Τι είναι ευτυχία;

Για ποιον λόγο αποφάσισα να ερευνήσω, τι κάνει ευτυχισμένους τους ανθρώπους; Έχω διαβάσει πολλά βιβλία με θέμα την ευτυχία, που επικεντρώνονται στο άτομο και όχι στις κοινωνικές πτυχές της ευτυχίας. Βιβλία που επιμένουν να επικεντρώνονται στο παρόν, αντί να ανησυχούν για το μέλλον, να επικεντρώνονται σε διαλόγους με τον εαυτό μας ή στην οικοδόμηση μιας θετικότερης εικόνας του. Όλα αυτά είναι πολύ χρήσιμες συμβουλές, που δεν τις απορρίπτω, ούτε τις θεωρώ άχρηστες, αλλά αυτό που παρατήρησα διαβάζοντας, είναι ότι η ευτυχία μπορεί να ποικίλει από στιγμή σε στιγμή, από μέρα σε μέρα, από άτομο σε άτομο, από οργανισμό σε οργανισμό.

Για παράδειγμα, ένας μεθυσμένος μπορεί να έχει δυσάρεστα πρωινά κι ευτυχισμένα βράδια, σωματικά ενεργοί φοιτητές μπορεί να είναι πιο ευτυχισμένοι σε μαθήματα που σχετίζονται με σπορ απ’ ότι μέσα στην τάξη, κάποιοι άνδρες και γυναίκες μπορεί να αισθάνονται πιο ευτυχισμένοι κοντά στους φίλους τους απ’ ότι δίπλα στους συζύγους/συντρόφους τους και ούτω καθεξής.

Επομένως, τι είναι εκείνο κάνει κάποιον «ικανοποιημένο» με τη ζωή του; Πήρα συνέντευξη από 500 περίπου άτομα, αρχικά σε καφετέριες, προτού μια σειρά από συμπτώσεις με οδηγήσει να πιστεύω, πως κάποιος ή κάποιοι στην κυβέρνηση ή στο σχολείο μου, δεν είναι ευχαριστημένοι από τη ζωή τους. Ρωτούσα τυχαίους ανθρώπους, κάνοντάς τους ερωτήσεις με βάθος, σχετικά με τον βαθμό που είναι ικανοποιημένοι από τη ζωή τους. Συνέχισα με ποιοτικές έρευνες διαφόρων ομάδων του facebook μέσω μηνυμάτων spam, όπου το ποσοστό απόκρισης ήταν πολύ υψηλό και μερικοί άνθρωποι άνοιξαν ελεύθερα την καρδιά τους.

Στη συνέχεια εκτύπωσα και ανέλυσα τα ερωτήματα και για μια στιγμή, το δωμάτιό μου ανακατεύτηκε περισσότερο και από το γραφείο του Αϊνστάιν. Υπήρχαν έρευνες παντού στο πάτωμα, διάβασα και κωδικοποίησα τις απαντήσεις πάνω στο κρεβάτι μου καθώς δεν έχω γραφείο και η διαδικασία ήταν τόσο κουραστική, που συχνά κοιμόμουν με τις απαντήσεις των συνεντεύξεων τριγύρω μου ή κάποιες φορές και πάνω στο κρεβάτι μου.

Ovi_greece_0816_084a

Τα αποτελέσματα σχετικά με το τι κάνει τους ανθρώπους ικανοποιημένους από τη ζωή τους; Οι άνθρωποι έχουν την τάση να βλέπουν τους εαυτούς τους ως μονάδες και συχνά δεν χρειάζονται την παρουσία κάποιου άλλου για να αισθάνονται δυστυχισμένοι. Η ανεξαρτησία δεν είναι απλώς ένα πράγμα, όπως λέμε αυτός είναι «Κριός» ή «Υδροχόος», όλοι εισπράττουμε λίγη ανησυχία, όταν η παρουσία του άλλου εκπέμπει δυστυχία.

