Αντόνιο Βιβάλντι

Ξημερώματα της 27ης προς την 28η Ιουλίου του 1741, πεθαίνει στη Βιέννη πένητας, σε ηλικία 63 ετών, ο Ιταλός μουσουργός, βιρτουόζος του βιολιού και ιερέας της εποχής του Μπαρόκ, Αντόνιο Λούτσιο Βιβάλντι (Antonio Lucio Vivaldi). Αιτία θανάτου του, κάποια εσωτερική λοίμωξη, μάλλον του αναπνευστικού, καθώς από πολύ νεαρή ηλικία αντιμετώπιζε χρόνια προβλήματα άσθματος. Την ίδια κιόλας μέρα (28 Ιουλίου) τελείται η κηδεία του στον καθεδρικό ναό του Αγίου Στεφάνου της Βιέννης και θάβεται στο νεκροταφείο του νοσοκομείου της αυστριακής πρωτεύουσας. Κατά την τελετή της κηδείας του, στην παιδική χορωδία συμμετέχει ο τότε νεαρός Φραντς Γιόζεφ Χάυντν (Franz Joseph Haydn).

Ovi_greece_0716_036aΓνωστός και με το προσωνύμιο Il Prete Rosso (ο κοκκινομάλλης παπάς, λόγω του χρώματος των μαλλιών του), ο Βιβάλντι γεννήθηκε στη Βενετία, στις 4 Μαρτίου του 1678, ημέρα που σημειώθηκε στην πόλη μεγάλος σεισμός. Εικάζεται μάλιστα, ότι εξαιτίας μικρού τραυματισμού που υπέστη ως νεογέννητο, βαπτίσθηκε ανεπίσημα την ημέρα της γέννησής του, λόγω ανησυχίας ενδεχόμενου θανάτου του. Γονείς του, η Καμίλλα Καλίτσιο (Camilla Calicchio) και ο Τζιοβάνι Μπατίστα Βιβάλντι (Giovanni Battista Vivaldi), πρώην κουρέας και μετέπειτα επαγγελματίας βιολιστής και πρώτος διδάξας του βιολιού, στον Αντόνιο.

Αρχικά, πατέρας και γιος περιόδευσαν μαζί στη Βενετία, δίνοντας παραστάσεις βιολιού. Το 1693, σε ηλικία 15 ετών, ο Βιβάλντι ξεκίνησε να μελετά, με σκοπό να γίνει ιερέας. Έχοντας ήδη αποκτήσει εξαιρετικές γνώσεις στη μουσική, το 1703, σε ηλικία 25 ετών, χειροτονήθηκε ιερέας.  Λόγω των αναπνευστικών προβλημάτων που αντιμετώπιζε από παιδί, ο Βιβάλντι, ως ιερέας, τέλεσε ελάχιστες μόνο φορές τη Θεία Λειτουργία, καθήκον από το οποίο σύντομα απαλλάχθηκε, ενώ διατήρησε το ιερατικό του αξίωμα.  Έναν χρόνο αργότερα, το 1704, προσελήφθη ως δάσκαλος βιολιού στο ορφανοτροφείο του Ospedalle della Pietà, της Βενετίας. Εκείνη την εποχή, υπήρχαν στη Βενετία 4 αντίστοιχα ιδρύματα, χρηματοδοτούμενα από την πολιτεία, με σκοπό την παροχή ασύλου και εκπαίδευσης σε παιδιά ορφανά ή εγκαταλειμμένα από τις οικογένειές τους, ενίοτε λόγω αδυναμίας υποστήριξης της ανατροφής τους. Τα αγόρια διδάσκονταν κάποια τέχνη και στα 15 τους έπρεπε να φύγουν από το ίδρυμα, ενώ το κορίτσια διδάσκονταν μουσική και τα πιο προικισμένα από αυτά, παρέμεναν στο ίδρυμα, συμμετέχοντας ως μέλη της ορχήστρας και της χορωδίας του ασύλου.

Τα προβλήματα του αναπνευστικού που αντιμετώπιζε ο Βιβάλντι, υπήρξαν αιτία που δεν κατάφερε να παίξει ποτέ του πνευστά όργανα, ωστόσο η πορεία του στο βιολί και τη σύνθεση υπήρξε αδιαπραγμάτευτη. Εικάζεται, ότι τα πρώτα μαθήματα σύνθεσης έλαβε από τον Τζιοβάνι Λεγκρέντζι (Giovanni Legrenzi), διάσημο συνθέτη του μπαρόκ και διευθυντή της χορωδίας στη Βασιλική του Αγίου Μάρκου, με τον οποίο ο πατέρας του διατηρούσε στενή σχέση.

