Γρηγόρης Λαμπράκης

Ovi_greece_0416_007b“Τότε ο Ζ. κ’ η συνοδεία του ξεκίνησαν για το ξενοδοχείο που ήταν ακριβώς απέναντι, διαγώνια, απ’ το πεζοδρόμιο όπου στέκονταν αυτή τη στιγμή. Στο βάθος της Ερμού, η Αγία Σοφία, θαμπά φωταγωγημένη, έμοιαζε με μπομπονιέρα […] Τότε είδε δυο – τρεις νεαρούς με μαύρα πουλόβερ, να έρχονται απειλητικά κατά πάνω τους. Ο Ζ. τους είδε κι αυτός και τραβώντας απότομα το μπράτσο του απ΄ το μπράτσο του δικηγόρου, φώναξε:

  • Νάτοι πάλι! Έρχονται! Γιατί δεν τους πιάνετε; Τι κάνει η αστυνομία;

Την ίδια στιγμή, απ’ τη μεριά του ξενοδοχείου, ένα τρίκυκλο όρμησε σα βολίδα. Κάποιος που ήταν πάνω στο τρίκυκλο, τον χτύπησε μ’ ένα σίδερο στο κεφάλι, ο Ζ. κλονίστηκε, έπεσε, οι ρόδες του τρίκυκλου πέρασαν από πάνω του, τον έσυραν για κάπου μισό μέτρο και μια λίμνη από αίμα σχηματίστηκε πάνω στην άσφαλτο.

  • Σκοτώσαν τον Ζ. μας!

[Βασίλη Βασιλικού, Ζ, Φανταστικό ντοκιμαντέρ ενός εγκλήματος, εκδόσεις Editex, Geneve, 1973, σ. 96-97.

 

Ο Γρηγόρης Λαμπράκης, γεννήθηκε στις 3 Απριλίου του 1912, στην Κερασίτσα Αρκαδίας και ήταν το 14ο, επί συνόλου 18 παιδιών της οικογενείας του.

Σπούδασε Ιατρική στο Πανεπιστήμιο Αθηνών, με ειδικότητα στη Γυναικολογία και το 1950, κατέλαβε θέση Υφηγητή Μαιευτικής και Γυναικολογίας, στο ίδιο Πανεπιστήμιο.

Αθλητής, με πολλές πανελλήνιες και βαλκανικές νίκες, κατείχε μέχρι το 1959 το πανελλήνιο ρεκόρ στο μήκος, με επίδοση 7,37 μ., ενώ κατά τη διάρκεια της Κατοχής, διοργάνωνε αθλητικούς αγώνες μαζί με άλλους συναθλητές του, τα έσοδα των οποίων διέθεταν σε λαϊκά συσσίτια.

Ovi_greece_0416_007aΤο 1961, ο Λαμπράκης εξελέγη βουλευτής Πειραιά με την ΕΔΑ (Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά). Ιδρυτικό μέλος και αντιπρόεδρος της “Ελληνικής Επιτροπής για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη”, στις 21 Απριλίου του 1963, πραγματοποίησε την 1η Μαραθώνια πορεία Ειρήνης, βαδίζοντας το μεγαλύτερο μέρος της διαδρομής σχεδόν μόνος του και κάτω από συνεχείς απειλές, πριν τελικά συλληφθεί και παραμείνει στο κρατητήριο για κάποιες ώρες. Λίγες μέρες αργότερα, σχεδόν έναν μήνα πριν τη δολοφονία του, μετέβη στο Λονδίνο για να συμπαρασταθεί σε Έλληνες, Κυπρίους και Άγγλους διαδηλωτές, που ζητούσαν την απελευθέρωση πολιτικών κρατουμένων στην Ελλάδα.

