Το χάσμα των μισθών

Στη σημερινή Ευρώπη, οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσο όρο 17,5% λιγότερο από τους άνδρες, αυτό παρ’ όλο που υπάρχει αυξανόμενη πολιτική βούληση για τη μείωση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων. Αυτές οι πολιτικές πρωτοβουλίες συχνά δεν έχουν ιδιαίτερες επιπτώσεις, καθώς οι πραγματικοί λόγοι για το διαρκές χάσμα των μισθών μεταξύ των δυο φύλων εντοπίζονται σε λάθος κατευθύνσεις.

Σε επίπεδο ΕΕ, το χάσμα αμοιβών μεταξύ των φύλων ορίζεται από την διαφορά των μέσων ακαθάριστων ωριαίων αποδοχών γυναικών και ανδρών στην οικονομία στο σύνολό της. Αυτό παρόλο ό,τι υπάρχει σημαντική διαφορά στις αμοιβές των δύο φύλων ανά ευρωπαϊκή χώρα, αλλά και σημαντικές διαφορές μεταξύ των κρατών μελών στο γενικότερο θέμα της αμοιβής ανεξάρτητα φύλου. Το μισθολογικό χάσμα σύμφωνα με έρευνες της ίδιας της ΕΕ για το 2016, κυμαίνεται από το 10% στην Ιταλία, την Μάλτα, την Πολωνία, την Σλοβενία ​​και το Βέλγιο, σε περισσότερο από 20 % στην Σλοβακία, στις Κάτω Χώρες, στην Τσεχία, στην Κύπρο, στην Γερμανία, στη Βρετανία και την Ελλάδα, για να φτάσει πάνω από 25% στην Εσθονία και την Αυστρία.

Ovi_greece_0617_035a.gifΤο χάσμα των αμοιβών μεταξύ των δύο φύλων διαφέρει σημαντικά ακόμα και μεταξύ της Γαλλίας και της Γερμανίας, οι οποίες είναι οι δύο ευρωπαϊκές χώρες με τις περισσότερες κοινωνικοοικονομικές ομοιότητες. Στην Γερμανία, οι γυναίκες κερδίζουν κατά μέσο όρο 23,2% λιγότερο από τους άνδρες, ενώ στην Γαλλία, οι γυναίκες κερδίζουν «μόνο» 17,1% λιγότερο από τους άνδρες. Επιπλέον, οι μισθολογικές διαφορές αυξάνονται συνεχώς στη Γερμανία και για περισσότερο από μια δεκαετία, ενώ οι μισθολογικές διαφορές είναι σχεδόν σταθερές στη Γαλλία από το 2000 μέχρι σήμερα και μάλιστα υπήρξε και μια μικρή μείωση στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Η αύξηση του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των δύο φύλων στη Γερμανία ήταν ιδιαίτερα έντονη τα τελευταία χρόνια, καθώς ο κλάδος των χαμηλών μισθών διευρύνθηκε σε μεγάλο βαθμό από το 2000 και ιδιαίτερα κατά την πρόσφατη οικονομική κρίση. Στην Γαλλία, από την άλλη πλευρά, ο νομικά δεσμευτικός κατώτατος μισθός συμβάλλει στην αποτροπή μιας τέτοιας εξέλιξης. Το γεγονός ότι λιγότερες γυναίκες στη Γαλλία βρίσκονται σε επισφαλή απασχόληση και περισσότερες γυναίκες απασχολούνται σε θέσεις πλήρους απασχόλησης, μειώνει περαιτέρω σε σημαντικό βαθμό το χάσμα των μισθών μεταξύ των φύλων σε σύγκριση με τη Γερμανία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναφέρει διάφορες αιτίες για το διαρκές χάσμα των μισθών μεταξύ των φύλων στις ευρωπαϊκές χώρες: Ο πιο συχνά αναφερόμενος λόγος είναι ο διαχωρισμός της αγοράς εργασίας: οι γυναίκες τείνουν να δουλεύουν περισσότερο σε τομείς που δεν πληρώνονται πολύ καλά. Πολλά κορίτσια εξακολουθούν να περιορίζουν τις επιλογές σταδιοδρομίας τους σε ένα μικρό εύρος θέσεων εργασίας παρά την πολλές φορές ανώτερη ακαδημαϊκή τους επίδοση (οριζόντιος διαχωρισμός). Ένα υψηλό ποσοστό γυναικών απασχολείται στον τομέα των κοινωνικών υπηρεσιών, με την πλειοψηφία να απασχολείται στον τομέα των χαμηλότερων εισοδημάτων (για παράδειγμα, δασκάλα νηπιαγωγείου ή δημοτικού, νοσοκόμα, κοινωνικός λειτουργός, καθαρίστρια, πωλητής, σερβιτόρα), γεγονός που παρουσιάζει τις γυναίκες να υποεκπροσωπούνται σημαντικά στους κλάδους της βιομηχανίας.

