Νικόλαος Μάντζαρος

Θεμελιωτής της μουσικής Επτανησιακής Σχολής και ακρογωνιαίος λίθος της ελληνικής μουσικής γενικότερα, ο Νικόλαος Χαλικιόπουλος Μάντζαρος γεννήθηκε στην Κέρκυρα, στις 26 Οκτωβρίου του 1795.

Ovi_greece_1016_069a.gifΓόνος πλούσιας οικογενείας νομικών και υψηλόβαθμων της ιερατικής ιεραρχίας, ο Νικόλαος Μάντζαρος κατείχε από νεαρός,  λόγω καταγωγής, τον τίτλο του ιππότη.

Οι μουσικές του σπουδές ξεκίνησαν κοντά σε έγκριτους διδασκάλους της γενέτειράς του, στην οποία και παρουσίασε τα πρώτα του έργα, το 1815. Έχοντας δημιουργήσει οικογένεια ήδη από την ηλικία των 18 ετών, μεταξύ 1819 και 1826, συνέχισε τις μουσικές του ενασχολήσεις στην Ιταλία, αποκτώντας στενή σχέση με το Βασιλικό Ωδείο της Νάπολης και τον διευθυντή του, Νικολό Αντόνιο Τσινγκαρέλι.

Το 1826, παρά το γεγονός ότι ο Τσινγκαρέλι προσπάθησε να τον πείσει να παραμείνει μόνιμα στη Νάπολη, ο Μάντζαρος επέστρεψε οριστικά στη γενέτειρά του, με προσωπικό όραμα να ασχοληθεί με τη μουσική εκπαίδευση της πατρίδας του. Το 1840, ίδρυσε τη Φιλαρμονική Εταιρεία Κερκύρας, στην οποία ο ίδιος παρέμεινε καλλιτεχνικός διευθυντής για όλη του τη ζωή. Ταυτόχρονα, παρέδιδε δωρεάν μαθήματα μουσικής, θεωρίας και σύνθεσης. Στα χέρια του εκπαιδεύτηκε όλη η πρώτη γενιά των Επτανησίων συνθετών, όπως οι Σπυρίδων Ξύνδας, Παύλος Καρρέρ και Φραγκίσκος Δομενιγίνης.

Μετριόφρων από τη φύση του, αυτοχαρακτηριζόταν ως “ερασιτέχνης” μουσικός, γεγονός που αποτέλεσε και τον σημαντικότερο λόγο εξαιτίας του οποίου ουδέποτε δέχθηκε αμοιβή για τις όποιες υπηρεσίες του στο χώρο της μουσικής.

Ο Μάντζαρος, γνωστότερος κυρίως για τη μελοποίηση του Ύμνου εις την Ελευθερίαν, υπήρξε προσωπικός φίλος του εμπνευστή της, Διονυσίου Σολωμού. Το 1829, μέρος του επικού έργου του Σολωμού, μελοποιημένο από τον Μάντζαρο, καθιερώθηκε ως ο Εθνικός Ύμνος της πρόσφατα τότε απελευθερωμένης Ελλάδας. Προέκταση της φιλίας του με τον Σολωμό και της γέφυρας που είχε χτίσει με την Ιταλία, υπήρξε η σχέση του με πολλούς άλλους Έλληνες ποιητές και Ιταλούς συνθέτες. Αποτέλεσμα αυτής της πολυεπίπεδης καλλιτεχνικής διάδρασης υπήρξε μια σειρά έργων του συνθέτη, άγνωστων στο ευρύτερο κοινό, που περιλαμβάνουν όπερα, έργα για φωνή και ορχήστρα, κύκλους τραγουδιών, μελοποιήσεις ελληνικών και ιταλικών ποιημάτων, έργα εγχόρδων και άλλα. Στον Νικόλαο Μάντζαρο αποδίδεται το πρώτο ελληνικό ρεπερτόριο για πιάνο, το πρώτο ελληνικό έργο σε μορφή φούγκας, καθώς και μια σειρά συμφωνιών και συγγραμμάτων της μουσικοπαιδαγωγικής εκπαίδευσης.

Μεταξύ των έργων του συγκαταλέγονται η μονόπρακτη κωμική όπερα Don Crepuscolo (πρώτη σωζόμενη όπερα Έλληνα δημιουργού, από το 1815), η Aria Greca (έργο γραμμένο στην ελληνική γλώσσα για φωνή και ορχήστρα), η Arie Greche (συλλογή 16 μελοποιημένων ποιημάτων, μεταξύ των οποίων η Ξανθούλα του Δ. Σολωμού και ο Θούριος του Ρήγα Φεραίου), ένας κύκλος 6 τραγουδιών με τίτλο Οι Παλμοί της Καρδιάς μου, βασισμένα σε στίχους του ποιητή Γεώργιου Κανδιανού Ρώμα, ένα κουαρτέτο εγχόρδων με τίτλο Partimenti του Ιταλού Fedele Fenaroli που ο ίδιος επεξεργάστηκε γύρω στο 1850 και πολλά άλλα.

Ο Νικόλαος Μάντζαρος πέθανε στις 12 Απριλίου του 1872. Λίγες μέρες πριν, στις 29 Μαρτίου, είχε πέσει ξαφνικά σε κώμα κατά τη διάρκεια ενός μαθήματος.

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s