Σκέψεις και όχι αναλύσεις για το νέο Καίσαρα

Όπως πάρα πολλοί άλλοι σε όλο τον κόσμο, έτσι κι εγώ έχω διαβάσει δεκάδες δεκάδων άρθρων και αναλύσεων για το ποιος είναι ο κύριος Τραμπ και τι φέρνει μαζί του. Παράλληλα κι εγώ ο ίδιος έχω γράψει σειρά άρθρων για διαφορετικά έντυπα και σε διαφορετικές γλώσσες για το ίδιο ακριβώς θέμα, όχι μόνο τις τελευταίες βδομάδες, αλλά τους τελευταίους μήνες. Αυτό που έχω τουλάχιστον εγώ προσπαθήσει να αποφύγω, είναι τις προβλέψεις, όχι πάντα με επιτυχία. Η αλήθεια είναι ότι κανένας μας δεν ξέρει τι μέλλει γενέσθαι με τον νέο Καίσαρα που κατέλαβε τον θρόνο των ΗΠΑ.

Η πολιτική ανάλυση και πολύ περισσότερο η πρόβλεψη δεν γίνεται με εικασίες ή με κάποια θαυματουργή μαγική σφαίρα που μπορεί να δει το μέλλον. Για να κάνεις μια πολιτική πρόβλεψη απαιτείται πρώτα από όλα καλή γνώση του περιβάλλοντος που ασχολείσαι, και μετά εξ’ ίσου καλή γνώση του ιστορικού των προσώπων που αναλύεις, συν αυτών που τους περιβάλλουν. Αυτό το ότι η εκλογή του Τραμπ στην Αμερικανική προεδρία ήταν έκπληξη ισχύει, και δεν ισχύει ταυτόχρονα. Στην πραγματικότητα στις ΗΠΑ, εκτός από αυτούς που είχαν πάρει θέση υπέρ του ενός ή του άλλου υποψηφίου (συμπεριλαμβανομένων και ΜΜΕ) και με τις «προβλέψεις» τους υποστήριζαν την επιλογή τους ακόμα και σαν πράξη προπαγάνδας, πολλοί ήταν αυτοί που έβλεπαν τον Τραμπ νικητή.

ovi_greece_0117_065aΠροσοχή: δεν αποστασιοποιούμαι από το γεγονός ότι κι εγώ ένιωσα έκπληξη με την εκλογή του, αλλά στη συνέχεια και κοιτώντας τα πάντα με μεγαλύτερη ψυχραιμία, είδα ότι υπήρχε λογική στο γιατί οι Αμερικάνοι ψηφοφόροι τον εξέλεξαν και κατ΄ εμένα μικρό ρόλο έπαιξαν οι διάφορες μηχανορραφίες- όπως για παράδειγμα το ότι κάποιοι ρεπουμπλικάνοι αξιωματούχοι σαμποτάρανε μέρη του πληθυσμού ώστε να μη ψηφίσουν, ή οι δήθεν αποκαλύψεις για την Χίλαρι που θα ερχόντουσαν και τελικά ποτέ δεν ήρθαν. Ίσως δεν είναι αυτή η κατάλληλη στιγμή για να το αναλύσουμε, αλλά υπήρξε πραγματικά μια αρκετά μεγάλη μετακίνηση ψηφοφόρων που οφείλετο σε μεγάλο μέρος στην απογοήτευση που ένιωσαν μην βλέποντας να εκπληρώνονται οι πάρα πολλές προσδοκίες που είχαν εναποθέσει όλοι στον Ομπάμα. Τον άνθρωπο που κέρδισε το Νόμπελ Ειρήνης πριν καν κάτσει στη καρέκλα του προέδρου και όλοι πίστεψαν ότι είναι η μετεμψύχωση του Μάρτιν Λούθερ Κινγκ ή η εμφάνιση του Χάρυ Πόττερ στη Γη.

