ΜΚΟ και NGO σκέψεις

Ovi_greece_0916_033aΣυχνά θα έχετε διαβάσει αναφορές μου στις NGOs με τις οποίες συνεργάζομαι. Σχεδόν ποτέ δεν έχω αναφέρει ονόματα, αν και δυο από αυτές είναι διακρατικές με γραφεία και αντιπροσώπους σε διάφορες χώρες και ειδικά σε περιοχές με αυξημένα προβλήματα. Ο λόγος είναι απλός. Οι περισσότερες NGOs κάνουν πάρα πολύ σημαντικό έργο και για πάρα πολλούς λόγους είναι απαραίτητες – ειδικά έτσι όπως έχουν εξελιχτεί οι υδροκέφαλοι κρατικοί φορείς ή λόγω εκτεταμένης διαφθοράς. Για τις περισσότερες τα προβλήματα είναι κοινά, όπως κοινή είναι και η λάσπη που εκτοξεύεται εναντίον τους αδιακρίτως. Και γι’ αυτό ακριβώς, τουλάχιστον εγώ, πιστεύω ότι δεν πρέπει να προβάλλεται η μία ή η άλλη, αλλά όλες μαζί, σαν ένας ζωντανός οργανισμός με πολλά χέρια και πόδια.

Αυτός ακριβώς είναι και ο λόγος για τον οποίο στα ελληνικά μου κείμενα πολύ σπάνια χρησιμοποιώ τα ακρώνυμα ΜΚΟ, αλλά σχεδόν πάντα τα αγγλικά NGO. ΜΚΟ στα ελληνικά σημαίνει Μη Κυβερνητική Οργάνωση – μετάφραση του αγγλικού NGO, Non-Governmental Organization – αλλά και Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση. Αυτό από μόνο του γίνεται συχνά η αφετηρία της λάσπης και ο λόγος των παρεξηγήσεων. Πάμε σε ένα απλό παράδειγμα, για να καταλάβετε τη διαφορά.

Το Κέντρο Στρατηγικού Σχεδιασμού για την Ανάπτυξη της Πελοποννήσου. ΜΚΟ μεταφραζόμενο σε Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση. Σε αυτήν τη ΜΚΟ, συμμετέχουν 5 τοπικές ενώσεις δήμων και κοινοτήτων (Αρκαδίας, Αργολίδας, Κορινθίας, Λακωνίας και Μεσσηνίας) και 7 αναπτυξιακές εταιρείες. Το αναπτυξιακές εδώ πάλι μπερδεύει λιγάκι και σε μερικές περιπτώσεις παραπλανεί, γιατί οι εταίρες που συμμετέχουν είναι: η Αναπτυξιακή Ανώνυμος Εταιρεία Βορείου Πελοποννήσου, η Αναπτυξιακή Εταιρεία Πάρνωνα Α.Ε., η Αναπτυξιακή Νομού Αργολίδας Α.Ε., η Αναπτυξιακή Ανώνυμος Εταιρεία Νομού Κορινθίας, η Αναπτυξιακή Μεσσηνίας Α.Ε., η Αναπτυξιακή Εταιρεία Λακωνίας Πάρνωνα-Ταΰγετου Α.Ε. και η Αναπτυξιακή Εταιρεία Λακωνίας Α.Ε. Το Α.Ε στο τέλος δεν σημαίνει Αναπτυξιακή Εταίρα, αλλά Ανώνυμος Εταιρία με καταστατικό, μετόχους και κέρδη.

Θα αποφύγω όλα τα ενδιάμεσα και θα το κάνω απευθείας πενηνταράκια. 5 δήμοι και κοινότητες με 7 κερδοσκοπικές ανώνυμες εταιρείες (οικοδομικές στην ουσία τους) φτιάξανε για την προώθηση και τη διείσδυσή τους σε προγράμματα της ΕΕ μια μη κερδοσκοπική βιτρίνα, που παράλληλα απολαμβάνει τα φορολογικά και εργασιακά οφέλη μιας ΜΚΟ και σας βεβαιώ, ειδικά φορολογικά, αυτά τα οφέλη είναι τεράστια. Φυσικά, πάντα υπάρχει το άλλοθι της τοπικής ανάπτυξης, αλλά επειδή στην Ελλάδα ζούμε και όλοι γνωριζόμαστε καλό θα ήταν να θυμηθούμε, ότι αυτή η «ανάπτυξη» είναι πολύ στοχευμένη …ψηφοθηρικά.

