Η ζωή του μεταφραστή λογοτεχνιας

Η Λίζα Κάρτερ, μεταφράστρια λογοτεχνικών βιβλίων από τα ισπανικά στα αγγλικά, με πέντε νουβέλες κι ένα Non-Fiction στο ενεργητικό της, μοιράζεται μαζί μας λιγάκι από τη ζωή της ως μεταφράστρια.

Συνήθως η πρώτη ερώτηση μετά τις συστάσεις είναι: «Με τι ασχολείστε;» Κι εγώ νιώθω το χαμόγελο να σχηματίζεται στο πρόσωπό μου, καθώς απαντώ: «Είμαι μεταφράστρια λογοτεχνικών βιβλίων, από τα ισπανικά στα αγγλικά». Το να το λέω δυνατά ποτέ δεν το χορταίνω. Αγαπώ τη δουλειά μου κι εύχομαι να την κάνω για πάντα. Όμως τα πράγματα δεν είναι πάντοτε εύκολα.

Στην έρευνα

Ovi_greece_0417_045c.gifΈχω καταφέρει να εδραιωθώ στο χώρο την τελευταία δεκαετία και σ’ αυτό το σημείο, οι συγγραφείς, οι εκδότες και οι ατζέντηδες με βρίσκουν εύκολα, στόμα με στόμα που λένε. Αυτό δε σημαίνει βέβαια πως κάθε πρόταση καταλήγει σε συμφωνία. Κάποιες φορές, δεν πληρούνται οι προϋποθέσεις της αμοιβής μου. Άλλες φορές μπορεί να ετοιμάσω δείγμα της μετάφρασης και ποτέ να μη βρω εκδότη που να ενδιαφέρεται. Και υπάρχουν και φορές όπου προσωπικά θέματα μπαίνουν στη μέση κι αποφασίζω να μην προχωρήσω. Η αλήθεια είναι πως κάθε φορά που μια πρόταση καταλήγει σε συμφωνία, μεσολαβεί σχεδόν πάντα ένα κενό διάστημα μέχρι την επόμενη φορά.

Στη δουλειά

Στο ξεκίνημα κάθε μετάφρασης είμαι ενθουσιασμένη, γεμάτη ενέργεια και έμπνευση. Το μόνο που σκέφτομαι είναι το πότε θα χωθώ στη μετάφραση και τις προκλήσεις του κάθε βιβλίου. Για παράδειγμα, στο Turing’s Delirium, έπρεπε να σκεφτώ μια γνωστή διαφήμιση που θα εμφανιζόταν σε κάποια πινακίδα και με το σλόγκαν της θα έπρεπε να πετύχω έναν έξυπνο αναγραμματισμό. Με το Everything Under the Sky, έπρεπε να είμαι απόλυτα σίγουρη για το λεξιλόγιο που χρησιμοποιούνταν στη δεκαετία του 1920. Με κάθε έργο που μεταφράζω, πέφτω κυριολεκτικά με τα μούτρα στη δουλειά, με τα γρανάζια της δημιουργικότητάς μου να γυρίζουν για μέρες ολόκληρες.

Όμως καθώς οι μέρες γίνονται εβδομάδες και οι εβδομάδες μήνες, το μυαλό μου αρχίζει να …ρετάρει. Η μετάφραση γίνεται περισσότερο δουλειά, περισσότερο αγγαρεία, παρά ευχαρίστηση. Ειδικά όταν δουλεύω σε πάνω από ένα έργο. Μέχρι το τέλος της μέρας το κεφάλι μου είναι γεμάτο από λέξεις που εκρήγνυνται μέσα μου καθώς κοιμάμαι.
Αυτό που αγαπώ περισσότερο σε αυτή τη δουλειά είναι οι προκλήσεις, αλλά η κάθε πρόκληση απαιτεί ενέργεια, και η ενέργεια αυτή εξαντλείται καθώς περνάει ο καιρός.

Στην προετοιμασία

Όταν άρχισα να κυνηγάω τη δουλειά της μεταφράστριας, πάντα με φανταζόμουν να κάθομαι σε μια άνετη καρέκλα με ένα βιβλίο δίπλα μου, ένα μολύβι στο αυτί και το λάπτοπ στα γόνατα, ίσως να υπήρχε και χαμηλός φωτισμός και η απαλή λάμψη της φωτιάς στο τζάκι. Τέλος πάντων, μπορεί να μην ήταν αυτή η ακριβής εικόνα, εγώ πάντως κάπως έτσι το φανταζόμουν.

Οκέι, για να είμαι απόλυτα ειλικρινής, είχα την τύχη να δουλέψω σε ένα περιβάλλον που θα μπορούσα να χαρακτηρίσω ως ειδυλλιακό: Σε ένα καλύβι στην εξοχή, κάπου στον Καναδά, χαζεύοντας έξω από το παράθυρό μου τις πάπιες να σουλατσάρουν στη λίμνη. Α, και σε μια σκιερή βεράντα στην Κόστα Ρίκα, περιτριγυρισμένη από πρασινάδα.
Όμως, αυτές ήταν οι εξαιρέσεις, και συνεπώς τον περισσότερο καιρό δουλεύοντας, τον περνάω σ’ ένα γραφείο στο σπίτι μου, με το τηλέφωνο να χτυπάει, τις ειδοποιήσεις για νέα μηνύματα στα social media και email να αναβοσβήνουν ασταμάτητα, ολόκληρα βουναλάκια από χαρτιά γύρω μου, και τις δουλειές του σπιτιού να φωνάζουν ότι κάποιος επιτέλους (εγώ) πρέπει να τις κάνει! Και για συμπλήρωμα, μόλις μετακομίσαμε σε ένα σπίτι που ανακαινίζουμε ταυτόχρονα, κι ενώ από τη μια και αυτό είναι λόγος για περισσότερο ενθουσιασμό, το γραφείο μου ακόμα είναι υπό κατασκευή, όπως και η κουζίνα.

Οπότε, θα έλεγα πως το ειδυλλιακό είναι εξαιρετικά σπάνιο, το χαοτικό και βαρετό είναι το πιο συνηθισμένο.

Το Γιν και Γιαν

Φαντάζομαι όπως όλες οι δουλειές, έτσι κι αυτή. Ακολουθεί κατά κάποιον τρόπο τις αρχές του Γιν και Γιαν, έχει τα καλά της και τα κακά της. Παρ’ όλες τις δυσκολίες της όμως είναι η δουλειά που λατρεύω και δε θα άλλαζα με καμία άλλη στον κόσμο.

********************************************

To κείμενο συμπεριλαμβάνεται στο τέταρτο τεύχος του ArsOvi
που μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ:

Ovi_greece_0417_008a

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s