Η ενημέρωση που μας αρμόζει ή αυτή που μας αξίζει;

Μια πολύ αγαπημένη φίλη, δημοσιογράφος στην Ελλάδα, έγραψε χτες κάποια στιγμή ένα απόσπασμα ανταλλαγής «απόψεων» στην προσωπική της σελίδα: «Τι στενοχώρια κι αυτή, από Δευτέρα θα ‘μαστε χωρίς ΔΟΛ, ΒΗΜΑ & ΝΕΑ!» γράφει. Ε, του έγραψα κι εγώ, «θα έχετε τον Τύπο που σας αξίζει. Εspresso, Fredo, Ελεύθερη Ώρα, Εστία.»

Και μετά κοίταξα γύρω μου. Στο δικό μου το «γύρω», το μη ελληνικό. Ο τύπος υποφέρει, είναι βαριά άρρωστος και αυτό δεν είναι θέμα ελληνικό, δυστυχώς έχει λειτουργήσει σαν κολλητικός ιός και έχει εξαπλωθεί σε όλο τον κόσμο. Ο τύπος ακολούθησε σε διεθνή επίπεδο έναν πολύ περίεργο δρόμο και πολύ φοβάμαι αυτή η ισορροπία μεταξύ του έντυπου τύπου και του διαδικτύου αποδείχτηκε επικίνδυνη με θύμα της την ενημέρωση.

Ovi_greece_0117_072a.gifΑλλά πριν φτάσουμε στο διαδίκτυο υπήρχαν οι εφημεριδάδες. Αυτοί που είχαν ψώνιο και πάθος με την εφημερίδα. Τόσο ο Βλάχος, ο Αθανασιάδης, ο Λαμπράκης και ο Τεγόπουλος στους νεότερους, είχαν μέσα τους τον ιό του μελανιού. Είχαν στο αίμα τους την είδηση και το κλισέ της εφημερίδας. Και ανέφερα ονόματα που όλοι τα ξέρετε αλλά είναι ενδεικτικά, από τον ελληνικό τύπο έχουν περάσει άνθρωποι που καταθέσαν ψυχή κι όχι απλά χρήμα, και αυτή τη στιγμή μιλάμε για εφημεριδάδες κι όχι για πολιτικές θέσεις, συμφέροντα κλπ. Γιατί ναι, το κέρδος ήταν πάντα στο μυαλό τους, δεν έχεις άλλες απαιτήσεις από έναν επιχειρηματία, αλλά είχαν και την αρρώστια. Ήταν και εποχές που η δόξα δεν πήγαινε απαραίτητα παρέα με το χρήμα.

Πολλές φορές σε άρθρα μου έχω αναφέρει την Ελένη Βλάχου που τη γνώρισα την μικρή περίοδο που δούλεψα για την Καθημερινή, την μεταδικτατορική Καθημερινή. Την δεξιά Καθημερινή, την πολυσυλλεκτική τότε Καθημερινή, την δημοκρατική Καθημερινή, γιατί μπορεί να ήταν μια δεξιά εφημερίδα με τη Βλάχου καρα-Καραμανλική αλλά μέσα της είχαν λόγο όλοι, χωρίς κομματικές ταμπέλες και αυτό το πνεύμα το συντηρούσε και το επιδίωκε η ίδια η Βλάχου. Αυτοί οι άνθρωποι πέρα από όσα μπορείς να επιρρίψεις για διάφορα άλλα θέματα, είχαν αίσθηση της ευθύνης τους σαν άνθρωποι του τύπου και της ενημέρωσης.

