Κύματα προσφυγιάς και άρνησης

Στο πρώτο μισό της δεκαετίας του ’90, μόνο η Γερμανία δέχθηκε πάνω από 2 εκατομμύρια αιτήσεις για άσυλο ή για άδεια παραμονής. Από αυτές εγκρίθηκαν γύρω στο 1,7 εκατομμύρια και μια σημαντική λεπτομέρεια, γύρω στις 100,000 το χρόνο από αυτές που εγκρίθηκαν, μετανάστευσαν στις ΗΠΑ (Οι Αμερικάνοι που σήμερα φοβούνται τις μερικές χιλιάδες απο τη Συρία και που θα …αλλοιώσουν τον πληθυσμό). Άλλη μια λεπτομέρεια τώρα που δεν φαίνεται σε αυτούς τους αριθμούς, είναι ότι οι αιτούντες ήταν, είτε από τέως κράτη μέλη της Σοβιετικής Ένωσης, είτε θύματα του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία. Μάλιστα μόνο το έτος 1992, πάνω από 430,000 αιτήσεις έγιναν από Γιουγκοσλάβους μόνο στη Γερμανία, με τις περισσότερες να γίνονται δέκτες.

Ovi_greece_1116_017a.gifΣε αυτούς τους αριθμούς δεν συμπεριλαμβάνονται γύρω στο ένα εκατομμύριο αιτήσεις για άσυλο και παραμονή (ακόμα και λόγω οικογένειας που ήδη ζούσε στη Γερμανία), που έγιναν από Τούρκους πολίτες την ίδια περίοδο και οι περισσότεροι έγιναν επίσης δεκτοί από τη Γερμανική κυβέρνηση.

Ανάλογοι αριθμοί περιγράφουν ανάλογη κατάσταση στη Βρετανία, τη Γαλλία, την Ολλανδία, το Βέλγιο ή τη Σουηδία. Για να συνεχίσουμε λίγο με τους αριθμούς και πάντα στη Γερμανία, αυτή τη στιγμή η Γερμανίδα καγκελάριος αντιμετωπίζει σοβαρό πρόβλημα – ακόμα και με κίνδυνο επανεκλογής της ιδίας ή του κόμματός της στις ερχόμενες εκλογές του χρόνου – με θέμα την μετανάστευση 800,000, σε χρονικό διάστημα που υπερβαίνει την πενταετία. Βασικά το θέμα μετανάστευση φαίνεται να κυριαρχεί σε όλα όσα συμβαίνουν αυτήν τη στιγμή στην Ευρώπη, από τη Γαλλία, την Ολλανδία μέχρι τη Σκανδιναβία.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο είναι το θέμα των απωλειών – και το θέτω όσο πιο «ευγενικά» γίνεται. Κατά την περίοδο του πολέμου στη Γιουγκοσλαβία, είχαμε από σφαγές μέχρι γενοκτονίες, που φτάσανε μέχρι το Δικαστήριο της Χάγης και βάσει υπολογισμών κυρίως του ΟΗΕ υπολογίζεται ότι ο αριθμός των απωλειών αυτήν τη στιγμή, έφτασε τους 130,000 ανθρώπους, μόνο το 2016 – από τον Ιανουάριο μέχρι και τον Σεπτέμβριο – μόνο στη Μεσόγειο, στην προσπάθειά τους να περάσουν στην Ελλάδα, την Ιταλία ή την Ισπανία, έχουν πνιγεί πάνω από 3,800 άτομα.

Από την αρχή της δεκαετίας υπολογίζεται – και το υπολογίζεται είναι σχεδόν απάνθρωπο, γιατί δεν γίνεται σύμφωνα με στοιχεία αλλά σύμφωνα με τον αριθμό πτωμάτων που έχουν βρεθεί – ότι μόνο στη Μεσόγειο έχουν πνιγεί περίπου 14,000 άνθρωποι, με τους αριθμούς να διαφέρουν από οργάνωση σε οργάνωση. Και αυτός ο αριθμός είναι θυμάτων εκτός του πολέμου στη Συρία ή στο Ιράκ. Εκεί οι αριθμοί είναι υποθετικοί, αλλά σίγουρα εφιαλτικοί. Είναι μόνο ο αριθμός των θυμάτων των κυμάτων της Μεσογείου.

