Προσφυγομάνες και προσφυγοκανίβαλοι

Σε εφηβική ηλικία και με αφορμή που δεν θυμάμαι πια, η γιαγιά μου με κοίταξε πολύ σοβαρά και μου είπε: «ωραία αυτά που λες και μακάρι να γινόντουσαν αλήθεια, αλλά για να γίνουν αλήθεια θα έπρεπε την Γη να την κατοικούν μόνο Χριστούληδες, και ξέρεις κάτι; Ούτε καν ο Χριστός δεν ήταν αναμάρτητος. Και αυτή η πρόταση στην αρχή με σοκάρισε γιατί έβγαινε από μια γυναίκα με βαθιά θρησκευτική συνείδηση αλλά και μου κόλλησε ώστε πολλές φορές να την θυμηθώ σαν αναφορά για πολλά θέματα.

Παγκόσμια Ημέρα των Προσφύγων χτες και η Ελλάδα την προσφυγιά την έχει στο Ντι-Εν-Εϊ της. Εγώ έχω αίμα προσφυγιάς από την Πόλη και την Αλεξάνδρεια και μιλάμε για αίμα. Μιλάμε για νεκρούς που μείνανε πίσω. Και μεγάλωσα σε μια προσφυγική συνοικία που τα σοκάκια στενάζουν προσφυγιά. Πρόσφυγες, κυρίως της μικρασιατικής καταστροφής. Περίπου, μάλλον περισσότεροι, από ενάμιση εκατομμύριο πρόσφυγες (το γράφω κι αριθμητικά για να το καταλάβουν όλοι: 1,500,000) σε όλη την Ελλάδα. Το 47% από αυτόν το κόσμο θα μοιραστεί σε αγροτικές περιοχές ή τα νησιά, ενώ το υπόλοιπο 53% θα μεταφερθεί σε αστικές περιοχές, κυρίως Αθήνα και Θεσσαλονίκη.

Βύρωνας, Καισαριανή, Νέα Ιωνία, Κοκκινιά, Υμηττός, και Ταύρος θα σηκώσουν το μεγάλο βάρος στην Αθήνα. Το πολύ μεγάλο βάρος και μιλάμε για πάνω από τρακόσιες χιλιάδες ψυχές. Να σας θυμίσω ότι μιλάμε για το 1925, όταν η Ελλάδα τότε έφτανε τα πέντε εκατομμύρια και ο πληθυσμός της Αθήνας μόλις είχε ξεπεράσει τους 300,000. Φανταστείτε ότι σε αυτούς προστέθηκαν άλλοι τόσοι …πρόσφυγες. Και δεν ήταν μόνο αυτοί. Την ίδια περίπου χρονική περίοδο και από λίγο νωρίτερα 800,000 ακόμα πρόσφυγες είχαν έρθει στην Ελλάδα (με μεγάλο μέρος τους στην Αθήνα και την Θεσσαλονίκη) από την Ανατολική Θράκη, την Βουλγαρία, την Αλβανία αλλά κυρίως τον Πόντο. Η Καλαμαριά στη Θεσσαλονίκη από αυτούς τους ανθρώπους ουσιαστικά γεννήθηκε.

Ήταν κι άλλοι γιατί ο κόσμος τότε άλλαζε και οι πληγές ήταν πολλές. Αλλά εσείς σταθείτε σε αυτούς τους δυο αριθμούς, ενάμιση εκατομμύριο και οκτακόσιες χιλιάδες, δυο εκατομμύρια τρακόσιες χιλιάδες ψυχές που προστέθηκαν στα ήδη πέντε εκατομμύρια του πληθυσμού στην Ελλάδα. Μέσα σε λίγα χρόνια ο πληθυσμός της Ελλάδας αυξήθηκε κατά 50% και στην Αθήνα πάνω από 100%. Καταλαβαίνετε την αλλαγή που έφερε αυτή η αύξηση του πληθυσμού μέσα σε τόσο μικρό διάστημα; Οι οικονομικές και κοινωνικές αλλαγές ήταν τρομακτικές, σεισμικές και τα αποτελέσματα φανήκαν γρήγορα.

Κατ’ αρχή και σχεδόν ένα αιώνα αργότερα, δεν πρέπει να υπάρχει Έλληνας που να μην έχει στο αίμα του κάτι από αυτά τα δυόμιση εκατομμύρια. Εξ΄ ου και το γεγονός ότι ο Έλληνας έχει την προσφυγιά στο Ντι-Εν-Εϊ του. Αλλά οι αλλαγές δεν σταματάνε εδώ. Πολλοί από αυτούς τους ανθρώπους δεν ήταν ξεβράκωτοι πριν τους χτυπήσει η προσφυγιά, ούτε αμόρφωτοι χωριάτες. Ανάμεσά τους υπήρχαν πολλοί μορφωμένοι, δημιουργημένοι, με επαφές και εμπειρίες. Άνθρωποι που έχοντας ζήσει την πορεία της προσφυγιάς τίποτα δεν τους τρόμαζε και από την αρχή βάλανε τις γνώσεις τους και τις εμπειρίες τους σε πράξη με κίνητρο ακόμα και την ανάγκη επιβίωσης ή τον εγωισμό.