Τέτοιας μορφής ΜΚΟ, επαναλαμβάνω Μη Κερδοσκοπικών Οργανώσεων, υπάρχουν στην Ελλάδα πάνω από 600 και συμπεριλαμβάνουν από οργανώσεις για τη Βαλκανική φιλία, Ορθοδόξους συνδέσμους, παραθρησκευτικές, μέχρι προσωπικές ΜΚΟ, όπως αυτές προσώπων με πολιτική παρουσία, που ναι μεν τους ενδιαφέρει η υστεροφημία τους, αλλά και κάποια οικονομική βοήθεια ποτέ δεν χαλάει κανέναν. Παρενθετικά, ακόμα και η Μαργαρίτα Παπανδρέου έχει ΜΚΟ ή εκδότης, που μέσω της ΜΚΟ που έχει φτιάξει, προωθεί μηχανήματα ανακύκλωσης σε ..κρατικές ΜΚΟ.

Οι περισσότερες από αυτές τις οργανώσεις δεν έχουν καμία απολύτως σχέση ούτε με τον εθελοντισμό, ούτε με τον αλτρουισμό, ούτε με τα προβλήματα που καλούνται να βοηθήσουν οι πραγματικές ΜΚΟ. Τι θα μπορούσε να προσφέρει η ΜΚΟ «Ασκούμενοι Δικηγόροι», εκτός από τη δημιουργία ενός δικτύου γνωριμιών για να αλληλοεξυπηρετηθούν; Ή η «Ελληνική Δράση Αφρικής»; Οργανώνουν σαφάρι με λιοντάρια; Κάποιοι μάλιστα είναι και προκλητικοί, «Όμιλος UNESCO νομού Πειραιώς & Νήσων», όταν υπάρχουν και γραφεία και αντιπρόσωποι της UNESCO στην Ελλάδα. Εκείνο βέβαια που προσωπικά με έκανε να γελάσω – και σαν μέλος των Δημοσιογράφων χωρίς Σύνορα – ήταν το «Δημοσιογράφοι Κοντά στα Σύνορα» που μάλλον πρόκειται για κάποιο ψευτο-συνδικαλισμό μέσω ΜΚΟ, με το «Διεθνές Δίκτυο Εμπειρογνωμόνων Ε-Conet» απλά βάζεις τα γέλια, όπου Ε-Conet είναι ιδιωτική εταιρία συμβούλων για ψηφιακά θέματα, με αποδέκτες κυρίως δήμους και κοινότητες από τη Σλοβενία.

Προσοχή, δεν γενικολογώ, δεν είναι όλες οι Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις απατεώνες ή φερετζές αλλότριων σκοπών. Υπάρχουν Μη Κερδοσκοπικές Οργανώσεις, που πραγματικά προσφέρουν μέσα στα όρια του σκοπού τους. Θα έλεγα ότι το «Χαμόγελο του Παιδιού» είναι το πιο αντιπροσωπευτικό παράδειγμα, όπου μια Μη Κερδοσκοπική Οργάνωση προσφέρει πολύ περισσότερα από όσα της αντιστοιχούν στην κοινωνία, παρόλα τα λάθη που κατά περιόδους μπορεί να γίνονται.