Οι αριθμοί δείχνουν μια εικόνα, που στην ουσία καταρρίπτει σειρά από ισχυρισμούς ξενοφοβικών και ρατσιστών ή καλύτερα επιβεβαιώνει, ότι το πρόβλημα στην Ευρώπη αυτήν την στιγμή, δεν είναι πόσους πρόσφυγες αντέχει η κάθε χώρα, πόσο αυτοί οι πρόσφυγες μπορούν να ενσωματωθούν  ή πόσο αποτελούν κίνδυνο, αλλά το χρώμα τους και βασικά, τα θρησκευτικά και κοινωνικά στερεότυπα των χωρών καταγωγής τους.

Το μεγαλύτερο κύμα μετανάστευσης που αντιμετώπισε η Ευρώπη μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο – που με μεγάλη δόση ειρωνείας ξεκινούσε από τη Γερμανία – ήταν αυτό που αντιμετώπισε στις αρχές της δεκαετίας του ’90, που ήταν υπερδιπλάσιο από αυτό που αντιμετωπίζει αυτήν την στιγμή και με μόνη διαφορά, ότι είχε χρώμα και αίσθηση ενδο-ευρωπαϊκής μετακίνησης. Με μεγαλύτερη δόση ειρωνείας αυτήν την στιγμή, οι χειρότεροι πολέμιοι των προσφύγων είναι οι χώρες που σε εκείνο το κύμα μετανάστευσης του ’90 πρωταγωνίστησαν, οι χώρες της ανατολικής Ευρώπης.

Εκεί βέβαια που ξεφεύγει το ψέμα και ο παραλογισμός, είναι όταν αυτές οι χώρες όπως η Ουγγαρία και η Πολωνία, μιλάνε για τις «καλές» εποχές του ’80 και ’90, λες και έχουν διαγράψει από τη μνήμη τους την ίδια τους την ιστορία. Όχι ότι δεν υπήρχε ρατσισμός και ξενοφοβία εκείνη την περίοδο, υπήρχε και το πιθανότερο όλοι στην Ελλάδα να θυμούνται τα Αλβανικά «ανέκδοτα» ή το μένος κάποιων ακόμα και τους Ελληνορώσους. Απλά αυτό το μένος δεν είχε γίνει ακόμα επιχείρημα εξουσίας πέρα από τα περιθωριακά ρατσιστικά κόμματα. Αυτήν την στιγμή – πάλι με παράδειγμα την Ελλάδα – αυτά τα περιθωριακά κόμματα έχουν μπει με αξιώσεις στη Βουλή και σε μερικές χώρες κυβερνούν, όπως στην Ουγγαρία, με προγράμματα καθαρά ρατσιστικά. Το πολύ χειρότερο, πολιτικοί από κόμματα που πότε δεν υπήρξαν περιθωριακά, έχουν χτίσει καριέρες στηριζόμενοι στο μίσος και το ρατσισμό τους, λέγε με Άδωνι και Βορίδη.

Στην πραγματικότητα, το προσφυγικό είναι απλά η επιφανειακή δικαιολογία για το πρόβλημα ρατσισμού και κοινωνικής αναταραχής που αντιμετωπίζει αυτήν τη στιγμή η Ευρώπη, που μεγάλο μέρος του έχει να κάνει με την οικονομική κατάσταση και το χάσμα των κοινωνικών τάξεων και πολύ λιγότερο με τους πρόσφυγες. Όσο παράλογο κι αν ακούγεται, η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει πρόβλημα με τους πρόσφυγες, αλλά οι πρόσφυγες αντιμετωπίζουν το κοινωνικό πρόβλημα της Ευρώπης. Και όσο η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει τα πραγματικά της προβλήματα, θα αντιμετωπίζει …Brexit.

