Η καρδιά και η πένα του Καζαντζάκη

Έχουν περάσει χρόνια από τότε που διάβασα πρώτη φορά το μυθιστόρημα του Νίκου Καζαντζάκη «ο φτωχούλης του Θεού» και ακόμα μέσα μου κουβαλάω σκηνές αυτού του έργου. Και ήταν απλά η αρχή μιας διαδρομής στο βίο και τα υπόλοιπα βιβλία του μεγάλου αυτού δημιουργού. Έψαξα αχόρταγα να μάθω τα πάντα γι εκείνον, και όσο διάβαζα για τη ζωή του και ανακάλυπτα στοιχεία της προσωπικότητάς του, τόσο περισσότερο γοητευόμουν από το λόγο που αποτύπωνε στις σελίδες των βιβλίων του. Γιατί διαπίστωνα πως η απλότητα της σκέψης του και η καθαρότητα της ψυχής του ήταν η κινητήρια δύναμη της γραφής του. Οι λέξεις που στοιβάζονταν με ορμή η μία δίπλα στην άλλη, ανέβλυζαν από το χείμαρρο των συναισθημάτων του και των αξιών του. Και ο ίδιος δεν προσπαθούσε να τιθασεύει το «εγώ» του, τα «πιστεύω» του, την πίστη του στο Θεό και τον Άνθρωπο. Άφηνε ελεύθερη την καρδιά του να οδηγήσει την πένα του. Γι αυτό το έργο του είναι μεγαλειώδες.

Ovi_greece_0317_071a.gifΣε μια δύσκολη στιγμή για μένα, ένα αγαπημένο μου πρόσωπο μου έδωσε να διαβάσω την «Ασκητική», ένα βιβλίο για το οποίο είχα ακούσει πολλά αλλά λόγω της μικρής του έκτασης θεωρούσα ότι δεν θα μπορούσε να μου αποκαλύψει κάτι περισσότερο από όσα ήδη γνώριζα για αυτόν τον συγγραφέα.  Θυμάμαι ότι ήταν αργά το βράδυ όταν άρχισα να το διαβάζω και ακόμα είναι εντυπωμένο στο μυαλό μου το πάθος με το οποίο γύριζα τις σελίδες και την ανατριχίλα που διαπέρναγε το κορμί μου σε κάθε φράση του. Η «Ασκητική» είναι για μένα ο Καζαντζάκης. Είναι η ψυχή του. Είναι η διαδρομή του από την αρχή μέχρι εκείνη τη στιγμή. Σαν να βρίσκεται ο ίδιος σ’ ένα μεταίχμιο και παλεύει με τις αρχές του, να προσπαθεί να βρει τις νέες ισορροπίες του, σαν να αποζητεί με ένταση και αγωνία να βρει τον τρόπο για να σωθεί ο άνθρωπος. Και έτσι μαζί με αυτόν να σωθεί και ο Θεός. Επιστρέφει στο παρελθόν, στο χθες, στους προγόνους και θέτει τα θεμέλια για να υπάρξει σωτηρία, εξαγνισμός, λύτρωση.

Η «Ασκητική» είναι ένα βαθιά θρησκευτικό και φιλοσοφικό κείμενο που σε κρατάει με δύναμη από το χέρι και σε στροβιλίζει μέσα στα αγωνιώδη ερωτήματα που όλοι έχουμε για την ύπαρξή μας. Για την προέλευσή μας και την κατάληξή μας. Είναι μια κατάθεση ψυχής που σε αφοπλίζει, που αλλάζει τον τρόπο που αντιλαμβάνεσαι την καθημερινότητα, που ανοίγει παράθυρα σε άλλα μονοπάτια και ο καθένας αντικρίζει τη δική του αλήθεια. Στοχάζεσαι, σκέφτεσαι, αναρωτιέσαι. Δεν είναι ένα κήρυγμα, ούτε μια διδαχή. Είναι σκέψεις, άλλοτε με συνοχή και άλλοτε χαμένες στον οίστρο του συγγραφέα. Ο καθένας δέχεται κάποιες από αυτές, και άλλες τις απορρίπτει, με βάση τις δικές του αξίες, τη δική του πίστη, τις δικές του εσωτερικές ανάγκες. Μα το βέβαιο είναι ότι το κείμενο αυτό σε «αναγκάζει» να σκεφτείς, να δεις μια άλλη οπτική των πραγμάτων, να αναμετρηθείς με τον εαυτό σου και να ανακαλύψεις νέα μονοπάτια.

Ταυτόχρονα η «Ασκητική» είναι ένα απαράμιλλης ομορφιάς κείμενο : γραμμένο σε πρώτο πρόσωπο, με χειμαρρώδη λόγο και μοναδική εκφραστικότητα προσδίδει μια πρωτόγνωρη δύναμη στις λέξεις που σε αφήνει άναυδο.  Όπως σε όλα του τα πονήματα, ο Καζαντζάκης γράφει με απλότητα και αυθορμητισμό. Τα κείμενά του είναι ανεπιτήδευτα, σφύζουν από τη ζωντάνια και την παραστατικότητα του λόγου του και κατορθώνουν να προκαλέσουν συγκίνηση και έντονα συναισθήματα σε κάθε αναγνώστη.

Ο Καζαντζάκης είναι ένα τεράστιο κεφάλαιο για κάθε σκεπτόμενο άνθρωπο, για κάθε συγγραφέα, για κάθε δημιουργό. Είναι η επιτομή της καθάριας πένας και της αποτύπωσης της αλήθειας χωρίς δισταγμό, χωρίς ντροπή αλλά και χωρίς έπαρση.

Καλλιόπη Κρητικού

********************************************

Οι κείμενο της Καλλιόπης Κρητικού,
συμπεριλαμβάνεται στο τρίτο τεύχος του ArsOvi που μπορείτε να βρείτε ΕΔΩ:

ovi_greece_0317_005a

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s