Από την άλλη υπάρχουν οι ΜΚΟ, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις. Η ύπαρξη Μη Κυβερνητικών Οργανώσεων άρχισε πριν από πολλές δεκαετίες και δημιουργήθηκαν γιατί ήταν ανάγκη. Δυστυχώς, έτσι που έχουν γίνει οι κυβερνήσεις, υδροκέφαλες και γραφειοκρατικές, κάνουν πολύ δύσκολη τη βοήθεια σε στιγμές ανάγκης. Απλό παράδειγμα οι σεισμοπαθείς της Ηλείας, που η μεν τότε κυβέρνηση Σημίτη υποσχέθηκε ακόμα και χρηματική βοήθεια, οι σεισμοπαθείς ακόμα την περιμένουν. Τότε δημιουργήθηκε, για να γίνουν κάποια πράγματα πιο γρήγορα, ακόμα και ένα ίδρυμα υπό τον Μολυβιάτη για να βοηθήσει, αλλά δυστυχώς η άμεση σχέση του με το κράτος είχε σαν αποτέλεσμα, όχι μόνο να μην φτάσουν τα χρήματα στους σεισμοπαθείς, αλλά και να χρησιμοποιηθούν για την αποπληρωμή δανείων. Κι αυτό δεν είναι μόνο ελληνικό φαινόμενο. Πιο γρήγορα έφτασαν στους πλημμυροπαθείς της Νέας Ορλεάνης τα λεφτά του Μπραντ Πιτ, παρά αυτά της Αμερικανικής κυβέρνησης.

Ovi_greece_0916_033bΘεμελιώδης σκοπός αυτών των οργανώσεων είναι η παροχή επείγουσας ανθρωπιστικής, επισιτιστικής και αναπτυξιακής βοήθειας προς πληθυσμούς αναπτυσσόμενων χωρών, προκειμένου να συντελέσουν στην οικονομική και κοινωνική ανάπτυξή τους. Όσο απλή και να φαίνεται αυτή η πρόταση, τόσο σύνθετη είναι η εξήγηση της.

Τον τρομακτικό ρόλο που παίζουν οργανώσεις σαν τους Γιατρούς Χωρίς Σύνορα, δεν φτάνουν βιβλία ολόκληρα για να τον εξηγήσω. Από τους καταυλισμούς προσφύγων στο Νταρφούρ, μέχρι τη βοήθεια σε ανασφάλιστους άπορους και αστέγους στην Ελλάδα, ο ρόλος τους είναι τρομακτικός και κάνουν πολύ περισσότερα από όσα θα έκανε κάθε ΙΚΑ ή όλα τα ΙΚΑ του κόσμου μαζί. Ο ρόλος των Ελλήνων μελών των Γιατρών Χωρίς Σύνορα είναι παραπάνω από ηρωικός, καθώς έχουν βρεθεί από Παλαιστίνη μέχρι Σομαλία, θυσιάζοντας ακόμα και το είναι τους, σε περιοχές όπου γιατρός δεν σημαίνει άμαχος.

Πέρα από την ευελιξία τους, οι NGO είναι όχι μόνο πέρα πολιτικών παιχνιδιών, αλλά και κάποιες από αυτές έχουν σαν αποστολή τους την επιτήρηση κρατών και κυβερνήσεων για την τήρηση των κανόνων που προστατεύουν τα ανθρώπινα δικαιώματα. Και αυτό το κάνουν διαθέτοντας σε αυτές τις χώρες ανθρώπινο δυναμικό, που πολλές φορές διακινδυνεύει ακόμα και τη ζωή του, προκειμένου να συλλέξουν στοιχεία, ώστε να ακολουθήσουν καταγγελίες στον ΟΗΕ και το Διεθνές Δικαστήριο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων ή για να βοηθήσουν κόσμο να ξεφύγει από τυραννικά και δολοφονικά καθεστώτα, όπως γίνεται αυτήν τη στιγμή από τις Φιλιππίνες, όπου παραστρατιωτικές οργανώσεις με την κάλυψη του κράτους δολοφονούν κόσμο στους δρόμους της Μανίλα, μέχρι τη Ζιμπάμπουε του δολοφόνου Μουγκάμπε.

