Η αρχή του τέλους για την Κωνσταντινούπολη

Στις 6 Απριλίου του 1453, ξεκίνησε η πολιορκία της Κωνσταντινούπολης, που διήρκησε μέχρι τις 29 Μαϊου του 1453, ημέρα Άλωσης της Πόλης.

Ovi_greece_0416_017aΤο Βυζάντιο ήταν ήδη διαιρεμένο και εξασθενημένο τους τελευταίους αιώνες. Αποτέλεσμα υπήρξε η Άλωση της Κωνσταντινούπολης από τους Σταυροφόρους, το 1204. Η ανάκτηση της πρωτεύουσας το 1261, δεν ήταν παρά μια παρένθεση, που επιβράδυνε την οριστική κατάλυση της βυζαντινής αυτοκρατορίας, παρατείνοντας τη ζωή της κατά δύο ακόμα αιώνες, έχοντας μάλιστα παραχωρήσει στους Γενουάτες συμμάχους της σημαντικά εμπορικά προνόμια ελέγχου στον Βόσπορο. Παρόλο τον “αναγεννησιακό” χαρακτήρα που προσδόθηκε στην αυτοκρατορία με την ανάκτηση της Κωνσταντινούπολης, οι πολιτικές και θρησκευτικές έριδες, η άσχημη οικονομική κατάσταση, η αδυναμία εξισορρόπησης των σχέσεων με τη Δύση και κυρίως, η εγκατάλειψη της πόλης από μεγάλο μέρος του πληθυσμού συνετέλεσαν στη σταδιακή συρρίκνωση και εξασθένηση, μέχρι την τελική πτώση.

Κατ’ αρχάς, η Κωνσταντινούπολη, περιήλθε στα χέρια των Βυζαντινών σχεδόν ερειπωμένη. Εκτός των απανωτών λεηλασιών από τους Λατίνους κατακτητές, τέσσερις μεγάλες πυρκαγιές κατά τη διάρκεια της Φραγκοκρατίας είχαν μετατρέψει την παλιά πρωτεύουσα, σε πόλη – σκιά του εαυτού της. Στα χρόνια που ακολούθησαν, με τα εδάφη της αυτοκρατορίας ήδη κατά πολύ συρρικνωμένα, εσωτερικοί τριγμοί έδιναν τη δυνατότητα σε εχθρικούς προς την αυτοκρατορία γειτονικούς λαούς, να κάνουν επιδρομές, αποδυναμώνοντας διάφορα σημεία των συνόρων της. Ταυτόχρονα, οι κοινωνικές ανακατατάξεις του 1341, που διήρκησαν 6 χρόνια, έλαβαν εμφυλιοπολεμικό χαρακτήρα, με τους δουλοπάροικους της υπαίθρου και τους απλούς ανθρώπους των πόλεων να διεκδικούν δικαιώματα έναντι των γαιοκτημόνων αριστοκρατών. Το 1347, το ένα τρίτο του πληθυσμού της Πόλης είχε πληγεί από τη Μαύρη Πανούκλα, ενώ το 1350, νέες εσωτερικές διαμάχες έδωσαν την ευκαιρία στους Τούρκους να περάσουν τον Ελλήσποντο και να καταλάβουν τη χερσόνησο της Καλλίπολης.

Από το 1354, εποχή που Αυτοκράτορας ανέλαβε ο Ιωάννης Ε’ Παλαιολόγος, ο τελευταίος αιώνας ζωής της αυτοκρατορίας είναι στο σύνολό του, μια ανέλπιδη προσπάθεια να κρατηθεί ζωντανή. Η περίοδος ξεκίνησε με τις προσπάθειες αναζήτησης βοήθειας εκ μέρους των Βυζαντινών από τις χριστιανικές δυνάμεις της Ευρώπης, με σκοπό την αντιμετώπιση των Οθωμανών Τούρκων. Οι εσωτερικές όμως διαμάχες και διεκδικήσεις του θρόνου υπήρξαν πολύ συχνές, ενώ ταυτόχρονα, οι Οθωμανοί δυνάμωναν όλο και περισσότερο, στρατολογώντας διαρκώς Χριστιανούς και Μουσουλμάνους, πρόθυμους να εκμεταλλευθούν τις ευκαιρίες για λεηλασίες, που πρόσφεραν οι νικηφόρες εκστρατείες μιας σειράς ικανών διαδόχων του τελευταίου σουλτάνου, Ορχάν Γκαζί. Η προελάσεις των Οθωμανών υπήρξαν ταχύτατες και αποτελεσματικές και η αυτοκρατορία βρέθηκε σταδιακά οικονομικά υποτελής τους.

Προσπάθειες άλωσης της Κωνσταντινούπολης έγιναν αρκετές φορές σε όλη αυτήν την περίοδο, με σημαντικότερη εκείνη του 1397, κατά την οποία οι Οθωμανοί έχτισαν το φρούριο του Αναντολού Χισάρ στην ασιατική πλευρά του Βοσπόρου, στο στενότερο σημείο του, αποκόπτοντας την Πόλη από τα λιμάνια της Μαύρης Θάλασσας, που της προμήθευαν σιτάρι, αποτελώντας μεγάλο πλήγμα για την πρωτεύουσα, της οποίας ο πληθυσμός σταδιακά συρρικνωνόταν όλο και περισσότερο.

Το 1439, αποτελεί έτος – σταθμό για την αυτοκρατορία, καθώς ο τότε αυτοκράτορας Ιωάννης Η’ ζήτησε τη βοήθεια της Δύσης, που και του δόθηκε κατόπιν συμφωνίας της ένωσης της ελληνικής με τη λατινική εκκλησία, υπό την αιγίδα του Πάπα. Όταν το 1449, στέφθηκε αυτοκράτορας ο Κωνσταντίνος ΙΑ’ Παλαιολόγος, πέραν των εξωτερικών προβλημάτων, η πρωτεύουσα ήταν διχασμένη, με το μεγαλύτερο μέρος λαού και κλήρου να διαφωνεί με την ένωση των δύο εκκλησιών και τον αυτοκράτορα να την υπερασπίζεται σθεναρά.

Μέσα σε αυτό το κλίμα έντασης, το 1451, από τον στρατό των Οθωμανών ανακηρύχθηκε σουλτάνος ο Μωάμεθ ο Β’, που λίγο μετά την ενθρόνισή του, άρχισε να κατασκευάζει το φρούριο Ρούμελι Χισάρ, την ευρωπαϊκή ακτή του Βοσπόρου, ακριβώς απέναντι από το Αναντολού Χισάρ. Το φρούριο ήταν έτοιμο το 1452, αποκόπτοντας την Κωνσταντινούπολη από τη Μαύρη Θάλασσα.

Όλον εκείνο τον χειμώνα, οι Βυζαντινοί προσπαθούσαν απελπισμένα να προετοιμαστούν για την επερχόμενη πολιορκία, αποθηκεύοντας τρόφιμα και πυρομαχικά και κινητοποιώντας τους κατοίκους, να επισκευάσουν τα αμυντικά οχυρώματα. Η προέλαση των οθωμανικών στρατευμάτων ξεκίνησε στις 2 Απριλίου και κορυφώθηκε στις 6, έξι μέρες μετά το Πάσχα, με μια δύναμη 80.000 περίπου αντρών. Στις 29 Μαϊου του 1453, η Κωνσταντινούπολη έπεφτε στα χέρια των Οθωμανών, καταλύονταν για πάντα την υπερχιλιετή Βυζαντινή Αυτοκρατορία.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s