Ο Αντόνιο Βιβάλντι θεωρείται από τους σημαντικότερους συνθέτες της εποχής του και ο δημοφιλέστερος του κλασσικού μπαρόκ, που επηρέασε με τη μουσική του πλήθος συνθετών, τόσο της γενιάς του, όπως ο Γιόχαν Σεμπάστιαν Μπαχ (J.S. Bach) και ο Γκέοργκ Φίλιπ Τέλεμαν (G.P. Telemann), όσο και μετέπειτα. Τα περισσότερα από τα έργα του συνέθεσε κατά την 30ετία που διετέλεσε δάσκαλος μουσικής στο ορφανοτροφείο, γράφοντάς τα παράλληλα με τα καθήκοντά του εκεί. Στα πιο γνωστά του έργα περιλαμβάνονται δεκάδες κοντσέρτα για βιολί και άλλα όργανα, πάνω από 40 όπερες, πλήθος έργων θρησκευτικής μουσικής και φυσικά, το μνημειώδες έργο του, με τίτλο Τέσσερις Εποχές.

Η μουσική του Βιβάλντι έτυχε ευρείας αποδοχής από το κοινό, ενώ ο ίδιος βρισκόταν εν ζωή. Στην ακμή της καριέρας του, έλαβε πολλές τιμές από Ευρωπαίους ευγενείς και βασιλείς. Η γαμήλια καντάτα Gloria e Imeneo (RV 687) γράφτηκε για το γάμο του Λουδοβίκου ΙΕ΄ της Γαλλίας. Το έργο του, La Cetra (ένα σύνολο αναθεωρημένων από την αρχική ομώνυμα έκδοση Opus 9, κονσέρτων του), ήταν αφιερωμένο στον αυτοκράτορα Κάρολο Στ’. Ο Κάρολος θαύμασε τόσο πολύ τη μουσική του Βιβάλντι, που του προσέφερε χρυσό μετάλλιο, τον τίτλο του ιππότη και μια πρόσκληση να τον επισκεφθεί στη Βιέννη. Αποδεχόμενος την πρόσκληση, ο μουσουργός μετοίκησε στη Βιέννη, ελπίζοντας στην τοποθέτησή του ως μουσικού εκεί.

Η συνάντηση του Βιβάλντι με τον αυτοκράτορα συνέπεσε με μια δυσάρεστη για τον μουσικό χρονική συγκυρία, κατά την οποία οι συνθέσεις του δεν είχαν πλέον στη Βενετία την ίδια αποδοχή και εκτίμηση από το κοινό, οι μουσικές προτιμήσεις του οποίου μεταβάλλονταν, θέτοντας παράλληλα τα έργα του συνθέτη, εκτός εποχής. Ο Βιβάλντι, προκειμένου να εξασφαλίσει τα χρήματα που χρειαζόταν για να ταξιδέψει στη Βιέννη, αναγκάστηκε να πουλήσει πολλά από τα χειρόγραφά του σε εξευτελιστικές τιμές. Καθώς φαίνεται από το γεγονός ότι η κατοικία του βρισκόταν δίπλα στο Kärntnertortheater, στόχος του ήταν να παρουσιάσει τις όπερές στην αυστριακή πρωτεύουσα. Πολύ σύντομα από την άφιξη του μουσουργού στην πόλη, ο αυτοκράτορας πέθανε, χωρίς να προλάβει να τον τοποθετήσει κάπου, ώστε να έχει μια σταθερή πηγή εισοδήματος. Έτσι, ο Βιβάλντι κατέληξε να πεθάνει πάμφτωχος, όπως και οι περισσότεροι συνθέτες της εποχής του.

Μετά τον θάνατό του, η δημοτικότητα της μουσικής του μειώθηκε αρκετά και για πολλά χρόνια, μέχρι την ταχεία αναγέννησή της, στο πρώτο μισό του εικοστού αιώνα. Στις μέρες μας, ο Βιβάλντι συγκαταλέγεται μεταξύ των δημοφιλέστερων συνθετών της εποχής του μπαρόκ και των περισσότερο ηχογραφημένων της εποχής.

Ο τάφος του στη Βιέννη, βρίσκεται σε μια περιοχή, όπου πλέον εδρεύει το Πολυτεχνείο (Technical Institute). Το σπίτι όπου ζούσε, κατεδαφίστηκε και η περιοχή σήμερα καταλαμβάνεται εν μέρει από το ξενοδοχείο Sacher. Αναμνηστικές πλάκες του μουσικού έχουν τοποθετηθεί και στις δύο τοποθεσίες, όπως και ένα μνημείο προς τιμήν του, στην Rooseveltplatz.

Από τον Βιβάλντι, σώζονται μόνο τρία πορτρέτα του, ένα χαρακτικό, ένα σχέδιο με μελάνι και μια ελαιογραφία. Το χαρακτικό, έργο του 1725, του Francois Morellon Le Cave, απεικονίζει τον μουσικό να κρατά ένα φύλλο μουσικής. Το σχέδιο με μελάνι, έργο του Ghezzi (1723), απεικονίζει μόνο το κεφάλι και τους ώμους του, σε προφίλ. Η ελαιογραφία, που βρίσκεται στο Liceo Musicale της Μπολόνια και στην οποία τα κόκκινα μαλλιά του διακρίνονται κάτω από την ξανθιά περούκα, αποτυπώνει πιθανότατα με τη μεγαλύτερη ακρίβεια την απεικόνιση του συνθέτη.

Στο link που ακολουθεί, μπορείτε να ακούσετε το κονσέρτο του για 2 βιολιά, Opus 3, No. 8, RV 522

https://www.youtube.com/watch?v=pL37dgznKoM

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s