Άκρως ΔΟΛικά

Ίσως κάποιοι από εσάς να σκεφτείτε ότι είμαι ο λιγότερο κατάλληλος για να μιλήσω για τον ΔΟΛ και όσα συμβαίνουν αυτή τη στιγμή – όχι μόνο για το συγκεκριμένο δημοσιογραφικό οργανισμό, αλλά και γενικότερα με τον τύπο. Και αυτό όχι – όπως ξέρετε οι πολλοί – γιατί έχω κάποια προσωπική σχέση με τον συγκεκριμένο οργανισμό, αλλά λόγω …συντεχνιακών συμφερόντων. Αλλά ξέρετε κάτι; Ο ΔΟΛ είναι θέμα πολλών συντεχνιών και θα καταλάβετε τι εννοώ.

Για τα σύγχρονα προβλήματα του τύπου έχω αρθρογραφήσει συχνά και δεν το έχω κάνει μόνο στα ελληνικά ή επικεντρώνοντας το πρόβλημα στην Ελλάδα. Απεναντίας, ο τύπος σε διεθνές επίπεδο βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε αναζήτηση της χαμένης του τιμής. Και ούτε το πρόβλημα είναι καινούργιο, απλά τώρα κορυφώθηκε και η απαξίωσή του ήταν φυσικό επακόλουθο της απαξίωσης αυτών που ο ίδιος ο τύπος τάχθηκε να ελέγχει. Αλλά, όπως είπα, για το θέμα έχω αρθρογραφήσει αρκετά και σήμερα απλά ήθελα να το κάνω λίγο πιο συγκεκριμένο, ορμώμενος από όσα διαβάζω να γράφονται τις τελευταίες μέρες με αφορμή το κλείσιμο – από ό,τι φαίνεται – του Δημοσιογραφικού Οργανισμού Λαμπράκη για καθαρά οικονομικούς λόγους -ξανά από ό,τι φαίνεται, τουλάχιστον.

Ο ΔΟΛ ή καλύτερα η Χρήστου Λαδά, όπως την ξέραμε εμείς οι παλαιότεροι, ήταν η πρώτη γαλέρα των ελληνικών ΜΜΕ. Αν ήθελες να μπεις στο χώρο των ΜΜΕ στην Ελλάδα, έπρεπε να περάσεις από τον ΔΟΛ. Ήταν το μόνο μαγαζί που προσκυνούσαν όλοι για πολλές δεκαετίες, ανεξάρτητα από πολιτικές θέσεις και πεποιθήσεις.

Ο ορισμός γαλέρα είναι πολύ σύγχρονος και ειδικά τώρα που κοντεύει να γίνει θεσμός στα ΜΜΕ και για τους πιο ανήσυχους από εσάς, δεν είναι ελληνικό φαινόμενο, υπήρχε και υπάρχει σε όλο τον κόσμο, και σαν πρακτική είναι όσο παλιός είναι και ο έντυπος τύπος. Εσωτερικά, το αποκαλούσαμε βάρδια διανυκτερευόντων φαρμακείων. Όταν ξεκινούσες στα ΜΜΕ, τα πρώτα τρία – τέσσερα χρόνια και «για να μάθεις τη δουλειά», δούλευες αμισθί και μάλιστα την πρώτη περίοδο έγραφες τα διανυκτερεύοντα φαρμακεία (εξ’ ου και ο τίτλος), τα προσωπικά, τις κηδείες και το τι παίζουν τα σινεμά. Σήμερα, με τη βοήθεια του ιντερνέτ ίσως να ακούγεται απλό, αλλά τότε δεν ήταν. Βαρετό ήταν, ηλίθιο ήταν, αλλά απλό δεν ήταν. Γιατί έπρεπε να πας να πάρεις τη λίστα των φαρμακείων από το σύλλογό τους και πολλές φορές να επιβεβαιώσεις δειγματοληπτικά και τηλεφωνικά ότι πραγματικά επρόκειτο να διανυκτερεύσουν. Με τις κηδείες ήταν ακόμα χειρότερο, γιατί έπρεπε να έρθεις σε επαφή με γραφεία τελετών. Αυτό ίσχυε σε όλες τις εφημερίδες. Και κρατούσε για καμία τετραετία μέχρι που έγραφες ένα άρθρο και δημοσιευόταν -αν ήσουν τυχερός, μετά ένα δεύτερο και όταν πια δυο – τρία άρθρα σου δημοσιεύονταν τη βδομάδα, έμπαινες στην κατηγορία των εμμίσθων. Μέχρι να αυτοαποκαλεστείς δημοσιογράφος, να πάρεις κανονικό μισθό, κόντευες επτά χρόνια φαγούρα και στη δεκαετία γινόσουν και μέλος του συνδικάτου.