Ovi_greece_0617_034a.gif

Οι πρώτοι που φανήκαν ήταν οι Αλεξανδρινοί – αυτά τα ξέρω από την Αλεξανδρινή γιαγιά μου – πολύγλωσσοι και μορφωμένοι οι περισσότεροι σε Βρετανικά και Γαλλικά πανεπιστήμια με μερικούς ακόμα και με μεταπτυχιακά (σπάνιο για την εποχή) όχι απλά βρήκαν καλές δουλειές γρήγορα αλλά μπήκαν και στην κρατική μηχανή και μάλιστα στο Υπουργείο Εξωτερικών. Οι Πόντιοι ήταν χτίστες, μαρμαράδες, πλακάδες, μωσαϊκά και ασπριτζήδες, οι Πολίτες και οι Σμυρνιοί λίγο από όλα με αρκετούς εμπόρους αναμεσά τους και αρκετούς σπουδαγμένους που μάλιστα είχαν υπηρετήσει και για πολλά χρόνια την Τουρκική κρατική μηχανή και τον Σουλτάνο σε θέσεις πολλές φορές πολύ υψηλές. Γιατροί, νοσοκόμες, νοσηλευτικό προσωπικό με χρόνια εμπειρία, αρχιτέκτονες, μηχανικοί, δικηγόροι, φανταστείτε τι υπήρχε από έμπειρο ανθρώπινο δυναμικό ανάμεσά σε αυτά τα δυόμιση σχεδόν εκατομμύρια και μάλιστα για μια Ελλάδα που μόλις χτιζόταν. Που έβγαινε από βαλκανικούς πολέμους και με καινούργια εδάφη που χρειαζόντουσαν πάνω από όλα ανθρώπους για να τα ζωντανέψουν. Μια απλή ματιά στο τι έγινε στα γράμματα και στις τέχνες από το ’40 μέχρι το ’50 αρκεί για να καταλάβετε τη συμβολή αυτού του κύματος προσφυγιάς στην νεόκτιστη Ελλάδα.

Τώρα εσείς θα περιμένετε να σας πω πώς αγκαλιάσανε οι αυτόχθονες Έλληνες αυτούς τους πρόσφυγες Έλληνες. Με ζήλεια. Έτσι τους αγκαλιάσανε γιατί τους είδαν ανταγωνιστικά. Και η ζήλεια πήρε μορφή και άλλοθι εθνικισμού και ηλίθιου σωβινισμού. Οι Αλεξανδρινοί ήταν αδερφές Αιγύπτιες, οι Πόντιοι κλεφτοκοτάδες Ρώσοι και η μάζα Τουρκόσποροι. Υπήρχαν κι άλλα επώνυμα πολύ πιο ακραία που τα ακούτε ακόμα και σήμερα για άλλους πρόσφυγες. Σιγά μην άφηνε το κατεστημένο στο νεοδημιούργητο τότε ΙΚΑ να προσλάβουν γιατρό που είχε σπουδάσει στο Κάιρο, και πού ξέρανε αυτοί αν το Γαλλικό πανεπιστήμιο ήταν πραγματικά Γαλλικό; Στον Βύρωνα οι «Χριστιανοί» της αρχιεπισκοπής αντιδράσανε στο κτίσιμο από τους πρόσφυγες εκκλησίας γιατί …δεν ήταν πραγματικοί χριστιανοί, ήταν τουρκόσποροι. Οι δε γυναίκες, όλες ανεξαιρέτως, Σμυρνιές, Πολίτισες, Αλεξανδρινές ή ότι άλλο, ήταν πουτάνες που είχαν ένα μόνο σκοπό παντρεμένες ελεύθερες, να κλέψουν από Ελληνίδες τους άντρες τους ή τα λεφτά τους.

Η γιαγιά μου, που ήρθε στα δεκαπέντε της μετά από όλη την περιπέτεια που συμπεριελάμβανε από Κρήτη, Χίο, Πειραιά, στον Βύρωνα, θυμόταν που πιτσιρίκια όταν βλέπανε τις κοπέλες μαζεμένες να τους πετάνε νεράντζια και να φωνάζουν «πουτάνες σμυρνιές να πάτε στην πατρίδα σας την Τουρκία», και αργότερα επι εμφυλίου που οι μπάτσοι την απειλούσαν να την στείλουν στη «πατρίδα» της στην Αίγυπτο αν δεν πει που κρύβονται αντάρτες στο Βύρωνα. Αυτά γιατί σήμερα κάποιοι ψωροκλαίγονται για τις …αλησμόνητες πατρίδες.