Με την ίδια ακριβώς λογική το Brexit το είχαν προβλέψει πολλοί εντός της Βρετανίας και δεν ήταν έκπληξη. Ανήκω σε αυτούς που μιλούσαν στην Ελλάδα για το Brexit από το 2015 και ξέρετε, τα γραπτά μένουν. Αυτοί που δεν είχαν προβλέψει, είναι ακριβως αυτοί που αγνοούσαν το συγκεκριμένο περιβάλλον και το ιστορικό του Brexit. Μάλιστα για να το επικεντρώσω ακόμα και σήμερα, έξι μήνες από την ημέρα που το Brexit έγινε γεγονός, πολλοί «αναλυτές» στην Ελλάδα ψάχνουν τα αίτια σε έναν πολιτικό που θεωρείται στη Βρετάνια γραφικός καραγκιοζάκος, που δεν κατάφερε ποτέ να μπει στη Βρετανική Βουλή και ένα κόμμα που δεν μετράει πουθενά. Ακόμα δεν έχουν καταλάβει τίποτα. Πώς λοιπόν οι ίδιοι να κάνουν πολιτικές προβλέψεις, όταν δεν έχουν καταλάβει καν τι κάνει το Κογκρέσο και τι η Βουλή των Αντιπροσώπων στις ΗΠΑ, ή τι εξουσίες εχει και δεν έχει ο Πρόεδρος. Πολύ περισσότερο όταν αυτός που εκλέχτηκε για Πρόεδρος έχει ένα πολιτικό ιστορικό που είναι …όπου φυσάει ο άνεμος. Χτες ήταν Δημοκρατικός, σήμερα Ρεπουμπλικάνος κι αύριο ποιος ξέρει.

Υποθέσεις μόνο, μπορούμε να κάνουμε πάντα βασισμένοι μόνο στο χαρακτήρα του – που ο ίδιος μας έχει δείξει – αλλά και αυτό ακόμα το παρελθόν μας έχει αποδείξει ότι είναι τόσες πολλές οι επιμέρους πτυχές που μπορεί να υπαγορεύσουν ένα τελείως διαφορετικό δρόμο από αυτόν που δείχνει ο μέχρι τότε χαρακτήρας. Πάρτε για παράδειγμα τον Ρόναλντ Ρήγκαν. Ο αρχιχαφιές του Μακάρθι που κατέστρεψε και κυνήγησε για μια μεγάλη περίοδο με τα χαφιεδιλίκια του ό,τι προοδευτικό υπήρχε στην τότε διανοούμενη Αμερική, ο άνθρωπος που όλοι υποπτευόντουσαν ότι ήταν ο αρχιμάγος της Κου-Κλουξ-Κλαν στην Καλιφόρνια και ο ορκισμένος εχθρός του κουμμουνισμού. Όταν έγινε πρόεδρος όλοι μετρούσαν τις μέρες για την αρχή του Γ’ Παγκοσμίου Πολέμου. Τι έγινε; Γκορμπατσώφ έγινε και ο Ρήγκαν έγινε ο μεγαλύτερος φίλος και ευεργέτης της τότε Ρωσίας. Αυτό έγινε. Άσε που έφτιαξε την αμερικανική οικονομία και έχουμε φτάσει στο σήμερα οι Αμερικάνοι να τον θεωρούν σαν ένα από τους πιο πετυχημένους προέδρους τους.

Προσέξτε, για τους Αμερικάνους. Γι’ αυτούς που τον επέλεξαν για πρόεδρό τους. Γιά όλους τους υπόλοιπους μπορεί να ήταν στυγνός δολοφόνος, αλλά δεν ήταν και δικός τους πρόεδρος. Για τον Ρήγκαν οι ΗΠΑ ηταν η χώρα του, και τα συμφέροντά της, όπως αυτός τα καταλάβαινε, τα εξυπηρετούσε.

Αυτό μάλιστα είναι και που συνδέει λίγο τον Ρήγκαν με τον Τραμπ. Πολλοί έχουν ενοχληθεί με το σλόγκαν του Τραμπ, η Αμερική πρώτα. Γιατί; Εδώ εμείς μόνιμα παραπονιόμαστε που οι Έλληνες πρωθυπουργοί βάζουν τη Ρωσία πρώτα (για να ξεκινάμε από το ’21), την Αγγλία πρώτα, την Αμερική πρώτα, τη Γερμανία πρώτα, και τώρα μας ενοχλεί που ένας Αμερικάνος λέει την Αμερική πρώτα; Υπήρξαν Έλληνες πρωθυπουργοί και αξιωματούχοι που βάλανε το συμφέρον άλλων χωρών πάνω από το δικό μας, αδιαφορώντας το πόσο μας θα βλάψει αυτό. Και μας έβλαψε πολλές φορές.

