών στρατοπέδων συγκέντρωσης. Πρόκειται, για τη μεγαλύτερη ίσως μετακίνηση Εβραίων μεταναστών εκείνης της περιόδου προς τον συγκεκριμένο προορισμό, που εκείνη την εποχή τελούσε ακόμα υπό Βρετανική Εντολή, δηλαδή υπό βρετανικό διοικητικό καθεστώς. Στα πλαίσια αυτού του διοικητικού καθεστώτος, που είχε εγκατασταθεί στην περιοχή από τις αρχές της δεκαετίας του 1920, η μετακίνηση Εβραίων μεταναστών χαρακτηριζόταν με τον όρο Aliyah Bet, δηλωτικού ως “παράνομης και κατά παράβασιν των περιορισμών που έθετε η βρετανική Λευκή Βίβλος του 1939” μετακίνησης των εβραϊκών πληθυσμών, που απαγορευόταν προς την Παλαιστίνη ή έστω επιτρεπόταν με μεγάλους περιορισμούς.

Ovi_greece_0716_018aΚατά το παρελθόν, το πλοίο έφερε την ονομασία SS President Warfield και ήταν ατμόπλοιο της εταιρείας Baltimore Steam Packet Company, που μεταξύ 1928 και 1942, μετέφερε επιβάτες των γραμμών Νότφολκ – Βιρτζίνια και Βαλτιμόρης – Μέρυλαντ, στις ΗΠΑ. Κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου όμως, χρησιμοποιήθηκε για τις ανάγκες του Βασιλικού Πολεμικού Ναυτικού και του Πολεμικού Ναυτικού των ΗΠΑ, ώσπου στις 25 Φεβρουαρίου του 1947, εγκατέλειψε τη Βαλτιμόρη και έπλευσε προς τη Μεσόγειο.

Υπό τη νέα του ονομασία Exodus, με σημαία Ονδούρας και με επίσημο προορισμό την Κωνσταντινούπολη, το πλοίο απέπλευσε από τη γαλλική Sète, κάποια στιγμή μεταξύ 2 με 4 τα χαράματα της 11ης Ιουλίου, κάτω από τη στενή παρακολούθηση ενός αεροσκάφους της βρετανικής αεροπορίας και ενός πολεμικού πλοίου του βρετανικού ναυτικού, που παρέμεναν στα πέριξ καθ’ όλη τη διάρκεια της επιβίβασης των Εβραίων μεταναστών.

Το πλοίο ήταν εφοδιασμένο με αρκετές προμήθειες, που επαρκούσαν για ταξίδι διάρκειας δύο εβδομάδων. Στο σύνολο των 4.515 επιβαινόντων, υπήρχαν 1.600 άνδρες, 1.282 γυναίκες και 1.672 παιδιά και έφηβοι, σχεδόν όλοι τους χωρίς νόμιμα πιστοποιητικά μετανάστευσης. Στους επιβάτες προσφέρονταν καθημερινά ζεστά ροφήματα και σούπες, μαγειρεμένα γεύματα και ένα λίτρο πόσιμου νερού, ενώ για την ατομική τους υγιεινή χρησιμοποιούσαν θαλασσινό νερό. Το πλοίο διέθετε μόνο 13 τουαλέτες, ωστόσο η διατήρηση της υγιεινής είχε κριθεί αρκετά ικανοποιητική, σε έλεγχο που έγινε από Βρετανό στρατιωτικό γιατρό. Κατά τη διάρκεια του μακρινού ταξιδιού, αρκετά μωρά γεννήθηκαν πάνω στο πλοίο, ενώ μία γυναίκα και το νεογέννητο μωρό της έχασαν τη ζωή τους.

Επτά ημέρες μετά την αναχώρηση του πλοίου και ενώ έπλεε 20 μόλις ναυτικά μίλια έξω από τις ακτές της Παλαιστίνης, δυνάμεις του Βρετανικού Βασιλικού Ναυτικού το κατέλαβαν και μετά από πολλαπλά επεισόδια, το οδήγησαν στο λιμάνι της Χάιφα. Εκεί οι επιβάτες εξαναγκάστηκαν να μετεπιβιβαστούν σε τρία άλλα πλοία και με απόφαση της βρετανικής διοίκησης απελάθηκαν πίσω στη Γαλλία. Όταν τα πλοία έφτασαν στο λιμάνι Port de Bouc, κοντά στη Μασσαλία, οι βρετανικές αρχές επεδίωξαν να επιβάλλουν στους μετανάστες αναγκαστική αποβίβαση. Εκείνοι, αρνούμενοι οποιοδήποτε είδος συνεργασίας ή έστω διαπραγμάτευσης με τους Βρετανούς, πραγματοποίησαν 24ωρη απεργία πείνας, ενώ ταυτόχρονα οι γαλλικές αρχές δήλωσαν, ότι θα επέτρεπαν την αποβίβαση μόνο σε όσους Εβραίους επιθυμούσαν να αποβιβαστούν στη χώρα τους οικειοθελώς. Μετά την άρνησή τους για οικειοθελή αποβίβαση, οι Εβραίοι παράτυποι μετανάστες οδηγήθηκαν αρχικά στο Αμβούργο της Γερμανίας, που τότε ανήκε στη Βρετανική Ζώνη Κατοχής, και στη συνέχεια σε στρατόπεδα εκτοπισθέντων, κοντά στο Λίμπεκ (Lübeck) και στο Pöppendorf.

Το δραματικό ταξίδι του Exodus 1947 και ο τρόπος αντιμετώπισης των Εβραίων επιβατών του από πλευράς των Βρετανών προκάλεσε έντονες αντιδράσεις, τόσο παγκόσμια, όσο και στην ίδια τη Βρετανία. Τα γεγονότα έλαβαν τόσο μεγάλες διαστάσεις, που σύμφωνα με εκτιμήσεις ιστορικών συνέβαλαν στην επιτάχυνση δημιουργίας του κράτους του Ισραήλ.  Ο ισραηλινός ιστορικός Aviva Halamish κατέγραψε για το Exodus χαρακτηριστικά, ότι “δεν ήταν ποτέ γραφτό του να γλιστρήσει έξω από τις ακτές της Παλαιστίνης”, ωστόσο η συμπάθεια που επέδειξε η διεθνής κοινότητα για τα δεινά των επιβαινόντων στο πλοίο, χαρακτηρίστηκε με την έκφραση “ένα θεαματικό πραξικόπημα των Σιωνιστών”.

Τα γεγονότα του Exodus 1947 έλαβαν χώρα λίγο πριν το τέλος της Aliyah Bet και της Βρετανικής Εντολής, η οποία, λίγο μετά από αυτά, απέσυρε τις δυνάμεις της από την περιοχή και ιδρύθηκε το κράτος του Ισραήλ. Ο βαθμός επιρροής που άσκησαν στην κοινή γνώμη γίνεται εμφανής από τη μεταφορά τους σε βιβλία, αλλά και στην επιτυχημένη κινηματογραφική τους μεταφορά στην ομώνυμη ταινία Exodus, με πρωταγωνιστή τον Πωλ Νιούμαν.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s