Λεπτομέρεια θα μου πείτε, αλλά να σας πω ένα προσωπικό ανέκδοτο που ήμουν μάρτυρας και πιθανώς να σας δώσει να καταλάβετε τι θα πει ευθύνη σε αυτό που τυπωνόταν. Είχαν γίνει κάτι καλλιστεία και δεν θυμάμαι ποια γιατί πάντα με μπέρδευαν αυτοί οι τίτλοι, Μις, Μις Τουρισμός κλπ. μια από αυτές τέλος πάντων, είχε βγάλει κάποιες φωτογραφίες λίγο αποκαλυπτικές. Έτσι δημιουργήθηκε μικροσκάνδαλο στο χώρο και συζήτηση για το αν θα έπρεπε να της πάρουν το «στέμμα». Η Καθημερινή πάντα είχε σελίδα με κοσμικά και τέτοιας μορφής ειδήσεις πάντα πήγαιναν εκεί. Έτσι βρέθηκε φωτογραφία με την Μις και την μη αμφίεσή της και έπεσε η ερώτηση ποιος γράφει το κείμενο και τι γράφει. Σιγά-σιγά η ερώτηση έφτασε στην ίδια την Βλάχου και η οποία χωρίς καν να το σκεφτεί απάντησε, ότι αυτή δεν είναι είδηση που θα έπρεπε να ενδιαφέρει τον κόσμο, είναι είδηση για έναν πολύ μικρό κύκλο και δεν έχει να κάνει με τίποτα με τα προβλήματα του κοσμάκη αρά δεν θα μπει. Κι εκεί τέλειωσε το θέμα. Δεν ήταν απόφαση αυταρχική, ήταν μια απόφαση άκρα λογική και αν θέλετε και ηθική για ένα έντυπο που δεν αρκούσε να λέγεται σοβαρό αλλά έπρεπε και να είναι σοβαρό. Πόσες φορές έχετε δει τον κώλο και τα βυζιά της Καρντάσιαν σε σύγχρονες εφημερίδες που θεωρούνται …σοβαρές;

Βλέπετε ο ρόλος της εφημερίδας κάποτε δεν ήταν απλά να ενημερώνει αλλά και να μορφώνει, να εκπαιδεύει τον αναγνώστη. Υπήρχαν στήλες ακόμα και ποίησης ή διηγήματα σε συνέχειες. Αυτά τα λέω εγώ τώρα και με κοιτάνε σαν να είμαι τρελός, σαν να περιγράφω παραμύθι, αλλά εγώ μιλάω για την Ελλάδα – και όχι μόνο – του ’70 και του ’80. Τι έγινε μετά; Κωστόπουλος έγινε, Κουρής έγινε, Κοσκωτάς έγινε κι όλα αυτά εξελίχτηκαν σε Αλαφούζο και Θέμο, αν είναι δυνατόν. Α, θέλει εφημερίδα κι ο Μαριδάκης. Ποιος από αυτούς έχει την αίσθηση της ευθύνης του τύπου όταν το μοναδικό τους πρόβλημα είναι να αυξήσουν τον αριθμό των προβάτων που θα πάρουν το φύλλο για το DVD και το χρηματικό ή εκπτωτικό κουπόνι ώστε να πάρουν μετά κρατικές και τραπεζιτικές καταχωρήσεις που εκεί είναι το ζεστό χρήμα. Για να μην πω γι’ αυτούς που χρησιμοποιούν τις εφημερίδες για να καθαρίσουν χρήμα και μην ακούσω κουβέντα, όλοι ξέρουμε τι συμβαίνει στον τύπο. Και επαναλαμβάνω, αυτά δεν είναι αποκλειστικά ελληνικά φαινόμενα. Αυτή είναι η πικρή αλήθεια για τον τύπο σήμερα σε όλο τον κόσμο.

Αλλά μετά ήρθε το διαδίκτυο και οι ειδήσεις που έγιναν copy-paste. Εκεί δεν τραυματίστηκε μόνο η ενημέρωση αλλά τραυματίστηκε σοβαρά και ο δημοσιογράφος. Γιατί ο σωστός δημοσιογράφος είναι και ερευνητής, έχει πηγές και κάνει έρευνα, διασταυρώνει την είδηση. Όχι στο google, αυτό δεν είναι έρευνα. Αλλά το google μπορεί δημοσιογράφος να μην είναι αλλά είναι και τσάμπα. Άντε να κοστίσει μερικά ευρουλάκια το δύστυχο παιδάκι που θα κάνει το copy-paste και θα θεωρεί και τον εαυτό του δημοσιογράφο. Αυτή είναι η σχολή Κωστόπουλος – Κουρής και Σία ΑΕ. Από το ’80 και μετά, τα περισσότερα μαγαζιά (γιατί μαγαζιά και μάλιστα ψιλικατζίδικα είναι) έτσι στήθηκαν με την ακμή μετά το 2000 όταν πια μπήκανε και στη μπανιέρα για να μουλιάσουν.

Και φθήνυνε η δημοσιογραφία, φθήνυνε τραγικά και μάλιστα αυτοί οι Κωστόπουλοι εκπαιδεύσανε και αναγνώστες φθηνούς, χωρίς αξιώσεις και απαιτήσεις. Γιατί έτσι συνέφερε Σημίτηδες, Μητσοτάκηδες, Γιωργάκηδες και Κωστάκηδες. Φυτά που αγοράζουν εφημερίδα όχι για ενημέρωση, αλλά για το βυζί και το DVD.