Στη Χρήστου Λαδά τα πράγματα ήταν λίγο πιο βάρβαρα. Δεν πα’ να είχες περάσει αυτή την πρώτη περίοδο πετυχημένα σε οποίο άλλο έντυπο, δεν πα’ να είχες κάνει ήδη επιτυχίες ή έρευνες, στον ΔΟΛ ξεκινούσες από το μηδέν. Η λογική ήταν ότι και μόνο που δουλεύεις για τον ΔΟΛ και κατά περιόδους βλέπεις το όνομά σου τυπωμένο, είναι αρκετό ώστε να θεωρηθεί σαν αμοιβή. Αν μάλιστα ήσουν στα ΝΕΑ, τότε ήταν σαν να σου βάζανε και δάφνινο στεφάνι. Μάλιστα, καλά θα έκανες και να λες και ένα ευχαριστώ κάθε μέρα μετά το βραδινό φαγητό και την προσευχή.

Ovi_greece_0217_027a.gifΤώρα σε αυτό υπήρχε και μια δόση ωμής αλήθειας. Ο ΔΟΛ και ειδικά τα ΝΕΑ, ήταν η πρώτη ελληνική εφημερίδα σε πωλήσεις, με τις υπόλοιπες να ακολουθούν από μακριά, και στις πρωινές μόνο η Καθημερινή κατάφερνε να πλησιάζει το ΒΗΜΑ. Από πολιτικούς μέχρι καλλιτέχνες, όλοι διψούσανε να δουν συνέντευξή τους σε έντυπο του ΔΟΛ – και ήταν πραγματικά πολλά κατά περιόδους και όχι μόνο τα ΝΕΑ και το ΒΗΜΑ – κι όλοι θέλανε να δουν κάτι με το όνομά τους, ακόμα και σε δυο αράδες στη προτελευταία σελίδα. Συν είναι αλήθεια ότι ο ΔΟΛ κατά περιόδους είχε μαζέψει την αφρόκρεμα των δημοσιογράφων και σχολιαστών και είχε δημιουργήσει και μια μορφής κύκλο δημοσιογράφων αστέρων. Έτσι με τον βασιλικό ποτίζονταν και η γλάστρα. Η άλλη πλευρά βέβαια, είναι ότι μέσα σε καθεστώς γαλέρας, χάθηκαν πολλοί που πιθανώς να είχαν ταλέντο, αλλά ποτέ δεν τους δόθηκε η ευκαιρία.

Παράλληλα, είναι γνωστή η μίξη και ανάμιξη του Λαμπράκη με την πολιτική της κουρτίνας, όπως επίσης γνωστή η συμμετοχή του τόσο στα όσα έγιναν την περίοδο της αποστασίας, όσο και στη μετέπειτα άνοδο του Παπανδρέου στην εξουσία. Η σχέση του ίδιου του ιδιόκτητη με την πολιτική – μπρος και πίσω από την κουρτίνα – σαφώς όριζε και την γραμμή των εντύπων, αλλά αυτό δεν ήταν και μονολιθικό. Δεν έλειψε ποτέ η άλλη πλευρά από τα έντυπα της Χρήστου Λαδά, και μάλιστα υπήρξαν περίοδοι που ΝΕΑ και ΒΗΜΑ ακολούθησαν διαφορετικές πολιτικές γραμμές.

Ο ίδιος δε ο Λαμπράκης είχε μια προσωπική σχέση με τον ΔΟΛ πέραν της ιδιοκτησίας του. Καταλάβαινε τις υποχρεώσεις ενός δημοσιογραφικού εντύπου καθώς και τις ανάγκες του, και υπήρξε από αυτούς που αν και πλούτισαν από τον τύπο, ταυτόχρονα επέστρεψε στον τύπο κομμάτι από τα κέρδη του. Προσοχή, δεν κάνω κανένα υμνολόγιο στον Λαμπράκη και ίσως ανήκω στους πολέμιους των πολιτικών – πολλές φορές καταστροφικών – επιλογών Λαμπράκη, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν πρέπει και να του αναγνωριστεί ότι ήταν …εφημεριδάς. Ένα από τα πιο σύγχρονα τυπογραφεία σε όλη τη Μεσόγειο ανήκε στο οργανισμό Λαμπράκη. Γράφω «ανήκε» γιατί δεν ξέρω σε τι κατάσταση βρίσκεται σήμερα, αλλά πριν από 25 χρόνια τα τυπογραφεία του Λαμπράκη που τότε τυπώνανε το ελληνικό National Geographic ήταν το δεύτερο στην Ευρώπη που μπορούσε να τυπώσει …άρωμα σαν πέμπτο χρώμα. Σε συγκεκριμένη σελίδα και σε ένα αφιέρωμα για τον Ναπολέοντα, μπορούσες να μυρίσεις το άρωμα της Ιωσηφίνας, κάτι που μόνο δυο τυπογραφεία στην Ευρώπη μπορούσαν να κάνουν με το ένα του Λαμπράκη.