Υπάρχει ένα θέμα, στο οποίο έχω προσωπική ευαισθησία και το πιθανότερο την έχετε καταλάβει, όσοι με παρακολουθείτε όλα αυτά τα χρόνια κυρίως στα αγγλόφωνα άρθρα μου. Κάθε μέρα, κάθε 24 ώρες σε όλο αυτόν το πλανήτη, πεθαίνουν 30,000 παιδιά κάτω των 16 ετών. Αυτά τα παιδιά είναι θύματα ασθενειών που θεωρητικά θεραπεύονται, θύματα πείνας και δίψας, θύματα κακοποίησης και εγκλημάτων, θύματα φυσικών καταστροφών και πολέμων. Ο αριθμός 30,000 είναι εφιαλτικός. Και σε αυτόν τον αριθμό, για να μη νιώσετε άνετα, υπάρχουν και παιδιά από την Ελλάδα, θύματα κακοποίησης, θύματα αμέλειας και εσκεμμένης αδιαφορίας. Δεν χρειάζεται να υπάρχει πόλεμος για να πεθαίνουν παιδιά. Υπάρχουν παιδιά, ακόμα και 9 ετών, πολεμιστές στην Αφρική και παιδιά στην ίδια ηλικία, που εκπορνεύονται με τις οδηγίες και την πίεση ακόμα και των γονέων τους στην Ελλάδα.

Ας πάρουμε τις περιπτώσεις κακοποιημένων γυναικών, που οι αριθμοί τους είναι εφιαλτικοί σε κάθε χώρα. Το πρόβλημα που αντιμετωπίζουν οι περισσότερες, είναι το κοινωνικό στίγμα και ο φόβος του οικογενειακού στίγματος που θα είχε μια καταγγελία στην αστυνομία. Το 60% των γυναικών που βιάζονται, εξαιτίας αυτού του φόβου δεν το καταγγέλλουν στην αστυνομία, το κρατάνε μυστικό ακόμα και από τους άμεσα δικούς τους (πολύ περισσότερο όταν πρόκειται για παντρεμένες γυναίκες), με συνέπεια βαθιά ψυχολογικά τραύματα και με ανεξέλεγκτες επιδράσεις στη γενικότερη ζωή τους. Εκεί ο ρόλος των NGO που ασχολούνται με αυτά τα θέματα είναι τεράστιος, όχι μόνο γιατί προστατεύουν την ανωνυμία των θυμάτων, άλλα και γιατί εμπλέκονται στη θεραπεία των ψυχολογικών τραυμάτων. Αλλά αυτό το «προστατεύουν την ανωνυμία» προσφέροντας παράλληλα και καταφύγιο στα θύματα αν χρειαστεί, είναι τεράστιο και κανένα κράτος δυστυχώς δεν μπορεί να το προσφέρει, έτσι όπως είναι δομημένα τα κράτη αυτήν τη στιγμή.

Ovi_greece_0916_033cΟ ρόλος και η συμβολή των NGO στη διάρκεια της προσφυγικής κρίσης από τη Συρία αυτήν τη στιγμή, είναι εξίσου τεράστιος. Αν υπήρξαν προβλήματα με κάποιες ΜΚΟ; Ναι υπήρξαν, άλλα είχαν να κάνουν με το γεγονός ότι ήταν ΜΚΟ και όχι NGO. Οργανώσεις παραθρησκευτικές ή παρακρατικές, με το παραπλανητικό προσωνύμιο «ΜΚΟ». Εδώ ακόμα και οργανώσεις ρατσιστικές όπως η Χρυσή Αυγή έχουν ΜΚΟ, που φυσικά πολύ θα ήθελαν να μπλεχτούν στα προσφυγικά καταλύματα, αν δεν έχουν ήδη μπλεχτεί.