Το Brexit είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Ουσιαστικά, μια κίνηση που τουλάχιστον βραχυπροθέσμα έκανε και θα κάνει σοβαρή ζημιά στη Βρετανική οικονομία και θα χρειαστούν πραγματικές θυσίες για να συνέλθει η Βρετανία από το χτύπημα (που θα μεγαλώσει αν αποχωρήσει η Σκωτία από το Ηνωμένο Βασίλειο ή κάνει κινήσεις ανεξαρτησίας η Βόρειος Ιρλανδία), μια κίνηση που έβαλε σε κίνδυνο πολλά πράγματα και που οι χαμηλών εσόδων Βρετανοί θα το πληρώσουν πολύ ακριβά, έγινε λόγω της μετανάστευσης. Η μεγάλη ειρωνεία κι εδώ; Το μεγαλύτερο κύμα μεταναστών στη Βρετανία σε εύρος χρόνου δεν ήταν πότε ενδοευρωπαϊκό, αλλά ήταν πάντα αποτέλεσμα αιώνων αποικιοκρατίας. Κι όμως ο μέσος Βρετανός σήμερα πιστεύει ότι «ελευθερώθηκε», «ανεξαρτητοποιήθηκε», γιατί δεν θα μπορεί ο Πολωνός ή ο …Γάλλος να μεταναστεύσει εύκολα στη Βρετανία. Αυτά από τη χώρα που, μόνο στη Γαλλία, έχει πάνω από μισό εκατομμύριο πολίτες της και που αυτήν την στιγμή έχουν πρόβλημα λόγω Brexit. Η μεγαλύτερη ακόμα ειρωνεία είναι, ότι ενώ όλοι στη Βρετανία μιλάνε για τους …Ρουμάνους και τους Βούλγαρους μετανάστες, ξεχνάνε – εσκεμμένα φαντάζομαι – ότι η Ρουμανία και η Βουλγαρία, κατά παράβαση των Ευρωπαϊκών νόμων και με πρόταση κυρίως των Βρετανών, δεν έχουν την άνεση της ελεύθερης μετακίνησης στην Ευρώπη, ούτε και είναι μέλη του Μάαστριχτ. Συν – και εδώ είναι μία ακόμα ειρωνεία στα επιχειρήματα των υποστηρικτών του Brexit – το πρωτο μεγάλο κύμα μεταναστών απο τη Πολωνία δεν το έφερε η ΕΕ στην Βρετανία αλλά η Θάτσερ με τον Βαλέσα! Αλλά και οι Βρετανοί πάσχουν απο …μνήμη!

Όσο λοιπόν η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει το πρόβλημά της με ειλικρίνεια και δεν κάνει κάτι για να δοθούν λύσεις, το πρόβλημα θα γιγαντώνεται και μάλιστα με απρόβλεπτα αποτελέσματα. Ποιος θα πίστευε πριν από μια δεκαετία, ότι πέρα από την καλογυαλισμένη βιτρίνα της, αυτήν την στιγμή η Φινλανδία θα κυβερνιόταν από μια συμμορία φασισταριά, που αλλάζουν καθημερινά τη χώρα προς το χειρότερο;

Όσο για την Ελλάδα που δυστυχώς έχει βρεθεί στο κέντρο και του οικονομικού και του προσφυγικού κυκλώνα …ας όψονται οι ηγέτες της! Αν η Ευρώπη πάσχει από άγνοια, άνοια και άρνηση, η Ελλάδα πάσχει και από βλακεία και δεν ξέρω τι από αυτά είναι το χειρότερο.

 

Θάνος Καλαμίδας

* Οι φωτογραφίες δεν είναι από πρόσφυγες από τη Συρία, αλλά από τη Γιουγκοσλαβία την περίοδο του πολέμου.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s