Αυτό διήρκεσε για πάνω από εννιά δεκαετίες, όσο διήρκεσε πατέρας και γιος Λαμπράκης. Μετά, πέθανε ο Χρήστος Λαμπράκης (ο υιός) το 2009 και προέκυψε Σταύρος Ψυχάρης το 2010. Ακούστε, από κουτσομπολιά έχω ακούσει κι εγώ πολλά, όπως όλοι σας υποθέτω. Τα περισσότερα ψευδολογία, λασπολογία και στο χώρο του όσα δεν πιάνει η αλεπού τα κάνει κρεμαστάρια, αλλά αυτό που μετράει στο τέλος είναι τα γεγονότα, και από ό,τι φαίνεται ο ίδιος ο Χρήστος Λαμπράκης διάλεξε τον Ψυχάρη, μερικώς πιστεύοντας ότι ο οργανισμός είναι τόσο μεγάλος, ώστε στη χειρότερή του να μπορεί να συνεχίσει σε αυτόματο πιλότο. Δυστυχώς ο Λαμπράκης έκανε λάθος, τίποτα δεν δουλεύει με μόνο τον αυτόματο πιλότο. Τα λάθη του Ψυχάρη ατελείωτα, πέρα από το γεγονός ότι ο ίδιος δεν θα μπορούσε ποτέ να εμπνεύσει κανέναν όπως ενέπνεε ο ίδιος ο Λαμπράκης. Από κακές επενδύσεις μέχρι λάθος επιλογές ανθρώπων, βύθισαν τελικά το καράβι.

Θα σας δώσω ένα παράδειγμα που δεν είναι άμεσα δημοσιογραφικό, αλλά έχει σχέση με τον ΔΟΛ. Την δεκαετία του 2000 και έχοντας προηγηθεί οι επενδύσεις που έκανε ο ίδιος ο Λαμπράκης σε ανανέωση των τυπογραφείων, δόθηκε η εντολή να βγουν έξω για πωλήσεις πωλητές με δολοφονικές τάσεις. Το πνεύμα ήταν, τι πληρώνεις; Εμείς θα δώσουμε τιμή στο 75% ακόμα και ας είναι ζημιά για μας, γιατί θέλουμε σταδιακά να τυπώνουμε όλη την ελληνική αγορά. Σταδιακά οι μισές ελληνικές εφημερίδες και όλα σχεδόν τα ελληνικά περιοδικά, προσπέκτους μέχρι και φυλλάδια σουπερμάρκετ τυπώνονταν στον Λαμπράκη σε τιμές αντικειμενικά αστείες. Υπάρχει μια λογική στην κίνηση, ότι μαζεύεις όλη την αγορά και μετά «διορθώνεις» τις τιμές σου για να μην έχεις ζημιά, αλλά ο ΔΟΛ είχε ένα στόχο, να πάρει όλη την ελληνική αγορά κι όταν λέμε όλη, εννοούμε όλη. Έτσι, μπροστά στο στόχο τυφλώθηκε και η ζημιές σταδιακά έγιναν «θανατηφόρες» για τα τυπογραφεία του. Κι αυτό έγινε σε όλες τις δραστηριότητες του ΔΟΛ που δεν σταματούσαν στα έντυπα, αλλά φτάνανε μέχρι το ταξιδιωτικό γραφείο ή ένα σωρό άλλες δραστηριότητες που δεν είχαν καμία απολύτως σχέση με την ουσία του ΔΟΛ. Και ο Ψυχάρης αποδείχτηκε πολύ λίγος για έναν τόσο τεράστιο οργανισμό τόσο διαφορετικών οικονομικών ενδιαφερόντων. Και γι’ αυτό και τον βύθισε.