Θα σας πω κάτι που πραγματικά με έχει ενοχλήσει και δείχνει πόσο παίζεται ο αναγνώστης στην Ελλάδα από μαγαζάτορες του τύπου που μάλλον μισούν την ενημέρωση ή θέλουν τους αναγνώστες γλάστρες στο μπαλκόνι της μυκονιάτικης βίλας τους. Και λέω Ελλάδα γιατί πώς να το κάνουμε, για την Ελλάδα ρε γαμώτο! Εδώ και λίγο καιρό έχω καταλάβει ότι αρκετές ελληνικές εφημερίδες και ενημερωτικά σάιτ χρησιμοποιούν πολύ συγκεκριμένη Βρετανική εφημερίδα – ανάλογη της Εspresso, Fredo, Ελεύθερη Ώρα κλπ. – για την ενημέρωση του κοινού τους από το εξωτερικό. Μάλιστα κυριακάτικο φύλλο με πολλές πωλήσεις έχει σχεδόν αποκλειστικότητα. Το συγκεκριμένο έντυπο είναι γνωστό πέρα των Βρετανικών συνόρων σαν ένα ρατσιστικό, ξενοφοβικό, ενίοτε φασιστικών αποχρώσεων έντυπο, που έχει συχνά καταδικαστεί στην Βρετανία για σπορά ψευδών ειδήσεων. Βέβαια έχει και την πολύ γνωστή του τρίτη σελίδα πάντα γυμνόστηθη. Γι’ αυτό είναι γνωστό αυτό το έντυπο. Κι όμως για κάποιο άγνωστο σε μένα λόγο αυτό το έντυπο έχει γίνει πηγή διεθνών ειδήσεων στην Ελλάδα και το συγκεκριμένο έντυπο θεωρείται και …αξιόπιστο. Βέβαια θα μου πείτε ο εκδότης του παλαιότερα θεωρούσε και τον Λεβέντη αξιόπιστο αναλυτή και μάντη εξελίξεων, οπότε αυτό εξηγεί πολλά από μόνο του. Φανταστείτε τους New York Times και την Guardian να παίρνουν τις διεθνείς τους ειδήσεις από την Ελεύθερη Ώρα και την Εspresso!

Για το συγκεκριμένο θέμα έχω ξαναγράψει σαν ένδειξη του τι πάει λάθος με την ενημέρωση στην Ελλάδα. Θα μου πείτε να κλείσει η Εspresso και το Fredo; Όχι δεν θα ήταν ποτέ λύση κάτι τέτοιο, αλλά και το να κλείνει ο ΔΟΛ ή που έκλεισε η Ελευθεροτυπία ήταν λύση; Δηλαδή τώρα νιώθετε καλύτερα σαν πολίτες που έκλεισε η Ελευθεροτυπία; Σας αρέσει πιο πολύ όταν μια μεγάλη σε κυκλοφορία εφημερίδα σας λέει ότι Τραμπ αρνήθηκε πρώτος να δει τον Μεξικανό πρόεδρο όταν ισχύει ακριβώς το αντίθετο και ο Μεξικάνος πρόεδρος αρνήθηκε να γίνει θύμα ενός εκφοβισμού και εκβιασμού; Γιατί αυτό έγραψε γνωστός μεγαλοεκδότης μεγαλο-«δημοσιογράφος» που ετοιμάζεται να μετοικίσει εκεί που έφτυνε χτες, σε μια προσπάθεια να επιβιώσει τα προσωπικά του κεκτημένα, αλλά αφήνοντας τους εργαζόμενους στο μαγαζί του να πνιγούν σε ακάλυπτες επιταγές.

Δεν ξέρω ποια είναι η λύση και η κρατική βοήθεια λύση δεν είναι, μιας και δεν θα πάει στην ενημέρωση ή στους εργαζόμενους αλλά στις τσέπες του κάθε Κωστόπουλου για να βάλει καινούργια παραθυρόφυλλα στη βιλίτσα του στη Μύκονο. Αλλά ουαί κι αλίμονο αν στη Ελλάδα μείνει η Εspresso, η Fredo, η Ελεύθερη Ώρα, και η Εστία για την ενημέρωσή μας.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s