Η άλλη πλευρά του Αλβανού τουρίστα

Πριν από μερικές μέρες και την ημέρα της κόκκινης χειρός ή καλύτερα την ημέρα που μας υπενθυμίζει ότι αυτή τη στιγμή υπάρχουν παιδιά που ζουν την υπέρτατη βαναυσότητα, να γίνονται με τη βία δολοφόνοι, ο φίλος και συνεργάτης Μάνος Μαυρομουστακάκης άφησε ένα σχόλιο που έχει κατά κάποιο τρόπο …μονοπωλήσει τις σκέψεις μου τις τελευταίες μέρες.

Το σχόλιο του ήταν το εξής: «Μακάρι να διαβαστεί από πολλούς…. είχα την τύχη να βρεθώ κι εγώ στο Σουδάν, αλλά ομολογώ ότι οι δικές μου εμπειρίες ήταν καλομαθημένα παιδιά σε σχέση με αυτά που διάβασα.» Και το κλειδί στο σχόλιό του ήταν ότι έλεγε την απόλυτη αλήθεια στη σχιζοφρένεια που ζουν όχι μόνο στο Σουδάν αλλά ακόμα και στο σημερινό Αφγανιστάν, ή το Ιράκ ακόμα και την Συρία.

Ένα απλό και πολύ κοντινό μας παράδειγμα. Την περίοδο που βομβαρδιζόταν το Βελιγράδι κι όλη η τέως Γιουγκοσλαβία ήταν στην κυριολεξία σε φωτιά, υπήρχαν Έλληνες οι οποίοι περνούσαν τα σύνορα και οδηγούσαν μέχρι σχεδόν τα Σκόπια ή ακόμα και κοντά στο Κόσοβο, ναι, αυτό το σχεδόν ισοπεδωμένο Κόσοβο, για να παίξουν σε καζίνα. Στο δε Βελιγράδι, το Βελιγράδι που βομβαρδιζόταν συνέχεια, γινόντουσαν ρέιβ πάρτι.

Ξέρετε, όσο γερνάω αποκτώ όλο και περισσότερο την αίσθηση του φιλοσοφείν και αυτό το φιλοσοφείν έρχεται μέσα από μεγάλες δόσεις κυνισμού μετά από όσα έχω δει με τα ίδια μου τα μάτια. Ένα πράγμα που έχω αποδεχτεί εδώ και μερικά χρόνια είναι ότι η ζωή έχει ένα πολύ σκοτεινό τρόπο να αυτοσαρκάζεται και να αυτοαναιρείται. Να, πάρτε για παράδειγμα τον «Αλβανό τουρίστα», το χιλιοακουσμένο μια-πρόταση-ανέκδοτο για δυο δεκαετίες, καλύπτοντας όλο το ’90 και το 2000.

Το ανέκδοτο στη σημειολογική του εξήγηση εξέφραζε το αδύνατο. Κι όμως, την χειρότερη εποχή της Αλβανίας, μετά την πτώση του Χότζα και το άνοιγμα των συνόρων από τον Σαμαρά, υπήρχαν τουρίστες Αλβανοί στην Ελλάδα. Και πήγαιναν και στη Θεσσαλονίκη για ψώνια και στην Κόνιτσα ή στην Καστοριά για καφέ. Μπορεί το 90% του Αλβανικού πληθυσμού να ζούσε στην απόλυτη εξαθλίωση, αλλά αυτό το 10% που υπολείπεται και σε διαφορετικές βαθμίδες, είχε την πολυτέλεια όχι μόνο να κάνει τουρισμό και ψώνια στην Ελλάδα, αλλά και κάποιοι ακόμα και να στέλνουν τα παιδιά τους για σπουδές στην Αγγλία.