Βλέπετε εδώ βρίσκεται ένα πολύ σημαντικό στοιχείο που κανένας δεν φαίνεται να αναφέρει ποτέ. Ο ΔΟΛ ξεκίνησε σαν δημοσιογραφικός οργανισμός το 1922, αλλά στα χρόνια που περάσανε εξελίχτηκε σε μια τεράστια οικονομική και εμπορική αυτοκρατορία, που είχε να κάνει με δεκάδες επιχειρήσεις και ενέργειες που απλώνονται σε πολλούς τομείς της ελληνικής επιχείρησης. Και όλοι, μα όλοι, έχουν βάλει στη βιτρίνα τους δημοσιογράφους, και δει κάτι δημοσιογράφους σαν τον …Πρετεντέρη που ας μην ξεχνάμε, πριν από μερικά μόλις χρόνια επέμενε ότι κακοδιαχειριζόμενες επιχειρήσεις καλά κάνουν και κλείνουν, ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν από πίσω δεκάδες, εκατοντάδες, χιλιάδες απλοί εργαζόμενοι – και δημοσιογράφοι – που είναι απλήρωτοι μήνες τώρα, και ο μεν Πρετεντέρης τους έχει γραμμένους στα παλιά του τα παπούτσια, ο δε Ψυχάρης αδιαφορεί προκλητικά κάνοντας ότι δεν υπάρχουν, γιατί …δεν είναι δημοσιογράφοι. Γι αυτό και ακούτε πολλούς σαν εμένα να φωνάζουν για το τι μέλλει γενέσθαι αυτής της επιχείρησης. Εδώ δεν μιλάμε για τον Πρετεντέρη, μιλάμε για τον Γιώργο τον τυπογράφο που έχει 30 χρόνια στο μελάνι και τη Σοφία που δουλεύει στα τουριστικά.

Σαν επίλογο θα ήθελα να προσθέσω την παρέμβαση 21 δημοσιογράφων του ΔΟΛ, έτσι για να ακουστεί και μια λίγο διαφορετική δημοσιογραφική φωνή:

Ξέρουμε τι είμαστε και τι θέλουμε.
Ούτε εθελοντές, ούτε αυταπάρνησης ήρωες του ιστορικού οχυρού της αστικής ενημέρωσης. Ούτε της απληρωσιάς προπαγανδιστές, εκόντες άκοντες. Ούτε υμνητές των διεκδικήσεων με… γιαπωνέζικο περιβραχιόνιο.
Είμαστε απλήρωτοι εργαζόμενοι. Δημοσιογράφοι, τεχνικοί, διοικητικοί, δίπλα-δίπλα, μαζί.
Που δεν μας αρέσουν οι επικήδειοι αλλά η παρουσία στις γενικές συνελεύσεις, έστω και για να μαλώσουμε λόγω διαφορετικών αντιλήψεων και στάσης για τα τεκταινόμενα.
Εχουμε ξεκάθαρο ότι στα ιδιωτικά ΜΜΕ τον ρυθμό τον δίνει ο ιδιοκτήτης, ο εδώ, ο εκεί, ο πρώην και ο επόμενος. Όμως εννοούμε να μην ξεχνάμε ότι η προσωπική και επαγγελματική ευθύνη μας για υπογραφή με ήθος, αξιοπρέπεια και επάρκεια δεν αποσβέννυται ακόμα και στην αρένα της οικονομίας της αγοράς.
Εξελίξεις με το εκδοτικό και τραπεζικό κεφάλαιο να κάνουν σλάλομ στις πλάτες εργαζομένων, έχουν προκύψει πολλές φορές στον κλάδο του Τύπου. Τώρα εμείς, πριν άλλοι, βρισκόμαστε μέσα στη δίνη της αναδιάταξης του σκηνικού στα ΜΜΕ, που στήνεται με κριτήριο την ανταγωνιστικότητα.
Ενθυλάκωση κερδών την εποχή των παχιών αγελάδων, αλαζονεία της εκδοτικής δύναμης, κακοδιαχείριση, χρέη, προφανώς η περίπτωση του ΔΟΛ. Και όχι μόνο.
Με την κρίση, από νωρίς επιστρατεύθηκαν, σαν… εναρμονισμένη πρακτική σ’ όλα τα ΜΜΕ όπως και στις άλλες επιχειρήσεις, το «κούρεμα» των μισθών, απολύσεις, ιδιωτικές συμβάσεις, εκμετάλλευση σε όλο της το μεγαλείο. Κλασική διαδρομή για να σκαντζάρουν τα χοντρά πορτοφόλια των Ομίλων…
Η αντίστροφη μέτρηση της απληρωσιάς άρχισε με τη… συνταγή του Μιθριδάτη.
Η γραμμή της αναμονής, της «εργασιακής ειρήνης», η αυταπάτη ότι τα συμφέροντα των εργαζομένων μπορεί να ταυτιστούν με του εργοδότη κυριάρχησε, στελεχών βοηθούντων…
Άντε και πάλι. Τώρα, θέλουν να μας κάνουν ασπίδα στα παζάρια τους, οι εκδότες εντός, εκτός και επί τ’ αυτά, παντός είδους επιχειρηματίες αλλά και πολιτικοί τους εκπρόσωποι, σε έναν πλειστηριασμό εκκαθάρισης που τζογάρει, υπερθεματίζοντας, ανάλογα τι βολεύει, σε Ανοιχτά ή Κλειστά ΜΜΕ, με πτωχευμένους εργαζόμενους – αυτό το μαγαζί ποιος θα το πάρει;
Το σήμα δόθηκε εκεί έξω. Οι «γαλέρες» το ’πιασαν ήδη το μήνυμα, οι πιο «σικ» παρακολουθούν το «γρήγορα το κουπί σιωπηλά, κακοπληρωμένα, με κουτσουρεμένα δικαιώματα αλλά τουλάχιστον να υπάρχει κουπί» – οι καιροί ου μενετοί.
Είμαστε εδώ απέναντι.
Απέναντι στον εκδότη που μας χρωστά μισθούς έξι μήνες και με τους εκκαθαριστές επί θύραις συνεχίζει να γράφει κύρια άρθρα(!). Πόσο πλούσιες είναι αλήθεια οι λέξεις. Τι αμπάρια, τι αμπάρα…
Απέναντι σε τραπεζικές τακτικές και διοικητικούς σχεδιασμούς για… λαμπικάρισμα – πτώχευση ή πετσόκομμα προσωπικού δήθεν για να είναι ελκυστικό το προϊόν ως όλον ή ανά τεμάχιο.
Απέναντι σε «σωτήρες» που θα ηχήσουν, όπως και πριν, σιωπητήριο ομνύοντας στον ρεαλισμό που –αυτή τη φορά θα πουν ότι– θέτει τα όρια αντοχής της… εξυγίανσης.
Είμαστε απλήρωτοι εργαζόμενοι. Ούτε πιστωτές, ούτε περιουσιακό στοιχείο των εταιρειών, ούτε εμπράγματη ύλη. Δουλέψαμε και απαιτούμε τους μισθούς μας. Έξω και πέρα από… πτωχευτικές σειρές προτεραιότητας που ορίζουν οι αντεργατικοί νόμοι, οι οποίοι ψηφίστηκαν από τις μνημονιακές κυβερνήσεις, προηγούμενες και σημερινή. Να μια ιδέα προς την κεντρική εξουσία. Να «ξεψηφίσει» τη διάταξη που βάζει στην ουρά για ψίχουλα τον εργαζόμενο και αντιθέτως ο εργαζόμενος να πληρώνεται ή να αποζημιώνεται άμεσα… Έτσι δεν θα χρειασθεί η κυβέρνηση να… λερώσει τα χέρια της με τροπολογίες εστιασμένες στα ΜΜΕ και η αξιωματική αντιπολίτευση δεν θα χρειασθεί να ψάξει τους μπλε και πράσινους κόκκους για να ξεπλύνει τη συμπαράστασή της.
Γράφουμε ή δεν γράφουμε, όχι για να σωθεί ή να κλείσει το μαγαζί, αλλά για να μην πτωχεύσουμε οι εργαζόμενοι.
Είμαστε τώρα περισσότεροι από πριν, έτοιμοι να διεκδικήσουμε με όλες τις μορφές δράσης –με χαρτί, μελάνι, κομπιούτερ, μικρόφωνο, πανό, δρόμο– δυο απλά «πράγματα δικά μας»: τα δεδουλευμένα μας και την προστασία των θέσεων εργασίας.

Ηλίας Αργυρόπουλος – Αλεξάνδρα Γρυπάρη – Σάκης Δημητρακόπουλος – Μάκης Ζώτος – Παναγιώτης Καισσαράτος – Θανάσης Καραμπάτσος – Όλγα Κλώντζα – Αναστασία Κοντογιάννη – Τάσος Μαγουλάς – Κυριακή Μαργαρίτη – Παναγιώτα Μπίτσικα – Παναγιώτης Πέππας – Μάρκος Ποταμιάνος – Γιώργος Σκίντσας – Αγγελική Στελλάκη – Μάχη Τράτσα – Αργυρώ Τσατσούλη – Θεοδώρα Τσώλη – Μαρία Τσώλη – Δημήτρης Χαροντάκης – Θάνος Χατζόπουλος

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s