«Εκεί ήτανε το μεγάλο δράμα των γονιών μου, γιατί με το μωρό στην αγκαλιά η μαμά μου […] πηγαίνανε στα ξενοδοχεία και ρωτούσανε αν υπάρχει κρεβάτι, αν υπάρχει δωμάτιο και τους λέγανε “τσ!”, ούτε όχι δεν λέγανε “τσ!” κάναν με τη γλώσσα τους και αυτό ήτανε. Εζήτησε λέει ένα ποτήρι γάλα για τη λεχώνα και του είπανε δεν έχουμε. Γιατί μας θεωρούσανε παράσιτα. “Ήρθαν οι ‘πρόσφυγγες’ να πάρουν το ψωμί μας”, έτσι λέγανε.» Αυτή είναι μαρτυρία από την εποχή από ένα κορίτσι τότε, την Τασία Χρυσάφη.

Ο Παναγιώτης Σταμπούλος διέμενε με την οικογένειά του σε σκηνή στον πρόχειρο καταυλισμό πίσω από το νοσοκομείο Συγγρού, στην περιοχή όπου αργότερα δημιουργήθηκε η συνοικία της Καισαριανής. Η περιγραφή του τρόπου με τον οποίο κατάφερε να εξασφαλίσει για την οικογένειά του ένα από τα ξύλινα οικήματα που έχτισε το Ταμείο Περιθάλψεως τον Μάιο του 1923, είναι χαρακτηριστική:

«Ο Μητσοτάκης είναι Κρήτας, υπάλληλος του ταμείου περιθάλψεως, σε αυτόν είχε ανατεθεί η διεύθυνσις στεγάσεως προσφύγων, και η υπηρεσία του στεγάζετο εις τα παλαιά Ανάκτορα […] Ήταν κατεργάρης, τα κατάφερνε  θαυμάσια, και χρηματίζετο από τους πλουσίους Αθηναίους των οποίων τα μέγαρα είχαν επιταχθεί για τους πρόσφυγας. Γι’ αυτό εις τα παραπήγματα του καταυλισμού μας μετέφερε τις οικογένειες των επιταγμένων σπιτιών των Αθηναίων […] Μέσα στον σορόν των γυναικών που κατάκλυζε καθημερινώς το γραφείον του υπήρχαν φυσικά και νοστιμούλες γυναίκες, ή κορίτσια, οι υπάλληλοί του καταλλήλως πλησίαζαν όσες από αυτές ημπορούσαν, και από μίαν ιδιαιτέραν είσοδον τες περνούσαν εις το γραφείον του. Εκεί εγένετο ο συνδυασμός του γλεντιού και της διαφθοράς και κατόπιν μερικές από αυτές προηγούντο στην Στέγασιν. Βλέποντας αυτά τα πράγματα, πίστευα πως δεν θα κατόρθωνα τίποτα με την νομιμόφρονα τακτική μου, και μια μέρα έχασα την υπομονή μου μπήκα στο γραφείον του δια της βίας, και όταν ξαφνικά είδα το παζάρεμα της Στεγάσεως και της διαφθοράς των προαναφερθέντων γυναικών, νευρίασα, και πάνω από το γραφείον του πήρα ένα βαρύ μελανοδοχείον το πέταξα στα μούτρα του Μητσοτάκη. Αυτό ήταν!!!»

Και ξέρετε ποιά είναι η ειρωνεία; Οι αυτόχθονες Αθηναίοι, οι εθνικιστές και σωβινιστές, οι περισσότεροι ήταν Αρβανίτες. Για τους Θεσσαλονικιούς ας το αφήσουμε προς το παρών γιατί θα προσβληθεί η γενέτειρα του Κεμάλ Ατατούρκ που τότε ήταν και νεοαπελευθερωμένη.

Αλλά είπαμε, σχεδόν ένας αιώνας έχει περάσει από τότε και σήμερα δεν πρέπει να υπάρχει Έλληνας που το Ντι-Εν-Εϊ του να μην έχει στοιχεία από το αίμα αυτών των δυο εκατομμύριων τρακόσιων χιλιάδων και κάτι ψιλά ψυχών. Ούτε ένας. Κι όμως, σε Βύρωνα, Καισαριανή, Νέα Ιωνία, Κοκκινιά, Υμηττό, και Ταύρο υπάρχουν άνθρωποι που μισούν πρόσφυγες και μετανάστες, υπάρχουν ψηφοφόροι και γραφεία της Χρυσής Αυγής. Υπάρχουν κάποιοι που ντροπιάζουν ελληνικό αίμα με προσφυγικό Ντι-Εν-Εϊ σκορπίζοντας μίσος και κανιβαλισμό, γιατί Έλληνας ξενοφοβικός και ρατσιστής, μόνο κανίβαλος μπορεί να είναι.

***************************

Και ω τι ειρωνεία, οι πρώτοι διωγμένοι πρόσφυγες από την Σμύρνη βρήκαν καταφύγιο στην Συρία, όπως και πολλοί Έλληνες διωγμένοι από τους Ναζί την περίοδο της κατοχής. ή την περίοδο της δικτατορίας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s