Ο Τραμπ στις πρώτες του μέρες ακόμα και πριν ανεβεί τα σκαλιά του Λευκού Οίκου, έχει δείξει έναν άνθρωπο μεγαλομανή, με έντονες παράνοιες και ανασφάλειες. Αυτά κατά κάποιο τρόπο εξηγούν και την επιλογή των προσώπων που επέλεξε να τον περιτριγυρίζουν. Άνθρωποι μετρίων δυνατοτήτων που οι συγκυρίες τους έχουν βοηθήσει επι μακρόν να επιπλέουν, αλλά που και κάνουν καλούς χειροκροτητές σε ένα εγωκεντρικό και μεγαλομανή ηγεμόνα που έχει ανάγκη το χειροκρότημα. Τον επιβεβαιώνουν και τον ανυψώνουν στον μικρόκοσμο της παράνοιάς του. Αυτούς εγώ τους θεωρώ πολύ πιο επικίνδυνους από τον ίδιο τον Τραμπ. Αυτοί οι άνθρωποι είναι γεμάτοι μισαλλοδοξίες, δίψα για εξουσία και ανάγκη να φανούν. Και θα το κάνουν πατώντας επι πτωμάτων. Αλλά πάντα, μην παίρνοντας την ευθύνη των πράξεών τους, αλλά εμμένοντας ότι απλά …εκτελούσαν εντολές. Ο ίδιος ο Τραμπ δεν είναι ρατσιστής και το έχει αποδείξει πολλές φορές στην πορεία του ή τουλάχιστον όπως είπε ένα κωμικός την προηγουμένη βδομάδα, είναι ένας υπό λανθάνουσα κατάσταση ρατσιστής γιατί δεν καταλαβαίνει τι σημαίνει ρατσισμός. Αλλά είναι περιτριγυρισμένος από ρατσιστές. Ο Τραμπ δεν είναι βλάκας, γιατί ό,τι κι αν του καταλογίσεις τίποτα από αυτά που έχει καταφέρει δεν θα τα είχε καταφέρει αν ήταν βλάκας. Ηλίθιος μπορεί να είναι, αλλά αυτό είναι μια υποκειμενική κρίση. Αλλά είναι περιτριγυρισμένος από βλάκες.

Και δυστυχώς αυτό που τον περιτριγυρίζει θα παίξει τον πιο σοβαρό ρολό στα όσα πρόκειται να έρθουν. Ένα απλό παράδειγμα είναι ένας άλλος Αμερικάνος πρόεδρος. Ο Νίξον. Υπάρχουν χιλιάδες χαρακτηρισμοί που στολίζουν τον Νίξον και την προεδρία του, αλλά λίγοι θα ήταν αυτοί που θα ίσχυαν αν δεν υπήρχε το στόμα του Κίσινγκερ στο αυτί του. Ο Κίσινγκερ ήταν πίσω από πολλά από τα εγκλήματα της προεδρίας Νίξον – μιλάμε για πραγματικά εγκλήματα που αγγίζουν ακόμα και την Ελλάδα ή την Κύπρο και όλοι καταλαβαίνουμε τι εννοώ – αλλά έγιναν από έναν άνθρωπο που …εκτελούσε εντολές και ποτέ δεν εκλέχτηκε ή ζήτησε την ψήφο του κόσμου, από καθαρή αδιαφορία για τις δημοκρατικές διαδικασίες. Ουσιαστικά για έναν άνθρωπο που πρόσβαλε τη δημοκρατία και κρυμμένος πίσω από τον Νίξον, έβλεπε τον κόσμο σαν ένα θέατρο με μαριονέτες με τον εαυτό του τον μαριονετίστα που εκπλήρωνε προσωπικά πάθη και μισαλλοδοξίες. Και γι’ αυτό και σε αντίθεση με τον Νίξον, παρόλη τη συμμετοχή του σε πολλά από όσα κατηγορήθηκε ο Νίξον, ποτέ δεν τιμωρήθηκε.

Οι πιο στενοί συνεργάτες και σύμβουλοι του Τραμπ είναι επικίνδυνοι και είναι αυτοί που …υπακούοντας εντολές, στο μέλλον θα προκαλέσουν πολλά προβλήματα, ανάλογου ύψους – ίσως και μεγαλύτερου – με αυτών που προκάλεσε κάποτε ο Κίσινγκερ. Πρώτος ο Μπάνον. Ένας από αυτούς που πάντα μένουν πίσω από την κουρτίνα και τους αρέσει να κινούν τα νήματα, ακόμα κι όταν πρόκειται για ανθρώπινες ζωές. Ένας αποτυχημένος στα πάντα, που αρέσκεται να κατηγορεί τους πάντες εκτός από τον εαυτό του για τις αποτυχίες του, και δεν μιλάω για τις πολιτικές, αλλά και για τις απλές προσωπικές και οικονομικές του αποτυχίες. Από το γεγονός ότι κακοποιούσε τη γυναίκα του, μέχρι το ότι ό,τι έπιασε έγινε σκόνη μέσα σε μήνες, παρόλες τις συνεχείς «καταπληκτικές» επενδύσεις. Ένας άνθρωπος γεμάτος μίσος για μια κοινωνία που παρόλο που πιστεύει ότι έχει τα προσόντα, δεν τον έκανε ποτέ Τραμπ στη θέση του Τραμπ. Κι αυτό από μόνο του τον κάνει πολύ επικίνδυνο. Αυτός είναι πραγματικός ρατσιστής, γιατί μέσα στο μίσος του προς τα πάντα, πιστεύει ότι του «έκλεψαν» την πριγκιπική θέση που το χρώμα του δέρματος θα έπρεπε να έχει.