Και ξέρετε εκεί είναι που έρχεται και αυτό που έγραψα προηγουμένως, για τη ζωή που αυτοσαρκάζεται και αυτοαναιρείται. Ποιος θα φανταζόταν το ’90, τότε που το ανέκδοτο για τον Αλβανό τουρίστα ήταν στην ακμή του, ότι το έτος 2016 εκατοντάδες Έλληνες θα ψάχνανε για δουλειά στην Αλβανία. Τώρα φταίνε οι Αλβανοί να μιλάνε για τον Έλληνα τουρίστα και να χαζογελάνε όπως κάναμε εμείς πριν από δέκα, είκοσι χρόνια;

Ovi_greece_0217_051b.gifΑλλά αυτό ανήκει και στην ειρωνεία της ζωής, η πραγματικότητα είναι όμως ότι ακόμα και κάτω από τις χειρότερες στιγμές που μπορεί να περνάει ένα κράτος, πάντα υπάρχει ένα μέρος του – μικρό ή μεγάλο – που όλα αυτά δεν το αγγίζουν. Μην πάτε μακριά, κοιτάξτε την Ελλάδα του 2017. Την Ελλάδα με το 24% ανεργία, τους εκατοντάδες χιλιάδες απόρους και τους  δεκάδες χιλιάδες αστέγους. Όλα τα ΜΜΕ – και δει τα διαδικτυακά – είναι γεμάτα από ειδήσεις για το τι φόρεσαν, τι έφαγαν, με ποιον τα ήπιαν και το καινούργιο σπίτι των εγχωρίων διασημοτήτων ‘α’ και ‘ω’ κατηγορίας. Αυτό σημαίνει ότι οι εικόνες των αστέγων και των πεινασμένων είναι ψέμα, ή είναι ελάχιστοι αυτοί που καλοπερνάνε την ίδια στιγμή που κάποιοι άλλοι πεινάνε;

Η Νιγηρία όπως και οι περισσότερες χώρες της Αφρικής αν και είναι σχεδόν δίπλα μας πολλές φορές μας φαίνονται πιο μακριά και από τον Άρη. Η πρωτεύουσα της Νιγηρίας είναι η Αμπούζα, μια νεόχτιστη πόλη που σχεδόν φτιάχτηκε από την αρχή την δεκαετία του ’80 και όχι μόνο δεν έχει να ζηλέψει τίποτα από τις αντίστοιχες ευρωπαϊκές μεγαλουπόλεις αλλά μάλλον ισχύει το αντίθετο, πολλές δυτικές πόλεις έχουν πολλά να ζηλέψουν από την πολύ προσεκτικά ρυμοτομημένη Αμπούζα.

Αλλά τώρα δοκιμάστε κάτι μαζί μου. Αφήστε για λίγο αυτό το γραπτό, κλείστε τα μάτια σας και προσπαθήστε να φέρετε στο μυαλό σας εικόνες από τη Νιγηρία, όπως την φαντάζεστε. Φαντάζομαι ότι το μυαλό σας θα πλημύρισε από εικόνες λασπωμένων δρόμων με παιδιά να ζητιανεύουν, διεφθαρμένους αστυνομικούς και ένα στρατό στιλ μπανανίας που κάθε δεύτερη Πέμπτη να αλλάζει δικτάτορα. Κάποιοι ίσως να θυμόσαστε ότι η Νιγηρία είναι και πετρελαιοπαραγωγός χώρα, αλλά η εικόνα της διαφθοράς και της πείνας το κάλυψε αυτό γρήγορα. Και φυσικά αυτό που στο τέλος γέμισε τη σκέψη σας, είναι οι εικόνες των βαρβάρων της Μπόκο Χαράμ να σκοτώνουν ολόκληρα χωριά και να απαγάγουν νέα κορίτσια.

Λοιπόν η Νιγηρία είναι μια χώρα με σχεδόν 190 εκατομμύρια πληθυσμό. Σκεφτείτε ότι η ΕΕ των 28 κρατών μελών, έχει πληθυσμό 508 εκατομμύρια. Μόλις δυόμιση φορές τον πληθυσμό της Νιγηρίας. Είναι μια χώρα που έζησε πολύ σκοτεινές στιγμές την δεκαετία του ’60, τα παιδιά της Μπιάφρας είναι μια κουβέντα που λέγεται ακόμα και σήμερα όταν θέλουμε να περιγράψουμε την απόλυτη παιδική εξαθλίωση και που πραγματικά μέχρι το τέλος της δεκαετίας του ’90 έζησε την εναλλαγή δικτατόρων και πραξικοπημάτων βυθισμένη στην διαφθορά.