Οι ομάδες εργασίας στις οποίες οι γυναίκες υπερεκπροσωπούνται συνήθως προσφέρουν χειρότερες ευκαιρίες σταδιοδρομίας και χαμηλότερες αμοιβές σε σύγκριση με τις θέσεις εργασίας που κυριαρχούν στους άνδρες. Οι θέσεις απασχόλησης που κυριαρχούν γυναίκες συχνά καταβάλλουν χαμηλότερες αμοιβές γιατί θεωρούνται χαμηλότερης κοινωνικής θέσης ή «γυναικείες θέσεις εργασίας». Χαρακτηριστικά, οι «αρσενικές κατηγορίες εργασίας», από την άλλη πλευρά, όπως στον τεχνικό και χρηματοοικονομικό τομέα είναι κοινωνικά αναγνωρίσιμες και κοινωνικά σεβαστές άρα καλύτερα αμειβόμενες. Ταυτόχρονα άνδρες και γυναίκες βρίσκονται σε διαφορετικά επίπεδα ιεραρχίας (κατακόρυφος διαχωρισμός). Οι γυναίκες τείνουν να προάγονται σπανιότερα και να δυσκολεύονται να αποκτήσουν διευθυντικές θέσεις. Έτσι, σε όλους τους «σημαντικούς» τομείς, οι γυναίκες είναι απούσες.

Γενικά, μόνο ένα μικρό ποσοστό του μισθολογικού χάσματος μεταξύ των φύλων οφείλεται στις διαφορές στην παραγωγικότητα – οι οποίες να οφείλονται σε διαφορές στην κατάρτιση, στην επιλογή του τομέα, στην επιλογή του χρόνου εργασίας ή στην περιορισμένη ευελιξία που προκαλούν οι οικογενειακές δεσμεύσεις. Οι σταδιοδρομίες των ειδικευμένων γυναικών εμποδίζονται από «ανεπίσημα» και συχνά «αόρατα» εμπόδια – και αυτό το φαινόμενο είναι γνωστό ως η «γυάλινη οροφή».

Η γυάλινη οροφή περιορίζει την πρόσβαση των γυναικών σε δίκτυα και πληροφορίες εντός των επιχειρήσεων. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις ότι τα αρσενικά αφεντικά τείνουν να ευνοούν και να προάγουν τους άνδρες εργαζόμενους. Η σταδιοδρομία των γυναικών συχνά σταματά όταν φτάσουν στη μέση διοίκηση. Θυμηθείτε κάτι σημαντικό, η μισθολογική ανισότητα επηρεάζει τη ζωή των γυναικών και ιδιαίτερα όταν συνταξιοδοτούνται καθώς οι χαμηλότεροι μισθοί οδηγούν σε χαμηλότερες συντάξεις και υψηλότερο κίνδυνο φτώχειας σε μεγαλύτερη ηλικία. Ωστόσο, τελευταία έχει φανεί να υπάρχει μια αυξανόμενη συνειδητοποίηση ότι η διοίκηση μιας εταιρείας χάνει ή ποτέ δεν αποκτά ανταγωνιστικότητα όταν γυναίκες με ικανότητες έχουν κολλήσει στη μέσες βαθμίδες της διοίκησης.

Ο κύριος λόγος – για μένα – για τον οποίο οι γυναίκες κερδίζουν λιγότερα από τους άνδρες δεν είναι επειδή κερδίζουν λιγότερα για να κάνουν την ίδια δουλειά, αλλά επειδή δεν κάνουν την ίδια δουλειά! Οι γυναίκες υποεκπροσωπούνται στον κλάδο της βιομηχανίας και στις διοικητικές θέσεις και ως εκ τούτου δεν έχουν τις ίδιες επιλογές σταδιοδρομίας και μισθών από τους άνδρες.

Η καταπολέμηση της μισθολογικής ανισότητας μεταξύ των δυο φύλων συνεπάγει πρωτίστως την διεύρυνση των προοπτικών σταδιοδρομίας των γυναικών και την ενθάρρυνση των κοριτσιών και των γυναικών να αναλάβουν συνήθως «ανδρικές» θέσεις απασχόλησης, ενώ ταυτόχρονα να πάψουν να μονοπωλούν συνειδητά θέσεις που απαιτούν «γυναικείες» ικανότητες, (ψυχραιμία, ευαισθησία, κοινωνικότητα, παρουσία, διαχείριση συγκρούσεων). Ταυτόχρονα, τα αγόρια και οι άνδρες πρέπει να ενθαρρύνονται να κοιτάζουν και για «γυναίκειες» θέσεις εργασίας, ιδίως στις κοινωνικές υπηρεσίες. Αυτό απαιτεί παιδεία και διαπαιδαγώγηση προκειμένου να ενθαρρυνθούν οι νέοι να επιλέξουν άφυλλα σταδιοδρομίες και να τελειώσουν με τα στερεότυπα που είναι μέρος τους προβλήματος.

Για να ενισχυθεί περαιτέρω η σταδιοδρομία των γυναικών, θα πρέπει να υπάρχουν μηχανισμοί για να βοηθήσουν τις γυναίκες να κάνουν τη μετάβαση από τις οριακές ρυθμίσεις εργασίας σε θέσεις πλήρους απασχόλησης. Παράλληλα και προκειμένου να προωθηθεί η ισότητα των φύλων στον επιχειρηματικό κόσμο, θα ήταν σκόπιμο να προβλεφθεί μια γυναικεία ποσόστωση για τα εκτελεστικά και εποπτικά συμβούλια των μεγάλων επιχειρήσεων.

Σοφία Παπαντωνίου

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s