Ο ρόλος των NGO όμως δεν περιορίζεται στα παιδιά, στις γυναίκες και στους ασθενείς ή τους ανήμπορους. Ένα παράδειγμα θα βοηθήσει. Φαντάζομαι όλοι ξέρετε τους ποταμούς Τίγρη και Ευφράτη. Και οι δυο ποταμοί έχουν τις πηγές τους στη Βορειοανατολική Τουρκία. Μετά από μια διαδρομή μέσω Συρίας και Ιράκ για τον Ευφράτη και μέσω Ιράκ και Ιράν για τον Τίγρη, και οι δύο καταλήγουν στον Περσικό Κόλπο. Με όλες τις χώρες τις περιοχής άνυδρες, ο ρόλος των δύο ποταμών είναι ζωτικός και πέρα από τις τρεις χώρες επεκτείνεται ακόμα και στο Κουβέιτ ή τη Σαουδική Αραβία. Το νερό, όπως και ο αέρας, είναι ζωή. Η κοιλάδα του Ευφράτη στο Ιράκ είναι η μοναδική περιοχή καλλιέργειας και αυτό νομίζω θα πρέπει να σας δίνει μια πρώτη εικόνα, ως προς το πώς μια πηγή ζωής μπορεί να μετατραπεί σε όπλο. Σε ένα όπλο εκβιασμού και πολέμου με ανυπολόγιστες συνέπειες.

Η Τουρκία του Ερντογκάν ελέγχει αυτήν τη στιγμή και τον Τίγρη και τον Ευφράτη, εφόσον ελέγχει τις πηγές τους, και ναι, ανταλλάσσει νερό με πετρέλαιο ακόμα και με τη Σαουδική Αραβία, σίγουρα με το Ιράν και τη Συρία. Η Τουρκία κατά περιόδους έχει δημιουργήσει πολύ σοβαρά προβλήματα και ναι με σκοπό τον εκβιασμό στους γείτονες της και το κάνει με τα γιγάντια φράγματα που έχει στήσει στον Ευφράτη, το Ατατούρκ και το Κεμπάν. Προβλήματα του επιπέδου να αφήσει το Ιράκ χωρίς νερό για μήνες, με όποιες εφιαλτικές συνέπειες για τους κατοίκους.

Μεταξύ αυτών των χωρών υπάρχουν μια σειρά από συμφωνίες που εξασφαλίζουν τα απαραίτητα ανταλλάγματα για τη νορμάλ ροή του νερού σε όλες τις χώρες και θέτουν κάποια όρια για το πόσο νερό μπορεί να χρησιμοποιεί κάθε χώρα, όλα υπό την έγκριση του ΟΗΕ και του Συμβουλίου Ασφάλειας του ΟΗΕ. Το 2019, αυτή η συμφωνία τελειώνει και αυτές οι χώρες θα πρέπει να περάσουν σε νέες διαπραγματεύσεις για μια νέα συμφωνία. Έλα όμως που η Συρία δεν έχει σχέσεις με την Τουρκία, το Ιράκ με το Ιράν, η Τουρκία με το Ιράν και τελικά κανένας δεν θέλει να μιλήσει με κανέναν.

Σήμερα είναι 2016, αλλά το 2019 είναι πολύ κοντά και ο χρόνος που μεσολαβεί σε τέτοιες περιπτώσεις, πολύ λίγος. Για σκεφτείτε λιγάκι, μιλάμε για πέντε χώρες που βρίσκονται μεταξύ τους σε ημι-εμπόλεμη κατάσταση, με δύο από αυτές να βιώνουν πολύνεκρους εμφυλίους πολέμους. Ποιος θα κάνει διαπραγματεύσεις με ποιον και με τον Ερντογκάν να κρατάει το κλειδί;  Αν μπορούσε ο Ερντογκάν, θα έφτανε την Τουρκία μέχρι τη Βαγδάτη και θα είχε τελειώσει μια και καλή με τους Κούρδους με όπλο του …το νερό.

Η τελική συμφωνία θα υπογραφεί με συνυπογράφοντα τον ΟΗΕ και εγγυητή το Συμβούλιο Ασφάλειας του ΟΗΕ, αλλά κάποιος πρέπει να κάνει τις διαπραγματεύσεις. Κάποιος που θα μπορεί να μιλήσει με τον Ερντογκάν, τον Ασάντ και τον κάθε Χομεϊνί, χωρίς να δημιουργεί υποψίες για πολιτικές σκοπιμότητες. Αυτό μπορεί να το κάνει μόνο μια NGO με χρόνια παρουσία σε όλες αυτές τις χώρες, έχοντας αποκτήσει ταυτόχρονα την εμπιστοσύνη των κυβερνόντων, ότι δεν εξυπηρετεί κάποιον άλλο, πέρα από τα συμφέροντα και τις πραγματικές ανάγκες των ανθρώπων ανεξαρτήτως εθνικότητας, θρησκείας και πολιτικών. Σε αυτήν την περίπτωση, η Παγκόσμια Οργάνωση Νερού, μια διεθνής NGO που κινείται αποκλειστικά γύρω από θέματα νερού.