Για να επικεντρωθούμε όμως στο θέμα μας, υπάρχουν 4 βασικά σημεία στα οποία οι άνθρωποι επιζητούν σταθερότητα:

  1. Συναισθηματική σταθερότητα.

Στους ανθρώπους δεν αρέσει να είναι μόνοι τους, αλλά να περιβάλλονται από συναισθηματικά σταθερούς ανθρώπους. Οι άνθρωποι μπορεί συχνά να αισθάνονται ότι οι άλλοι «παίζουν με τα συναισθήματά τους», γεγονός που προκαλεί άλλα συναισθήματα, όπως για παράδειγμα «απογοήτευση» ή «άρνηση» ή «ζήλια», αναφερόμενοι πάντα ως προς το τι δεν έχει κάποιος. Άλλοι άνθρωποι μπορεί να αισθάνονται ότι τα συναισθήματα τους «ξεπερνούν», που σημαίνει ότι η παρουσία ενός συναισθηματικά ασταθούς ατόμου δίπλα τους δημιουργεί δυσαρέσκεια στη ζωή τους. Για παράδειγμα, ένας θυμωμένος εργοδότης ή ένα ανήσυχος ή νευρωτικός συνάδελφος μπορεί να αποτελεί ανεπιθύμητη παρουσία στο περιβάλλον μας.

  1. Προσωπική σταθερότητα

Οι περισσότερες χώρες έχουν βασικές κοινωνικές αρχές ως προς τι σημαίνει σταθερότητα για ένα άτομο. Αυτό μπορεί να σημαίνει ένα πρόσωπο που εργάζεται ή που έχει σταθερότητα στον γάμο του ή που δεν έχει βασανιστικές εναλλαγές στην εργασία του ή που δεν ασχολείται με τίποτα περιττό.

Η αντίληψη της σταθερότητας κάνει πολλούς ανθρώπους να αισθάνονται ικανοποιημένοι, ενώ η αντίληψη της έλλειψης προσωπικής σταθερότητας μπορεί να κάνει κάποιους ανθρώπους ανήσυχους ή δυσαρεστημένους με τη ζωή τους. Αυτό συμβαίνει σε περιπτώσεις, όταν στους ανθρώπους μπαίνουν διλήμματα, που φαίνονται δυσεπίλυτα, όπως για παράδειγμα, θέλουν να ζουν πιο κοντά στη δουλειά τους, αλλά ταυτόχρονα θέλουν να ζουν και σε μια ασφαλή περιοχή και ούτω καθεξής.

  1. Οργανωτική σταθερότητα

Καθένας φαίνεται πως προτιμά ένα καθαρό, σαφές και προβλέψιμο περιβάλλον, όπου οι δουλειές του είναι μάλλον εύκολο να πραγματοποιηθούν. Καθένας επιθυμεί να έχει μια σταθερότητα ως προς την ημέρα που θα πληρώνεται από τη δουλειά του ή σαφείς κατευθυντήριες γραμμές ως προς τα ωράρια εργασίας ή ως προς τον χρόνο για να κρατήσει το σπίτι του καθαρό, να φάει σε συγκεκριμένες ώρες και να διατηρήσει μια οργανωμένη ζωή γύρω από τα παιδιά του, την οικογένειά του ή τη δουλειά.

  1. Δυνατότητα να ανταποκριθούν στα καθημερινά τους καθήκοντα

Είτε στο σπίτι είτε στη δουλειά, οι άνθρωποι θέλουν να ελέγχουν αυτά που πρέπει να κάνουν. Θέλουν να γνωρίζουν με ποιον τρόπο θα εκτελέσουν τις καθημερινές τους υποχρεώσεις στο σπίτι και στη δουλειά. Αδυναμία εκτέλεσης κάποιας δουλειάς που θεωρείται υποχρεωτική, μπορεί να αποτελέσει πηγή άγχους ή δυσαρέσκειας. Κάτι τέτοιο, θα μπορούσε να συμβεί για παράδειγμα σε μια ξένη χώρα, όπου κάποιος δεν μιλά τη γλώσσα, δεν γνωρίζει πού να πληρώσει τον λογαριασμό του τηλεφώνου ή πώς να χρησιμοποιήσει το νέο λογισμικό της εταιρείας.