Από το 2000 όμως και υστέρα η Νιγηρία ζει μια άλλη περίοδο της ζωής της. Δημοκρατικές εκλογές με δημοκρατικά εκλεγμένο πρόεδρο, ελευθερία του τύπου και μια οικονομία που καλπάζει χάρις στο πετρέλαιο. Η Νιγηρία είναι ο 12ος μεγαλύτερος παραγωγός πετρελαίου στον κόσμο και ο δεύτερος μεγαλύτερος εταίρος πετρελαίου των ΗΠΑ μετά τη Σαουδική Αραβία και τα γεωργικά της προϊόντα εξάγονται σε όλο τον κόσμο. Και ακόμα η Νιγηρία δεν έχει φτάσει στο μάξιμουμ της πετρελαιοπαραγωγής της. Αυτά σε μια χώρα κυρίως πεδινή με έδαφος που καρποφορεί από μόνο του.

Ovi_greece_0217_051a.gifΥπάρχουν φτωχοί και άστεγοι, υπάρχει διαφθορά και κακοκυβερνησία. Γιατί, δεν υπάρχουν στην προνομιούχο Αμερική; Ή μήπως η Ελλάδα είναι πρότυπο λειτουργίας δυτικής κοινωνίας χωρίς διαφθορά και δεν έχω πάρει το μέμο; Η Μπόκο Χαράμ είναι υπεύθυνη για πάνω από 12,000 θανάτους αλλά αυτό συμβαίνει σε ένα πολύ συγκεκριμένο σημείο της χωράς, στα βορειοανατολικά, και από ό,τι φαίνεται τον τελευταίο καιρό και ειδικά μετά την αρπαγή των κοριτσιών και την παγκόσμια κατακραυγή, η κυβέρνηση έχει πάρει πολύ πιο σοβαρά το ρόλο της και με την βοήθεια ακόμα και Αμερικάνων έχει περιορίσει πολύ αυτή την οργάνωση εγκληματιών και φανατικών. Αλλά νομίζετε ότι η ύπαρξή τους επηρέασε σοβαρά την ζωή αυτών που ζουν στην Αμπούζα ή στην παλιά πρωτεύουσα το Λάγος; Και καλά το Λάγος είναι σε μεγάλο μέρος του και παραγκούπολη και οι περισσότεροι παλεύουν για το καθημερινό τους φαγητό, αλλά η Αμπούζα είναι μια μοντέρνα πόλη με ιδιωτικά σχολεία, κλαμπ και Φερράρι στους δρόμους. Ξέρετε πόσο μακριά τους φαίνεται όλων αυτών η Μπόκο Χαράμ; Όσο ακριβώς και σε σας που διαβάζετε αυτό το κείμενο αυτή τη στιγμή.

Κάτι αντίστοιχο, όπως ανέφερα και παραπάνω ισχύει ακόμα και αυτή τη στιγμή στο Αφγανιστάν. Το ξέρετε ότι στην Καμπούλ υπάρχει οίκος μόδας για χιπστεράδες; Δεν κάνω καθόλου πλάκα κι ο μόνος λόγος που ξέρω κι εγώ τους χιπστεράδες είναι γιατί είναι της μόδας στη Σκανδιναβία και τους βλέπεις παντού να χτενίζουν τα γένια τους. Για φανταστείτε τώρα ότι αυτό υπάρχει και στην Καμπούλ με όσα διαβάζετε για τους Ταλιμπάν και την Αλ Κάιντα. Στο ίνσταγκραμ υπάρχει σελίδα για τα πλουσιόπαιδα της Βαγδάτης και βλέπεις αγόρια και κορίτσια με υπερπολυτελή αυτοκίνητα και χρυσά ρολόγια να κολυμπάνε σε χρυσές πισίνες.