Η Κόνγουέϊ είναι η επόμενη. Μια υπερβολικά φιλόδοξη και άπληστη γυναίκα που τίποτα δεν τη σταματάει για να αποκτήσει αυτό που θέλει. Προσωπική άποψη, η θέση του συμβούλου δεν της είναι αρκετή και σύντομα θα ζητήσει περισσότερα, πολύ περισσότερα, κι αυτό μπορεί να δημιουργήσει εσωτερικές τριβές. Ο Πρίμπους, που κάποιοι καμαρώνουν στην Ελλάδα για την ελληνική του καταγωγή, ξεχνώντας ότι ένας από τους πιο ανθέλληνες Ελληνοαμερικάνους ήταν ο Άγκνιου. Ένας Ελληνοαμερικάνος Κασιδιάρης που τον κάνει από μόνο του χειρότερο από Χρυσαυγίτη. Μια μετριότητα όμοια με τον Μπάνον, με μοναδικό κίνητρο την απληστία του για εξουσία και λεφτά, συν το μίσος του για μια κοινωνία που πιστεύει ότι τον αδίκησε και δεν τον άφησε να γίνει Τραμπ στη θέση του Τραμπ.

Ο Σπάϊσερ, είναι επαγγελματίας ψεύτης και δολοπλόκος με παρελθόν και πείρα, που θα έκανε ακόμα και τον Γκαίμπελτς να κοκκινίσει. Και τον κύκλο κλείνει ο Μάττις, ο υπουργός Άμυνας. Ένας εθνικιστής που πιστεύει ότι οι ΗΠΑ θα έπρεπε να είναι σε ένα θρόνο κι όλοι οι υπόλοιποι λαοί να δουλεύουν για την ευημερία του λευκού Αμερικάνου. Όταν ο Τραμπ κατά την επίσκεψή του στη ΣΙΑ έλεγε ότι οι ΗΠΑ είχαν αποτύχει με το Ιράκ γιατί έφυγαν χωρίς να πάρουν (κλέψουν ήταν το νόημα) τα πετρέλαια των Ιρακινών, αυτές ήταν λέξεις του Μάττις κι όχι του ίδιου του Τραμπ, απλά ο Τραμπ τις βρήκε καλές και τις επανέλαβε, σε ένα κοινό που θεώρησε ότι θα τις έτρωγε και θα του έδινε το επιθυμητό, το χειροκρότημα.

Βλέπετε λοιπόν ότι δεν είναι μόνο ο Τραμπ, αλλά όλο αυτό που τριγυρίζει τον Τραμπ και τον κάνει τόσο επικίνδυνο. Και όπως η ιστορία μας διδάσκει, σε αυτή την περίπτωση εδώ και τρεις χιλιάδες χρόνια, δεν θα μπορέσει να το ελέγξει.

Αλλά μη θεωρήσετε ότι δίνω άλλοθι η δικαιολογώ τον Τραμπ. Ο Τραμπ είναι πρόεδρος των ΗΠΑ – άσχετα τους διάφορους προσδιοριστικούς χαρακτηρισμούς – από το Νοέμβριο που μας πέρασε και με τις πράξεις του επηρεάζει και χειραγωγεί καταστάσεις, είτε αυτό γίνεται με τις επιχειρήσεις του είτε με επεμβάσεις του όπως στο θέμα της Ταιβάν. Σε αυτό το διάστημα ο Τραμπ άλλαξε πολλά πράγματα όχι μόνο εντός της αμερικάνικης επικράτειας, αλλά σε παγκόσμια κλίμακα. Το κυριότερο και που θα το δούμε όλοι μας και παντού να μας χτυπάει, είναι ότι άλλαξε τον ορισμό της διαφθοράς σε κυβερνητικό επίπεδο.