 

Όλο αυτό θα μπορούσε να ήταν μια διατριβή αρκετών εκατοντάδων σελίδων, μια μακρά λίστα, με βάση τα στοιχεία που μου ανέφεραν διάφοροι άνθρωποι, ως προς το τι τους κάνει ευτυχισμένους ή δυστυχισμένους, κάτω από συγκεκριμένες συνθήκες. Ο διαλογισμός και η γιόγκα μπορεί να οδηγήσει σε μια πιο ευτυχισμένη ζωή, αλλά το ίδιο αποτέλεσμα μπορεί να φέρει και η πυγμαχία ή οι μικτές πολεμικές τέχνες, ανάλογα με το σε ποιον απευθύνεις την ερώτηση.

Εν ολίγοις, οι άνθρωποι επιθυμούν να έχουν «τον έλεγχο» του εαυτού τους. Όσοι μαθαίνουν γρήγορα, τείνουν να ρωτούν και να μαθαίνουν, ώστε να μπορούν να αποκτήσουν γρήγορο τον έλεγχο, ενώ σε ορισμένες καταχρηστικές καταστάσεις, μπορεί να εξαρτώνται από άλλους, νιώθοντας ότι δεν ελέγχουν τον εαυτό τους, γεγονός που τους κάνει να αισθάνονται ότι έχουν την ανάγκη τους για να εκτελέσουν τις καθημερινές τους υποχρεώσεις.

Γιατί λοιπόν αυτή η έρευνα είναι χρήσιμη ή άχρηστη; Θα μπορούσε κάπως να βοηθήσει, παρέχοντας συμβουλές για τον εκπαιδευτικό σχεδιασμό, τον προγραμματισμό της μετανάστευσης, τον κοινωνικό σχεδιασμό, τον οργανωτικό σχεδιασμό ενός γραφείου, την παροχή συμβουλών γάμου και ούτω καθεξής. Ίσως κάποτε, υποστηρίξει τη διατριβή μου.

Τα τελευταία πέντε χρόνια, ασχολήθηκα με την παρατήρηση και την έρευνα όσων κάνουν τους ανθρώπους ευτυχισμένους. Η διαδικασία ήταν μάλλον άστατη και κατά τη διάρκειά της, βγήκα εκτός του διδακτορικού μου προγράμματος, ενώ πραγματοποιούσα την έρευνα σε έναν χώρο φοίτησης, όπου η επιδίωξη της ευτυχίας δεν αποτελούσε κανόνα.

Η έρευνα γύρω από την ευτυχία είναι μάλλον πολύπλοκη στον ακαδημαϊκό χώρο, όπου ένα μεγάλο μέρος της επικεντρώνεται στη θέσπιση απευθείας ιστορικών αρχείων, συγχέοντας τις ατομικές με τις εθνικές ανησυχίες και γράφοντας διατριβές σαν επιστολές απευθυνόμενες προς τον σύμβουλο, παρά μελέτες, πειράματα ή προβληματισμούς για θέματα δημόσιας σημασίας.

Ελπίζω πως κάποια μέρα, οι μεταπτυχιακοί φοιτητές θα μπορούν να διεξάγουν χρήσιμες ανεξάρτητες έρευνες, από το να διδάσκονται «ευχάριστες» διατριβές συμβούλων, κάτι που δυστυχώς είναι κανόνας στις μέρες μας. Η διαδικασία αυτή ήταν τόσο κουραστική και πολύπλοκη, που νομίζω ότι ίσως δεν αναφέρθηκα στα ονόματα όλων όσων συμμετείχαν στην έρευνα, γεγονός για το οποίο, όπως πάντα, ζητώ ειλικρινά συγγνώμη.

 

Akli Hadid
What is happiness? Ovi Magazine, 2016-08-17

Μετάφραση: Λίλιαν Μπαντάνη

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s