Και όχι, το θέμα του Ευφράτη δεν είναι το μόνο τους πρόβλημα. Από το καθαρό νερό για τα παιδιά του Νταρφούρ, μέχρι τη μόλυνση που γίνεται στη Νοτιοανατολική Ασία και στην Κίνα, η Παγκόσμια Οργάνωση Νερού είναι εκεί και παλεύει καθημερινά με εκατοντάδες εθελοντές και στελέχη. Αντίστοιχα παλεύουν καθημερινά με τέρατα και δράκους οργανώσεις όπως η Green Peace, η WWF, το Παρατηρητήριο των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η Λεγεώνα των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, η IRC, οι Γιατροί Χωρίς Σύνορα, οργανώσεις που απασχολούν χιλιάδες κόσμο σε όλη την υφήλιο.

Αν υπάρχουν κάποιοι αναμεσά σε αυτούς με προσωπικές ατζέντες; Φυσικά και υπάρχουν. Πριν από μερικά χρόνια, καυγάδισα δημόσια και μάλιστα αρθρογραφώντας, με τη Γενική Γραμματέα NGO στην οποία συμμετείχα, όταν έμαθα ότι είχε σκοπό να βάλει υποψηφιότητα σε εθνικές εκλογές. Το συγκεκριμένο άτομο υποχρεώθηκε άμεσα σε παραίτηση, ποτέ όμως οι πράξεις της δεν ταυτοποιηθήκαν με τους σκοπούς της NGO. Το ίδιο πιστεύω ότι ισχύει και για μένα και γι’ αυτό όπως είπα και στην αρχή, σχεδόν ποτέ δεν αναφέρω το όνομα των NGO στις οποίες συμμετέχω. Δεν έχουν σημασία τα ονόματα και τα πρόσωπα, αυτό που έχει σημασία – τουλάχιστον για μένα – είναι να σωθεί έστω κι ένα παιδί, από αυτά τα 30,000 που πεθαίνουν κάθε μέρα.

Θα μπορούσα να συνεχίσω με σελίδες παραδειγμάτων, ακόμα και με προσωπικές εμπειρίες από την πολύχρονη ανάμειξή μου σε αυτές τις NGO, αλλά δεν ήταν αυτός ο σκοπός μου. Η αλήθεια είναι, ότι αυτό που με έχει ενοχλήσει τελευταία, είναι η συχνή λάσπη – ειδικά μέσα από τα κοινωνικά δίκτυα όπως το φατσοβιβλίο – προς τις NGO και το μπέρδεμα που γίνεται – πολλές φορές εσκεμμένα, ειδικά από κάτι Χρυσαυγήτες – μεταξύ ΜΚΟ και NGO. Γι αυτό, σας παρακαλώ πολύ, την επόμενη φορά που θα διαβάσετε και θα νιώσετε ότι συμφωνείτε με κάποιον που παραπονιέται για τα λεφτά που παίρνει ή για τις ενέργειες που κάνει μια ΜΚΟ, να σκεφτείτε πολύ καλά για τι ακριβώς μιλάτε. Για τους «Ασκούμενους Δικηγόρους» και τις «Παρθένες του Αγίου Παντελεήμονα» ή για μια NGO που προστατεύει παιδιά και παλεύει με ό,τι διαθέτει, για να σώσει από το θάνατο ένα από τα 30,000 που πεθαίνουν καθημερινά, θύματα της αδιαφορίας μας.

Θάνος Καλαμίδας

 

Advertisements

Μια σκέψη σχετικά μέ το “ΜΚΟ και NGO σκέψεις

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s