Το να είσαι πρόεδρος και αρχιστράτηγος της ισχυρότερης οικονομικά και στρατιωτικά χώρας στον κόσμο και ταυτόχρονα ιδιοκτήτης ιδιωτικής εταίρας με συμφέροντα σε κάθε απίθανη χώρα στον κόσμο που για την επιβίωσή της και αύξηση των κερδών της χρειάζεται την εύνοια των τοπικών κυβερνήσεων, είναι από μόνο του το ύψιστο σημείο κυβερνητικής διαφθοράς και συναλλαγής. Και αυτό ο Τραμπ το έχει επιβάλλει, αδιαφορώντας για κάθε ηθικό νόμο. Το κράτος και η θέση του υποκύπτουν μπροστά στο προσωπικό του συμφέρον, που αποτελείται κυρίως από το προσωπικό του οικονομικό συμφέρον. Εδώ δεν είναι ο σκοπός αγιάζει τα μέσα, αλλά ο σκοπός αγιάζει την τσέπη μου. Πολλοί πιστεύουν ότι τα δισεκατομμύρια του Τραμπ είναι μύθος και γι’ αυτό και αρνείται να παρουσιάσει τις φορολογικές του δηλώσεις. Τώρα όμως όλοι ξέρουμε ότι όταν ο Τραμπ τελειώσει με την προεδρία της Αμερικής, θα είναι το πιθανότερο ο πιο πλούσιος άνθρωπος που εμφανίστηκε ποτέ στη Γη.

Αυτό τι σημαίνει πρακτικά; Άγνωστο. Θα υπαγορεύσουν τα οικονομικά του συμφέροντα την εξωτερική και στρατιωτική πολιτική των ΗΠΑ; Θα δούμε τον Τραμπ να αδιαφορεί για τη Γερμανία και να κάνει επισκέψεις στο Αζερμπαϊτζάν; Να πίνει καφέ με τον Ερντογκάν στην Πόλη και στην Ιερουσαλήμ με τον Νετανιάχου; Άγνωστο, και κάνουν λάθος όσοι προσπαθούν να κάνουν προβλέψεις. Το σημαντικό όμως είναι ότι ο Τραμπ έθεσε ένα προηγούμενο που θα επηρεάσει πολλούς και πολλές χώρες. Γιατί να μην δούμε με τις ίδιες αρχές και λογική αύριο τον Μαρινάκη πρωθυπουργό της Ελλάδας; Νομίζετε ότι πολλοί δεν το έχουν ήδη σκεφτεί τις τελευταίες βδομάδες; Άσε που έχει κάνει ήδη τα πρώτα βήματα στον Πειραιά.

Το επόμενο θέμα που έχει ήδη αλλάξει ο Τραμπ είναι το πώς αποδεχόμαστε ένα γεγονός, την αλήθεια, και ότι έχει επιβαλλει τη λογική πως οι αλήθειες είναι …υποκειμενικές, στρεβλώνοντας τα πάντα. Αλλά κι σε αυτό εμείς οι Έλληνες έχουμε εμπειρία πικρή, όταν ένα δημοψήφισμα που το «όχι» πήρε το 62% μεταφράστηκε επειδή έτσι συνέφερε, σε «ναι». Αυτό αυτή τη στιγμή στις ΗΠΑ, έχει γίνει καθημερινή πρακτική που αγγίζει τα όρια να υπάρχουν εναλλακτικές αλήθειες ακόμα και για το από πού ανατέλλει ο ήλιος.

Αλλά επειδή ήδη αυτό έγινε στην κυριολεξία «σεντόνι», το σταματάω εδώ και δυστυχώς για όλους μας θα έχουμε την ευκαιρία να τα λέμε για το θέμα πολύ συχνά στις μέρες, βδομάδες, μήνες που ακολουθούν. Και έχουμε πολλά να πούμε όταν την πρώτη του «εργάσιμη μέρα» ο Τραμπ καταδίκασε χιλιάδες θύματα του HIV/AIDS σε Αφρική και Ασία σε θάνατο, ή τη δεύτερη μέρα του, που πυροβόλησε το περιβάλλον κατακούτελα και εξ’ επαφής, στο όνομα της …ενέργειας που χρειάζονται οι Αμερικάνοι μεγαλοεργοστασιάρχες. Ίσως και να επανέλθω σύντομα με ένα δεύτερο μέρος. Το μόνο που μπορούμε να ελπίσουμε είναι μέχρι τότε να μην …υπακούσουν εντολές κάποιοι και να είμαστε ακόμα εδώ για να τα λέμε.

Θάνος Καλαμίδας

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s