Στο Σουδάν πέρα από το κομμάτι του Νταρφούρ και όσο απομακρύνεσαι από αυτό, η ζωή είναι πολύ …κανονική και οι όποιες εμφύλιες συγκρούσεις υπάρχουν σε συγκεκριμένα σημεία. Κάτι αντίστοιχο ισχύει και στη Σομαλία που την ξέρω εξ’ ίσου καλά. Και ομολογώ ότι σε σημεία όπως τη Σομαλία ή το Σουδάν ή ακόμα και στην Καμπότζη ή στην Μπούρμα, υπάρχουν καλομαθημένα κωλόπαιδα και άνθρωποι που ζουν σαν να μη συμβαίνει τίποτα για διάφορους λόγους. Υπάρχουν καταπληκτικές τοποθεσίες, υπέροχα ξενοδοχεία και μαγευτικές παραλίες με ανθρώπους φιλόξενους και ανοιχτόκαρδους.

Αυτό που ξύπνησε ο Μάνος μέσα μου ήταν ένα παλιό όνειρο ή καλύτερα επιθυμία των τελευταίων ετών. Θέλω κάποια στιγμή και δει με την κόρη μου, να πάω σε πολλά από αυτά τα μέρη που έχω πάει και να τα δω …σαν τουρίστας. Θέλω να πάω στο Ρίο και να ξαπλώσω στην άμμο της Κόπα Καμπάνα και όχι να την έχω σε μια φωτογραφία από μακριά γιατί πέρασα όλο μου το χρόνο στις τενεκεδουπόλεις της Βραζιλιάνικης μεγαλούπολης. Θα ήθελα να επισκεφτώ τους ναούς πυραμίδες της Καμπότζης και της Μπούρμα, να πιω καφέ – αληθινό καφέ – στην Αντίς Αμπέμπα και παγωμένες μπίρες στο Μοτσούντι που τόσο αγάπησα, της Μποτσουάνα.

Θα ήθελα η τελευταία μου ανάμνηση από το Σουδάν να μην είναι αίμα μπροστά στα πόδια μου, ουτε δυο κατάμαυρα παιδικά μάτια την ώρα που αντικρύζουν τον θάνατο. Θα ήθελα η τελευταία μου ανάμνηση από όλα αυτά να είναι ζωή και ελπίδα και όχι αυτές που έχω αυτή τη στιγμή και πολλές φορές με στοιχειώνουν. Και σε ευχαριστώ Μάνο που μου θύμισες αυτό το όνειρο μου που έχω σκοπό να το κάνω πραγματικότητα, τουλάχιστον για τα μέρη που με έχουν στοιχειώσει.

Παράλληλα όμως θα μου επιτρέψετε και μια πολύ προσωπική σκέψη. Μήπως έχοντας σαν πηγή μας ΜΜΕ που ψάχνουν το τραγικό και το σοκαριστικό για να δημιουργήσουν αναγνωσιμότητα χάνουμε την ομορφιά; Μήπως επηρεασμένοι με όλα αυτά που διαβάζουμε για την Μπόκο Χαράμ συν τις διάφορες προκαταλήψεις δεν θα μας περνούσε ποτέ από το μυαλό να πάμε διακοπές στην Νιγηρία; Μια χώρα πραγματικά πανέμορφη με υπέροχους και πολύ φιλόξενους ανθρώπους; Δεν είναι ειρωνεία ότι με περισσότερη ευκολία φανταζόμαστε εκδρομή στην Ουάσιγκτον, την πόλη με την μεγαλύτερη εγκληματικότητα στον κόσμο, παρά σε οποιαδήποτε πόλη της Μποτσουάνα;

ΥΓ. Οι φωτογραφίες είναι από την Μποτσουάνα.

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “Η άλλη πλευρά του Αλβανού τουρίστα

  1. Εκπαιδευόμαστε για κανονικότητες σε μιά ζωή που διαρκώς τις διαψεύδει.
    Ναι, θα ήθελα το φως -όχι αυτό τής κανονικότητας σε μια μέρα που ξημερώνει-
    αλλά το συνειδητοποιημένο, που αρνείται το σκοτάδι ως την μόνη προοπτική
    και αντιλαμβάνεται το ξημέρωμα ως θαύμα.
    Σας αφιερώνω τους δύο τελευταίους στίχους από το ποίημα μου «κοντά στο ξημέρωμα»

    Σκοτείνιασε πολύ.
    Λίγο όμως, που τη ζωή να αποθαρρέψει.

    ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ για τη φιλοξενία.

    Αρέσει σε 1 άτομο

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s