Στις 22 Μαϊου του 1963, ο Λαμπράκης είχε μεταβεί στη Θεσσαλονίκη, όπου η “Επιτροπή για τη Διεθνή Ύφεση και Ειρήνη” διοργάνωνε εκδήλωση για την ειρήνη και τον πυρηνικό αφοπλισμό, στην οποία ήταν και ο ίδιος ομιλητής. Η κατάσταση στην πόλη ήταν έκρυθμη και κατά τις απογευματινές ώρες, ήδη πλήθος ατόμων ακραιοδεξιών πεποιθήσεων είχαν κατακλύσει τα πεζοδρόμια της τριγύρω περιοχής. Παρά το γεγονός ότι στελέχη της ΕΔΑ είχαν ζητήσει προληπτικά την προστασία του βουλευτή από τον εισαγγελέα Πρωτοδικών και την Αστυνομία, δεν έγινε καμία προσπάθεια διάλυσης της αυτοσυγκέντρωσης του πλήθους.

Ο Λαμπράκης κατάφερε να ολοκληρώσει την ομιλία του, μέσα σε μια εξαιρετικά τεταμένη ατμόσφαιρα και εν τω μέσω πετρών, που έπεφταν εναντίον του βροχή από τον συγκεντρωμένο όχλο. Στο τέλος της ομιλίας του, φώναξε από το μικρόφωνο “Προσοχή, προσοχή! Εδώ βουλευτής Λαμπράκης. Σαν εκπρόσωπος του Έθνους και του Λαού, καταγγέλλω ότι υπάρχει σχέδιο δολοφονίας μου και καλώ τον Υπουργό Β. Ελλάδος, τον Νομάρχη, τον Εισαγγελέα, τον Στρατηγό Χωροφυλακής Μήτσου, τον Διευθυντή της Αστυνομίας και τον Διοικητή Ασφαλείας, να προστατέψουν τη συγκέντρωση και τη ζωή μου”

Με το πέρας της εκδήλωσης και αφού έλαβε τη διαβεβαίωση από την Αστυνομία, ότι η περιοχή είχε εκκενωθεί, ξεκίνησε μαζί με αρκετούς συνεργάτες του πεζή, με προορισμό το ξενοδοχείο του. Καθώς διέσχιζε τον δρόμο, ένα τρίκυκλο όρμησε με ξέφρενη ταχύτητα και έπεσε επάνω στον ίδιο και τους συνεργάτες του. Κάποιος, ανεβασμένος στην καρότσα, χτύπησε τον Λαμπράκη με λοστό στο κεφάλι και τον τραυμάτισε βαριά. Ο βουλευτής σωριάστηκε αιμόφυρτος στον δρόμο. Λίγο αργότερα, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο ΑΧΕΠΑ, όπου διαπιστώθηκε ότι ο τραυματισμός του ήταν θανάσιμος και πέντε μέρες μετά, στις 27 Μαϊου, κατέληξε.

*********************

Οι αντιδράσεις που προκλήθηκαν από τη δολοφονία του Γρηγόρη Λαμπράκη ήταν τεράστιες, από κάθε πλευρά. Το τραγικό γεγονός του άδικου και πρόωρου χαμού του από παρακρατικούς κατεγράφη μυθιστορηματικά στο “Ζ” του Β. Βασιλικού.

Το 1969, με την Ελλάδα ευρισκόμενη ήδη σε καθεστώς Δικτατορίας, η υπόθεση του βιβλίου μεταφέρθηκε στον κινηματογράφο από τον Κώστα Γαβρά. Η ταινία είναι γαλλόφωνη και τα γυρίσματά της έγιναν στο Αλγέρι, με πρωταγωνιστές τους Υβ Μοντάν, Ζαν Λουί Τρεντινιάν και Ειρήνη Παππά, σε μουσική Μίκη Θεοδωράκη.

Το γράμμα “Ζ” του τίτλου του βιβλίου και της ομότιτλης ταινίας, σύμφωνα με την πρόθεση των δημιουργών, υποδηλώνει τη λέξη “Ζει”, από τα συνθήματα “Λαμπράκη ζεις, εσύ μας οδηγείς!” και “Ζει! Ζει! Ζει!”. που ακούγονταν στις διάφορες διαδηλώσεις του κόσμου μετά τη δολοφονία του Λαμπράκη.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s